Natuurtuin
Composteren: van keuken- en tuinafval naar zwarte grond
Goede compost maak je door groen en bruin materiaal te mengen, zoals groenteresten en gras met bladeren, stro en fijne takjes, de hoop vochtig maar niet nat te houden en af en toe om te zetten; na zes tot twaalf maanden heb je kruimelige, donkere compost.
Wat doe je?
- Kies een plek in de halfschaduw, op de grond en niet op tegels, zodat wormen en ander bodemleven erin kunnen; een bak of silo met openingen houdt het netjes.
- Meng groen en bruin, ongeveer half om half: groenteresten, koffiedik, gras en uitgebloeide planten met bladeren, stro, karton en fijne snoeitakjes. Een laagje blad van brandnetel of smeerwortel zet het proces op gang.
- Houd de hoop vochtig als een uitgeknepen spons: geef water in droge zomers, en dek hem bij veel regen af met een deksel, karton of een oude jutezak.
- Zet de hoop om de één à twee maanden om met een riek, of maak twee of drie bakken naast elkaar en schep hem telkens over: zo komt er lucht in en gaat het sneller.
- Na zes tot twaalf maanden is de compost donker en kruimelig en ruikt hij naar bosgrond: zeef hem en strooi in het voorjaar een laag van 1–2 cm op je borders en je moestuin.
- Kijk voor je de hoop omzet of verplaatst eerst of er geen egel in slaapt, zeker van november tot maart.
Let op: Gooi geen vlees, vis, zuivel, gekookte etensresten of uitwerpselen van katten en honden op de composthoop: ze trekken ratten aan of verspreiden ziektes. Ook zieke planten en onkruid met rijp zaad horen er niet op.
Waarom helpt het?
- Compost voedt het bodemleven en maakt de grond losser: zandgrond houdt beter water vast, en zware klei wordt beter doorlatend.
- Een composthoop is zelf een stukje natuur: regenwormen, pissebedden, miljoenpoten en kevers breken het afval af, en egels en hazelwormen vinden er warmte, voedsel of een plek om te overwinteren.
- Je koopt minder potgrond en meststof, en er gaat minder afval naar de container.
Welke planten?
- Gewone smeerwortel Symphytum officinale kruid · bloeit mei–juli InheemsGiftig
- Grote brandnetel Urtica dioica kruidachtige plant Inheems
- Duizendblad Achillea millefolium kruidachtige plant Inheems
- Gewone vlier Sambucus nigra Struik · bloeit mei–juni Inheems
- Hazelaar Corylus avellana Struik · bloeit januari–maart Inheems
Wanneer?
Maart–november.
Tuinwerk in maartTuinwerk in aprilTuinwerk in meiTuinwerk in juniTuinwerk in juliTuinwerk in augustusTuinwerk in septemberTuinwerk in oktoberTuinwerk in november
Doe mee met de uitdaging
-
Laat de bladeren liggen (oktober–november)
Laat bladeren liggen onder struiken of maak een bladhoop: een schuilplaats voor egels en insecten in de winter.
Wist je dat? In een handvol goede compost leven meer bacteriën en schimmels dan er mensen op aarde zijn.