Wolfspoot

Zo herken je hem

Groeivorm

Rechtopgaande vaste plant van 30–100 cm, met vierkante, wat behaarde tot kale stengels en ondergrondse uitlopers.

Blad

Tegenoverstaand, lancetvormig tot langwerpig eirond, 3–10 cm, grof en diep getand; de onderste bladeren zijn aan de voet bijna veerdelig ingesneden. Zonder muntgeur.

Bloem

Heel kleine, witte lipbloempjes van 3–5 mm met vier bijna gelijke slippen en fijne paarse stipjes, in dichte kransen in de bladoksels; van juli tot september.

Vrucht/Zaad

Vier kleine, platte nootjes met een kurkachtig verdikte rand, waardoor ze op water drijven.

Wortels

Kruipende wortelstok met uitlopers; vormt na een paar jaar een dichte groep.

Verwarring met

Watermunt heeft lila bloemen in bolle hoofdjes aan de top en ruikt sterk naar munt. Akkermunt heeft ook bloemkransen in de bladoksels, maar die zijn lila en de plant ruikt naar munt. Wolfspoot: witte bloempjes, diep getande bladeren en geen muntgeur.

Bloei: juli–september · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Bloeit van juli tot september en wordt bezocht door zweefvliegen, kleine bijen en vliegen.
• Een sterke, inheemse oeverplant die de rand van een vijver of sloot snel begroeit en beschutting geeft aan kikkers en padden aan de waterkant.
• Libellenlarven klimmen langs de stevige stengels uit het water om te vervellen.
• Groeit ook in de halfschaduw en op natte, zware grond, waar weinig andere bloeiers het uithouden.
• Leverde vroeger een zwarte kleurstof voor stoffen.

Waar staat een wolfspoot graag?

• In het wild langs sloten, beken, rivieren, vijvers en kanalen, in moerassen, rietlanden, elzenbroekbossen en natte ruigten.
• Volle zon tot halfschaduw.
• Natte tot zeer vochtige, voedselrijke grond; hij verdraagt ook ondiep water.
• In de tuin: in de oever- of moeraszone van een vijver, in 0–10 cm water, of in een natte hoek.

Mooi samen met

• Watermunt: Een geurende buur met lila bloemen in dezelfde oeverzone.
• Grote kattenstaart: Paarse aren boven de witte kransen, een topper voor bijen.
• Moerasspirea: Romige pluimen op dezelfde natte grond.
• Gele lis: Hoge, gele bloemen in het voorjaar, ruim voor de wolfspoot bloeit.
• Koninginnenkruid: Roze schermen in de nazomer voor vlinders, op dezelfde vochtige grond.

Hoe en wanneer plant je een wolfspoot?

1. Koop een plant bij een kwekerij voor inheemse water- en oeverplanten.
2. Plant van april tot juni, als het water opwarmt, in de oeverzone, met de wortelkluit in natte grond of tot 10 cm onder water.
3. Zet hem in een plantmand met schrale vijveraarde of zand als je de uitlopers in bedwang wilt houden.
4. Plant op 30–40 cm afstand; een paar planten vormen na een jaar of twee een mooie groep.
5. Zaaien kan ook: zaai in de herfst in een bak die je buiten nat houdt; het zaad kiemt na de winter.
6. Haal nooit planten uit sloten of natuurgebieden, en zet nooit overtollige vijverplanten uit in de natuur.

Verzorgen

Water

Houd de grond altijd nat; in een vijver zorgt het waterpeil voor de rest.

Bemesten

Niet doen: in een vijver zorgt mest voor algen en kroos.

Woekeren

De uitlopers verspreiden zich langs de oever. Steek om de twee à drie jaar in het voorjaar de rand van de groep af.

Zaad laten vallen

De nootjes drijven en zaaien zich langs de waterkant uit; wied overtollige zaailingen.

Winterstengels

Laat de stengels tot het voorjaar staan: insecten overwinteren erin.

Tip: Wolfspoot ruikt niet naar munt: kneus een blad als je twijfelt. Plant hem in een mand in de oeverzone, dan heb je de bloemen zonder dat de uitlopers je hele vijverrand overnemen.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten uitlopen.

Hoe:

• Knip de oude stengels in maart vlak boven de grond of de waterspiegel af.
• Haal afgestorven plantendelen uit het water, zodat ze er niet in wegrotten.
• Wil je minder zaailingen, knip dan in september een deel van de uitgebloeide stengels af.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In april–mei een stuk van de groep met uitlopers en wortels afsteken en elders planten.

Stekken

In mei–juni stekken van jonge scheuten in een glas water of in natte grond zetten; ze wortelen snel.

Zaad

Zaai in de herfst in een natte bak buiten; het zaad kiemt in het voorjaar.

Hoe komt een wolfspoot de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• De bovengrondse delen sterven af; de plant overwintert met zijn wortelstok in de natte grond.
• Volledig winterhard, ook in bevroren oevers.
• De droge, bruine stengels met de kransen van kelken blijven staan en bieden schuilplaats aan insecten.

Ziektes en plagen

• Woekeren: In een kleine vijver kan hij te veel ruimte innemen. Zet hem in een plantmand en deel hem om de paar jaar.
• Bladluis: Soms op de toppen. Laat het werk over aan lieveheersbeestjes en zweefvliegenlarven.
• Uitdrogen: Op een plek die in de zomer droogvalt, verwelkt hij. Kies een plek die nat blijft.
• Overschaduwd: Onder hoge riet- en lisdoddepollen verdwijnt hij. Houd de sterkste oeverplanten in toom.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels afknippen en afgestorven delen uit het water halen.
• April: Nieuwe scheuten. Planten en delen.
• Mei: Planten. Stekken nemen.
• Juni: Snelle groei. Uitlopers in toom houden.
• Juli: Begin van de bloei.
• Augustus: Volle bloei. Zweefvliegen op de bloemkransen.
• September: Laatste bloei. Zaad verzamelen en buiten zaaien.
• Oktober: De plant sterft af. Stengels laten staan.
• December: Rust. Droge stengels bieden schuilplaats aan insecten.

Wist je dat?

• Lycopus betekent ‘wolfspoot’ in het Grieks, naar de diep getande bladeren die aan een pootafdruk zouden doen denken.
• De Engelse naam gypsywort gaat terug op een oud verhaal dat rondtrekkende waarzeggers hun huid met het sap van de plant donkerder kleurden. Zeker is dat de plant vroeger een zwarte kleurstof voor stoffen leverde.
• De nootjes hebben een kurkachtige rand en drijven: zo verspreidt de plant zich langs beken en rivieren.