Twee op een rij
Tamme kastanje of paardenkastanje? Zo zie je het verschil
Castanea sativa · Aesculus hippocastanum
Een tamme kastanje herken je aan het lange, smalle blad met stekelpuntige tanden en de bolster vol fijne stekels met eetbare kastanjes; een paardenkastanje heeft handvormig blad met 5–7 blaadjes en giftige kastanjes in een bolster met korte stekels.
Ze zijn geen familie, al heten ze allebei kastanje. Kijk naar het blad: de tamme kastanje heeft enkelvoudige, lancetvormige bladeren van 10–25 cm die verspreid staan, de paardenkastanje een hand van 5–7 grote blaadjes, telkens twee tegenover elkaar aan de twijg.
| Tamme kastanje | Paardenkastanje | |
|---|---|---|
| Blad | Verspreid, lancetvormig, 10–25 cm, met evenwijdige zijnerven die elk eindigen in een stekelpuntige tand. | Tegenoverstaand, handvormig samengesteld uit 5–7 omgekeerd eivormige, gezaagde blaadjes van 10–25 cm. |
| Bloei | Lange, geelwitte, sterk ruikende katjes in juli (juni–juli). | Rechtopstaande witte ‘kaarsen’ met gele tot rode vlekjes, in mei. |
| Vrucht | Zeer stekelige bolster met 1–3 eetbare kastanjes. | Groene stekelige bolster met één of twee glanzend bruine kastanjes (niet eetbaar). |
| Schors | Grijsbruin; bij oude bomen met diepe, spiraalvormig gedraaide groeven. | Grijsbruin, bij oude bomen in platen afschilferend. Grote, glanzende en zeer kleverige winterknoppen. |
| Vorm en hoogte | Fruitboom, 20–30 m | Loofboom, 20–30 m |
| Standplaats | Volle zon, zure grond, normaal | Zon of halfschaduw, elke tuingrond, normaal |
| Inheems in België | Nee, ingeburgerd | Nee, ingeburgerd |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Snoeimaanden | November–maart | Juli–augustus en november–februari |
Het beste kenmerk per seizoen
- Lente
- In mei staat de paardenkastanje vol rechtopstaande witte bloemkaarsen; de tamme kastanje loopt dan pas goed uit en bloeit later.
- Zomer
- In juni–juli bloeit de tamme kastanje met lange, geelwitte katjes die sterk ruiken. De paardenkastanje heeft dan vaak al bruine vlekken in het blad door de mineermot.
- Herfst
- De bolster beslist: bij de tamme kastanje zit hij dicht vol fijne, scherpe naalden als een egel, met 1–3 platte, eetbare kastanjes met een puntje; bij de paardenkastanje heeft hij verspreide, korte stekels en zitten er één of twee ronde, glanzende kastanjes in.
- Winter
- De paardenkastanje heeft grote, glanzende en zeer kleverige knoppen tegenover elkaar; de tamme kastanje kleine, roodbruine knoppen die verspreid staan. Bij een oude tamme kastanje draaien de groeven in de schors als een spiraal rond de stam.
Waar groeien ze?
Geen van beide is echt inheems. De tamme kastanje kwam met de Romeinen en is ingeburgerd in bossen op zure zandleem, vooral in het zuiden van België. De paardenkastanje komt uit de Balkan en staat sinds de 17e eeuw op pleinen, in parken, in lanen en bij boerderijen.
Welke kies je voor je tuin?
- Beide worden 20–30 m hoog: te groot voor een gewone tuin, maar mooi op een ruim erf, in een weide of een park. Een tamme kastanje kun je ook als hakhout houden.
- Let op met kinderen en honden: de kastanjes van de paardenkastanje zijn giftig. Eet alleen kastanjes uit een bolster vol fijne naalden. Bijen hebben aan beide iets: aan de paardenkastanje in mei, aan de tamme kastanje in de zomer.
Wist je dat? Breek je in de winter een twijg van de paardenkastanje af, dan zie je een bladlitteken in de vorm van een hoefijzer, compleet met de gaatjes van de spijkers.
Verder lezen
- Fiche: Tamme kastanje
- Fiche: Paardenkastanje
- Tamme kastanje snoeien: wanneer en hoe
- Paardenkastanje snoeien: wanneer en hoe
- Determinatietabel: de vraag waar ze uit elkaar gaan