Tulipa praestans

Hoe herken je een Tulipa praestans?

Groeivorm

Bolplant van 25–35 cm hoog en ongeveer 10 cm breed, met rechte stengels.

Blad

Breed lancetvormig, grijsgroen, enigszins behaard; twee tot vier bladeren per bol.

Bloem

Twee tot vijf bekervormige bloemen per stengel in helder oranjerood, in de zon wijd open.

Bloeitijd

April, ongeveer gelijk met de gewone vroege tuintulpen.

Bol

Middelgrote bol met een bruin, papierachtig vel; maakt met de tijd broedbolletjes.

Bloei: april · Planten: oktober–november

Waarom in je tuin?

• Meerdere bloemen per stengel geven een rijke kleurbloei, ook met maar een paar bollen.
• Vroege, felle kleur in april, als de meeste vaste planten nog niet bloeien.
• Sterke stengels die niet snel omvallen; ook geschikt als snijbloem in kleine boeketten.
• Als botanische tulp komt hij vaak jarenlang terug, meer dan grote hybride tulpen.
• Bijen en hommels bezoeken de open bloemen op zonnige lentedagen.

Waar staat een Tulipa praestans graag?

• Volle zon; hier bloeit hij het rijkst.
• Goed doorlatende grond: zand of leem, neutraal tot kalkrijk. Op zware klei veel grof zand of grind door de grond mengen.
• Droog tot gewoon vochtig; in de zomer liefst droog, want natte grond laat de bol rotten.
• Plant in groepen van 7–15 bollen op 10–15 cm afstand.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,3 m hoog, 0,1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Vergeet-me-nietje: Blauwe wolken die mooi contrasteren met het oranjerood.
• Narcis: Gele narcissen bloeien tegelijk en geven een frisse voorjaarscombinatie.
• Sierui: Bloeit later en neemt het stokje over als de tulpen uitgebloeid zijn.
• Vrouwenmantel: Het gelige schuim van de bloemen verbergt het afstervende tulpenblad.
• Ooievaarsbek: Vult de plek in de zomer op en bedekt het afstervende blad.

Hoe en wanneer plant je een Tulipa praestans?

Planten in oktober–november.

1. Plant in oktober–november, als de grond afkoelt maar nog niet bevroren is.
2. Graaf een plantgat van 15 cm diep. Leg op zware grond 2–3 cm grof zand onderin.
3. Zet de bollen met de punt naar boven op 10–15 cm van elkaar, in groepjes.
4. Dek af met grond en druk licht aan. Geef water bij droog weer, zodat de wortels kunnen ontwikkelen.
5. Markeer de plek of plant er vaste planten tussen, zodat je er in de zomer niet op graaft.

Verzorgen

Water

Na het planten bij droogte licht water geven; in het voorjaar alleen bij langdurige droogte. In de zomerrust geen water.

Bemesten

Op gewone grond niet nodig. Na de bloei kan een lichte gift bloembollenmeststof helpen op arme grond.

Blad

Laat het blad staan tot het geel is en vanzelf afsterft (zes tot acht weken): dan bouwt de bol kracht op voor volgend jaar.

Uitgebloeide bloemen

Knip verwelkte bloemen weg als je geen zaad wilt; stengel en blad laten staan.

Snijbloem

Snijd een paar stengels op het moment dat de bloemen kleur tonen; laat genoeg blad staan voor de bol.

Tip: Plant 15 cm diep in volle zon en laat het blad na de bloei vanzelf afsterven: zo bouwt de bol kracht op voor volgend jaar.

Wanneer snoei je een Tulipa praestans?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Knip de bloemstelen af zodra ze verwelkt zijn; het blad pas als het geel en slap is, meestal in juni.

Hoe:

• Knip de verwelkte bloemen met een stukje steel af; laat het blad staan.
• Laat het blad volledig afsterven voor je het opruimt.
• Haal geel, droog blad met je hand weg.
• Zet een stokje bij de plek zodat je er in de zomer niet op graaft.

Let op: Knip het groene blad nooit af en knoop het niet vast: de bol bouwt er zijn bloei voor volgend jaar mee op.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Broedbolletjes

Rooi de bollen in juni–juli als het blad is afgestorven, haal de kleine bolletjes eraf en plant ze in oktober opnieuw. Het duurt een paar jaar voor ze bloeien.

Zaad

Zaai verse zaden in de herfst in een bak met zandige grond en laat ze buiten overwinteren. Een zaailing bloeit pas na vier tot zes jaar.

Hoe komt een Tulipa praestans de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: in België heb je geen bescherming nodig.
• Zorg voor goede afwatering: in natte wintergrond rotten de bollen sneller dan dat ze bevriezen.
• In een pot: gebruik een vorstbestendige pot met gaten en zet hem tegen een muur, onder een dakrand of op potvoeten.

Ziektes en plagen

• Bolrot: In natte, koude grond worden de bollen zacht en schimmelig. Verwijder ze en plant op een drogere plek met grind of grof zand.
• Tulpenvuur: Bruine vlekken op het blad, vervormde scheuten en grijze schimmel. Verwijder aangetaste planten met de bol en plant enkele jaren geen tulpen op die plek.
• Knaagdieren: Muizen en eekhoorns eten de bollen. Plant in een mandje van kippengaas of leg gaas over de plek.
• Slakken: Ze vreten jonge scheuten in een zachte lente. Raap ze ’s avonds weg of leg scherp grind rond de plant.
• Minder bloemen: Na enkele jaren bloeit de bol minder als het blad te vroeg is afgeknipt of de plek te schaduwrijk of te nat is. Kies een zonnige, droge plek en laat het blad staan.

Het jaar rond

• Maart: De groene scheuten komen boven de grond. Nog geen water nodig.
• April: Bloei: twee tot vijf oranjerode bloemen per stengel. Eventueel een paar stelen snijden.
• Mei: Verwelkte bloemen weghalen; blad laten afsterven. Niet meer water geven.
• Juni: Afgestorven blad opruimen en de plek markeren.
• Juli: Rustperiode. Droog houden; eventueel bollen rooien.
• Augustus: Rust. Nieuwe bollen kiezen.
• September: Bollen kopen of bestellen.
• Oktober: Planten, 15 cm diep, in groepjes.
• November: Laatste plantmaand voor de vorst.
• December: Rust. Controleer of er geen water op de plek blijft staan.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Tulpen zijn giftig, vooral de bollen: ze geven braken en diarree, ook bij paarden en bij katten en honden die bollen opgraven of eraan knagen. Een tulpenbol lijkt op een ui of sjalot, maar ruikt er niet naar als je hem doorsnijdt. Bewaar bollen die je na de bloei opgraaft dus nooit bij de groenten in de keuken, de kelder of de berging, en zet er een etiket bij. Wie veel bollen hanteert, kan huiduitslag krijgen (tulpenvingers): draag handschoenen bij het planten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• De soortnaam praestans is Latijn voor ‘uitstekend’ of ‘voortreffelijk’.
• In tegenstelling tot de meeste tuintulpen draagt deze soort meerdere bloemen per stengel.
• De stengels en bladeren zijn licht behaard, wat bij tulpen niet veel voorkomt.