
Foto: Ivar Leidus, CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Caryophyllaceae
Rode pekanjer
Viscaria vulgaris
In andere talen: Lychnis visqueux (Français) · Sticky catchfly (English)
De rode pekanjer (Viscaria vulgaris, vroeger Lychnis viscaria) groeit van nature op droge, schrale grond in een groot deel van Europa. Het is een compacte vaste plant met een rozet van smalle, donkergroene bladeren. In mei–juli schieten er rechte stengels uit met trosjes felroze bloemen. Onder elke knoop zit een kleverige band, waaraan kleine insecten blijven plakken. Hij is zuinig, droogtebestendig en geliefd bij bijen en vlinders. Een bekende tuinvorm is de dubbelbloemige ‘Splendens Plena’.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog
verdraagt droogte
Grond
Zand of leem
zuur tot neutraal
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,4 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
mei–juli
| Snoeimaanden | maart en juli |
|---|---|
| Hoogte | 0,4 m |
| Inheems in België | Ja |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vlinders |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–juli |
Herkennen
Hoe herken je een rode pekanjer?
- Groeivorm
- Compacte, losse pol van ongeveer 40 cm hoog en 30 cm breed, met rechte, weinig vertakte bloemstengels.
- Blad
- Smal lancetvormig en donkergroen, in een rozet aan de voet; kleine tegenoverstaande blaadjes aan de stengel.
- Bloem
- Felroze bloemetjes met vijf kroonblaadjes, in trosjes langs de top van de stengel, van mei tot juli.
- Stengel
- Onder de knopen zit een kleverige band waaraan kleine insecten blijven plakken.
- Zaad
- Kleine zaaddoosjes met veel fijn zaad; op open, droge grond zaait hij zich zachtjes uit.
Bloei: mei–juli · Planten: maart–mei en september · Snoeien: maart en juli
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Felroze bloemen van mei tot juli op droge, schrale plekken waar weinig andere planten mooi bloeien.
- Droogtebestendig en zuinig: geen bemesting nodig, ideaal voor een rotstuin, grindtuin of droge border.
- Bijen en vlinders bezoeken de bloemen.
- Inheemse soort die in een natuurlijke tuin op zijn plaats is.
- De kleverige stengels zijn een leuk weetje, zeker voor kinderen om te ontdekken.
Waar staat een rode pekanjer graag?
- Volle zon: in de schaduw wordt hij lang en slap en bloeit hij nauwelijks.
- Droge, arme, goed doorlatende grond: zand of zandige leem, zuur tot neutraal.
- Droog tot normaal: natte grond verdraagt hij niet, vooral niet in de winter.
- Geen extra compost of mest: op rijke grond wordt hij slap en korter levend.
- Reken op 25–30 cm tussen de planten.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Droog
- Grootte
- 0,4 m hoog, 0,3 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Bloedooievaarsbek: Rozerode bloemen op dezelfde droge, zonnige plek.
- Salie: Violetblauwe aren die mooi contrasteren met het felle roze.
- Duizendblad: Witte schermen die de felle kleur van de pekanjer verzachten.
- Schapengras: Een fijn, grijsblauw gras dat mooi in een droge border staat.
- Hemelsleutel: Sluit de droge border af in het late seizoen, als de pekanjer uitgebloeid is.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een rode pekanjer?
Planten in maart–mei en september.
- Plant in maart–mei of in september, als de grond niet bevroren of drassig is.
- Graaf een plantgat dat net zo diep is als de pot; meng op zware grond grof zand of fijn grind door de plantgrond.
- Zet de plant even diep als in de pot: de bladrozet mag niet onder de grond verdwijnen.
- Houd 25–30 cm afstand en geef na het planten een flinke gieter water.
- Mulch met een laagje grind of split in plaats van compost: dat houdt de rozet droog.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte water geven. Daarna redt hij zich zelf, ook in droge zomers.
- Bemesten
- Niet nodig: op arme grond bloeit hij het best.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip de bloemstengels na de bloei terug tot aan de rozet. Dat houdt de pol netjes en beperkt het uitzaaien.
- Steun
- Niet nodig: op arme grond staan de stengels rechtop.
- Onkruid
- Houd jonge plantjes vrij van onkruid, want hij is niet erg concurrerend.
- Verjongen
- Hij is niet erg langlevend. Laat enkele zaailingen staan om de oude planten op te volgen.
Tip: Geef hem volle zon, schrale en goed doorlatende grond en geen mest: zo blijft hij compact en bloeit hij het best. Meng op zware grond grof zand of split door de plantgrond.
Wanneer snoei je een rode pekanjer?
Snoeimaanden: maart en juli.
Wanneer: In juli na de bloei de uitgebloeide stengels afknippen; in maart de oude bladeren opruimen.
Hoe:
- Knip de uitgebloeide bloemstengels in juli tot net boven de bladrozet.
- Haal in maart dode bladeren en verdroogd materiaal weg.
- Wil je zaailingen, laat dan enkele stengels staan tot het zaad rijp is.
Let op: Knip niet in het groene hart van de rozet: daar zitten de groeipunten.
Vermeerderen
- Zaaien
- In maart–april of in september buiten op een zonnige plek, op zaaigrond met veel zand. Zaad niet of nauwelijks bedekken en licht aandrukken. Uitplanten op 25–30 cm.
- Delen
- In het voorjaar of in september de pol uitsteken en in stukken met wortels verdelen. Meteen herplanten en water geven.
Hoe komt een rode pekanjer de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C. Meer dan de vorst vreest hij natte voeten.
- Zorg op zware, natte grond voor goede drainage: in een natte winter kan de rozet wegrotten.
- Dek de bladrozet in de winter niet af met bladeren of compost: dan gaat ze rotten.
- In een pot: gebruik grond met veel zand en zet de pot niet in een schotel water.
Ziektes en plagen
- Rot: De rozet verkleurt of sterft af in een natte winter. Zorg voor betere drainage en meng grof zand of grind door de grond.
- Slakken: Jonge bladeren worden in het voorjaar aangevreten. Rapen of een barrière van grof materiaal rond de plant.
- Lang en slap: Te veel schaduw of te veel voeding. Zet hem in de volle zon en geef geen mest.
- Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar. Afspuiten met water; vaak ruimen lieveheersbeestjes ze op.
Het jaar rond
- Maart: Oude bladeren opruimen. Planten, delen of zaaien.
- April: Planten of zaaien. Grind- of splitmulch aanbrengen.
- Mei: Begin van de bloei.
- Juni: Volle bloei. Bijen en vlinders bezoeken de bloemen.
- Juli: Laatste bloei. Uitgebloeide stengels afknippen.
- Augustus: Rust. Zaad oogsten of verdroogde stengels opruimen.
- September: Planten, delen of zaaien.
- Oktober: Rust. De bladrozet niet afdekken.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
- Vlinders
- Nectar voor dagvlinders.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam Viscaria komt van het Latijnse viscum, vogellijm: de kleverige stengels doen daaraan denken.
- De naam pekanjer verwijst naar het pek, de kleverige, plakkerige stof op de stengel.
- Van nature groeit hij vooral op schrale, droge, zure grond, zoals zandige graslanden en rotsige hellingen.