Gewoon sneeuwklokje (Galanthus nivalis)

Foto: Tbc at Dutch Wikipedia, CC BY-SA 3.0 · bron

Kruidachtige plant · Narcisfamilie (Amaryllidaceae)

Gewoon sneeuwklokje

Galanthus nivalis

In andere talen: Perce-neige (Français) · Snowdrop (English)

Komt in België in het wild voor.

Het gewoon sneeuwklokje is een klein bolgewas dat al in januari en februari zijn witte, knikkende bloemen laat zien, vaak nog voor de sneeuw weg is. Het komt van nature voor in de bossen van Midden- en Zuid-Europa; in België is het al eeuwen ingeburgerd in oude parken, kasteeldomeinen, kerkhoven, beekdalen en loofbossen rond oude buitenplaatsen. Je herkent het aan de twee smalle, grijsgroene bladeren en de hangende bloem met drie lange, witte buitenste bloemdekbladen en drie kortere binnenste met een groene vlek. Op zachte winterdagen is het een van de eerste voedselbronnen voor honingbijen. In een tuin breidt het zich langzaam uit tot brede tapijten.

Let op: Giftig: vooral de bol, maar ook blad en bloemen. De bollen kunnen verward worden met uitjes of sjalotten. Houd kinderen en huisdieren, zoals honden die graag graven, uit de buurt. Haal nooit sneeuwklokjes uit de natuur of uit oude parken; koop alleen gekweekte bollen.

  • Licht

    Halfschaduw of schaduw

    verdraagt weinig zon

  • Vocht

    Normaal

    geen natte voeten

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -30 °C

  • Grootte

    0,15 m

    hoog, 0,1 m breed

  • Bloei

    januari–maart

Feiten op een rij
Hoogte0,15 m
Inheems in BelgiëNee, ingeburgerd
Bloeijanuari–maart

Herkennen

Zo herken je hem

Groeivorm
Bolgewas van 10–20 cm dat met zijbolletjes dichte pollen vormt.
Blad
Meestal twee smalle, lijnvormige bladeren van 5–15 cm per bol, grijsgroen en wat berijpt, plat.
Bloem
Eén hangende, witte bloem per stengel, 1,5–2,5 cm lang. Drie lange, witte buitenste bloemdekbladen en drie kortere binnenste met een groene, V- of U-vormige vlek bij de top. Licht geurend.
Vrucht/Zaad
Een groen, rond doosvruchtje dat in het voorjaar naar de grond buigt. De zaden hebben een vetrijk aanhangsel en worden door mieren meegenomen.
Wortels
Een kleine, witte bol van 1–2 cm met wortels aan de onderkant; vormt elk jaar zijbolletjes.
Verwarring met
Lenteklokje is groter, heeft zes even lange bloemdekbladen met elk een groene of gele vlek aan de top en bloeit iets later. Gekweekte sneeuwklokjes zoals Galanthus elwesii hebben bredere bladeren en grotere bloemen.

Bloei: januari–maart

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Bloeit midden in de winter, van januari tot maart, als bijna niets anders bloeit.
  • Op zachte dagen een welkome bron van stuifmeel en nectar voor honingbijen en vroege hommels.
  • Vormt na enkele jaren een wit tapijt onder bomen en struiken, zonder enige verzorging.
  • Verdwijnt in mei–juni onder de grond en laat dan plaats voor varens en zomerplanten.
  • Een klassieke plant van oude tuinen en kasteelparken, met een lange geschiedenis.

Waar staat een gewoon sneeuwklokje graag?

  • In het wild en verwilderd: vochtige loofbossen, beekdalen, oude parken, kasteeltuinen, kerkhoven en houtkanten.
  • Halfschaduw tot schaduw onder bladverliezende bomen en struiken: in de winter en het vroege voorjaar valt daar volop licht.
  • Frisse, humusrijke grond die in de zomer niet uitdroogt: leem of klei met veel bladaarde. Vochtige grond is geen probleem.
  • In de tuin: onder een haag, een boom of struiken, in een bostuin of in het gras van een gazon dat je pas laat maait.

Mooi samen met

  • Winterakoniet: Gele bekertjes tegelijk met de witte klokjes.
  • Gewoon speenkruid: Neemt het over met gele sterretjes als de sneeuwklokjes uitgebloeid zijn.
  • Bosanemoon: Een wit tapijt in maart–april op dezelfde plek.
  • Holwortel: Paarse of witte trosjes in maart, ook onder struiken.
  • Varens: Vullen in de zomer de plek op als de sneeuwklokjes in rust zijn.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een gewoon sneeuwklokje?

