
Foto: Cathie Bird, CC BY-SA 2.0 · bron
Vaste plant · Asteraceae
Aster
Symphyotrichum lateriflorum
In andere talen: Aster latériflore (Français) · Calico aster (English)
Deze herfstaster (Symphyotrichum lateriflorum, in het Engels ‘calico aster’) komt uit open bossen, struikgewas en weiden in het oosten van Noord-Amerika. Hij vormt een struikachtige pol van ongeveer 80 cm hoog met horizontaal uitstaande zijtakken, bezet met talloze kleine, witte bloemetjes. Het hart van de bloem is eerst geel en kleurt later roze tot paarsrood, wat de plant zijn Engelse naam ‘calico’ (gekleurd katoen) geeft. De bloei valt in september en oktober, een tijd waarin bijen en vlinders blij zijn met elke nectarbron. ‘Lady in Black’ is het bekendste ras, met donker paarsachtig blad. Deze aster verdraagt ook lichte schaduw en blijft stevig staan zonder steun.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,8 m
hoog, 0,5 m breed
Bloei
september–oktober
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 0,8 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vlinders |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | september–oktober |
Herkennen
Hoe herken je een aster?
- Groeivorm
- Struikachtige, dichte pol van 0,6–1 m hoog en ongeveer 50 cm breed, met zijtakken die horizontaal uitstaan.
- Blad
- Lancetvormig, 5–10 cm lang, groen; bij ‘Lady in Black’ donker paarsachtig.
- Bloem
- Talloze kleine bloemetjes van ongeveer 1 cm met witte lintbloemen, in september en oktober.
- Kleur
- Wit met een hart dat van geel naar roze of paarsrood kleurt.
- Wortels
- Kort, vertakt wortelstelsel dat langzaam een bredere pol vormt; makkelijk te delen.
Bloei: september–oktober · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit in september en oktober met een wolk van kleine, witte sterretjes met een roze hart.
- Verdraagt zon en lichte schaduw, wat bij asters niet vanzelfsprekend is.
- Blijft stevig staan, zonder steun en met mooie, horizontale takken.
- Bijen en vlinders vinden er laat in het seizoen nectar.
- Het donkere blad van ‘Lady in Black’ geeft de border al in de zomer extra kleur.
Waar staat een aster graag?
- Zon tot halfschaduw; in volle zon bloeit hij het rijkst en blijft hij compact.
- Gewone tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk. Matig voedselrijk is ideaal.
- Normaal vochtig; in de zomer niet laten uitdrogen, vooral in volle zon.
- Reken op ongeveer 50 cm tussen de planten.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,8 m hoog, 0,5 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Japanse anemoon: Bloeit tegelijk en deelt de halfschaduw.
- Hemelsleutel: Roze bloemschermen in dezelfde herfstperiode.
- Struisriet: Een rechtopstaand siergras dat de fijne takken laat afsteken.
- Vrouwenmantel: Een frisse, gele rand aan de voet van de pol.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een aster?
Planten in maart–mei en september–oktober.
- Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er een beetje compost door.
- Zet de plant even diep als in de pot, met de top van de kluit gelijk met de grond.
- Houd 50 cm afstand tussen de planten.
- Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste seizoen licht vochtig.
- Leg een dun laagje compost of bladcompost rond de plant.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte wekelijks water geven. Daarna alleen in lange droge periodes, aan de voet.
- Bemesten
- In het voorjaar een dun laagje compost. Te rijke grond geeft slappe groei.
- Steun
- Meestal niet nodig: de takken blijven stevig, ook zonder plantensteun.
- Uitgebloeide bloemen
- Laat ze staan voor de winterstructuur. Wie geen zaailingen wil, knipt de pluimen voor ze zaad zetten.
- Delen
- Om de 3–4 jaar in het voorjaar de pol delen houdt de plant krachtig.
Tip: Gebruik hem ook in lichte schaduw, waar de meeste asters sneuvelen. Knip in de herfst de pluimen weg als je geen zaailingen wilt.
Wanneer snoei je een aster?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten uitlopen.
Hoe:
- Knip alle oude stengels tot ongeveer 10 cm boven de grond.
- Gebruik een scherpe snoeischaar of heggenschaar en ruim het snoeisel op.
- Haal tijdens het seizoen dode of gebroken stengels aan de voet weg.
Vermeerderen
- Delen
- In maart–april: steek de pol met een spade in stukken met wortels en scheuten en plant ze meteen terug.
- Stekken
- In april–mei: stekken van 8–10 cm van jonge scheuten aan de voet, in vochtige stekgrond. Na enkele weken wortelen ze.
- Zaaien
- In het voorjaar buiten op een zaaibedje. Rassen zoals ‘Lady in Black’ komen niet altijd echt uit zaad.
Hoe komt een aster de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
- Laat de uitgebloeide stengels staan tot maart: ze sieren de wintertuin en bieden insecten onderdak.
- In een pot: zet hem tegen een muur en wikkel de pot in jute bij strenge vorst.
Ziektes en plagen
- Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral bij droogte en bij te dicht planten. Geef ruimte en water aan de voet; knip aangetaste bladeren weg.
- Slakken: Ze vreten jonge scheuten in het voorjaar. Raap ze ’s avonds op en bescherm de jonge planten.
- Bladluis: Op jonge scheuten in de zomer. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes helpen mee.
- Zaailingen overal: De plant kan zich uitzaaien. Trek ongewenste zaailingen in het voorjaar uit of knip de pluimen voor ze zaad zetten.
Het jaar rond
- Maart: Terugknippen tot 10 cm. Compost geven. Planten of delen.
- April: Planten of delen. Stekken van jonge scheuten nemen.
- Mei: Planten. Op slakken letten.
- Juni: Water geven in het eerste jaar bij droogte.
- Juli: Groei. Water geven bij langdurige droogte.
- Augustus: Knoppen vormen zich.
- September: Bloei begint. Planten kan nog.
- Oktober: Volle bloei. Planten of delen kan nog.
- November: Stengels laten staan als winterdecoratie en voor insecten.
- December: Rust.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
- Vlinders
- Nectar voor dagvlinders.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- ‘Calico’ verwijst naar de kleurveranderlijke hartjes, die van geel naar roze of paarsrood gaan.
- De naam lateriflorum betekent ‘met zijdelingse bloemen’ en verwijst naar de bloemen langs de zijtakken.
- Deze Noord-Amerikaanse aster stond vroeger in het geslacht Aster.