  1. Koop gekweekte bollen of potplanten bij een tuincentrum of kwekerij. Graaf nooit sneeuwklokjes uit in de natuur, ook niet in een oud park.
  2. Het best plant je ze ‘in het groen’: in maart, net na de bloei, met blad en al. Zo slaan ze veel beter aan dan droge bollen.
  3. Droge bollen plant je in september, zo snel mogelijk na aankoop, want ze verdrogen snel.
  4. Plant 5–8 cm diep, in groepjes van 5–10 bollen op 5–10 cm van elkaar.
  5. Meng wat bladaarde door de grond en geef na het planten water.
  6. Laat het blad na de bloei altijd vanzelf afsterven: de bol heeft het nodig om sterk te worden voor volgend jaar.

Verzorgen

Water
Niet nodig, behalve na het planten in het groen tijdens een droog voorjaar.
Bemesten
Niet nodig. Een laagje bladaarde in de herfst is genoeg.
Maaien
In een gazon pas maaien als het blad vergeeld is, vanaf eind mei of in juni.
Scheuren
Worden de pollen te dicht en bloeien ze minder, scheur ze dan na de bloei.
Zaad laten vallen
Laat de zaaddozen rijpen: mieren verspreiden het zaad, en zo verschijnen er na een paar jaar nieuwe plantjes.

Tip: Krijg je een pol van een buur of heb je er al in je tuin? Plant ze ‘in het groen’, meteen na de bloei: zo slaan sneeuwklokjes veel beter aan dan droge bollen uit een zakje.

Snoeien en maaien

Wanneer: Niet nodig. Laat het blad in mei–juni vanzelf afsterven.

Hoe:

  • Knip of maai nooit groen blad weg en knoop het niet samen.
  • Knip uitgebloeide bloemen niet af als je wil dat ze zich uitzaaien.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren in het groen
In maart, net na de bloei: graaf een pol op, verdeel hem in kleine groepjes of losse bollen en plant ze meteen even diep terug.
Zaad
Zaai rijp zaad meteen in mei–juni, in een pot of ter plaatse. Het duurt drie tot vijf jaar voor zaailingen bloeien.

Hoe komt een gewoon sneeuwklokje de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

  • Blad en knoppen verschijnen al in december–januari; de bloemen verdragen vorst en sneeuw.
  • Bij vorst hangen de stengels soms slap, maar bij dooi richten ze zich weer op.
  • De bloemen gaan open bij zacht weer en blijven gesloten bij kou.
  • Volledig winterhard.

Ziektes en plagen

  • Grauwe schimmel: Grijs schimmelpluis op blad en bloemen in zachte, natte winters. Haal aangetaste bollen en planten weg en plant opnieuw op een luchtiger plek.
  • Narcisvlieg: De made eet de bol van binnenuit leeg. Gooi zachte, rotte bollen weg en plant niet opnieuw op dezelfde plek.
  • Verdroogde bollen: Droge bollen die lang in een zakje gezeten hebben, komen vaak niet op. Plant liever in het groen of koop verse bollen in september.
  • Minder bloei: Te dichte pollen of te veel schaduw van groenblijvende planten. Scheur na de bloei en kies een lichtere plek onder bladverliezende bomen.

Het jaar rond

  • Januari: Begin van de bloei. Honingbijen op zachte dagen.
  • Februari: Volle bloei.
  • Maart: Laatste bloemen. Planten en scheuren in het groen.
  • April: Blad laten staan; de zaaddozen rijpen.
  • Mei: Het blad vergeelt. Zaad zaaien.
  • Juni: Rust onder de grond. Nu pas het gazon maaien.
  • September: Droge bollen planten.
  • Oktober: Bladaarde strooien.
  • December: De eerste puntjes komen boven de grond.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • Galanthus komt van het Griekse gala, melk, en anthos, bloem; nivalis betekent ‘van de sneeuw’.
  • In het Engels heten ze ook Candlemas bells, naar Maria-Lichtmis op 2 februari, wanneer ze vaak in volle bloei staan.
  • Er bestaan honderden tuinvormen. Liefhebbers, ‘galanthofielen’, betalen voor één bolletje van een zeldzame vorm soms grote bedragen.

Meer soorten uit Europa · Alle soorten

Laden…