Grote waterweegbree

Alisma plantago-aquatica

In andere talen: Plantain d’eau (Français) · Water plantain (English)

De grote waterweegbree is een inheemse oeverplant van sloten, poelen en vijverranden in heel Europa en grote delen van Azië. Uit een korte, knolachtige wortelstok groeit een rozet van langgesteelde, eironde bladeren met gebogen nerven, die doen denken aan die van de weegbree: vandaar de naam. Van juni tot september verschijnt daarboven een luchtige, kandelaarachtige pluim tot 80 cm hoog met tientallen kleine witte tot lichtroze bloempjes, die pas in de namiddag opengaan. Tuiniers waarderen hem als makkelijke, inheemse plant voor de moeraszone die maandenlang bloeit en bijen en zweefvliegen lokt. Hij zaait zich wel gemakkelijk uit.

Let op: De verse plant, vooral de wortelstok, is giftig bij inname. Kinderen, honden, katten en grazende dieren zoals koeien en paarden lopen risico: plant hem niet aan een drinkpoel voor vee en eet er niets van. Hij zaait zich ook sterk uit; zet nooit planten of zaad uit in natuurlijk water.

Bijgewerkt op 10 oktober 2026

Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Vochtig tot nat
mag niet uitdrogen
Grond
Leem, klei of veen
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,8 m
hoog, 0,4 m breed
Bloei
juni–september

Feiten op een rij
Snoeimaanden	maart en augustus–september
Hoogte	0,8 m
Inheems in België	Ja
Goed voor bijen, vlinders en vogels	Ja, voor bijen
Giftig voor mens en huisdier	Ja, let op met kinderen en huisdieren
Bloei	juni–september

Herkennen

Hoe herken je een grote waterweegbree?

Groeivorm: Bladrozet van 30–50 cm met daarboven een vertakte bloeistengel tot 80 cm hoog.
Blad: Langgesteeld, eirond tot lancetvormig, met gebogen, evenwijdige nerven; onder water vormt hij soms smalle, lintvormige bladeren.
Bloem: Bloempjes van ongeveer 1 cm met drie witte tot lichtroze kroonblaadjes, in kransen aan een luchtige pluim, van juni tot september.
Vrucht: Een ringetje van platte nootjes, die blijven drijven en zich met het water verspreiden.
Wortels: Een korte, knolachtige wortelstok met veel fijne wortels in de modder.

Bloei: juni–september · Planten: april–juni · Snoeien: maart en augustus–september

In je tuin

Waarom in je tuin?

Bloeit van juni tot september met luchtige, sierlijke pluimen boven het water.
Een makkelijke inheemse plant voor de moeraszone van een natuurvijver.
De bloempjes lokken bijen, zweefvliegen en andere kleine insecten.
De stevige bloeistengels zijn een uitkijkpost voor libellen en een klimpaal voor libellenlarven die uit het water kruipen.
De bladrozet geeft beschutting aan kikkervisjes en andere waterdieren in het ondiepe water.
Volledig winterhard en niet kieskeurig: groeit in zon en halfschaduw, op leem, klei en veen.

Waar staat een grote waterweegbree graag?

Zon of halfschaduw; in volle zon bloeit hij het rijkst.
In de moeraszone of in ondiep water tot 15 cm diep.
Leem, klei of veen, zuur tot kalkrijk: hij is niet kieskeurig.
Reken op 30–40 cm per plant; in een kleine vijver is één exemplaar vaak genoeg.

Licht: Zon en halfschaduw
Grondsoort: Leem, klei of veen
Zuurtegraad: Niet kieskeurig
Vocht: Nat
Grootte: 0,8 m hoog, 0,4 m breed
Winterhard: Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

Zwanenbloem: Roze bloemschermen in dezelfde zomer en in hetzelfde ondiepe water.
Pijlkruid: Een verwante inheemse waterplant met pijlvormige bladeren en witte bloemen.
Dotterbloem: Bloeit geel in het voorjaar, lang voor de waterweegbree.
Kattenstaart: Paarsroze aren op de natte oever, ook geliefd bij bijen.
Moerasvergeet-mij-nietje: Lichtblauwe bloempjes aan de voet, in de moeraszone.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een grote waterweegbree?

Planten in april–juni.

Plant in april–juni, als het water opwarmt.
Gebruik een vijvermand van ongeveer 20 cm breed met zware, voedselarme vijveraarde; geen potgrond of compost.
Zet de wortelstok rechtop, met het hart van de rozet net boven de aarde, en druk goed aan.
Dek af met een laagje grind, zodat de aarde niet uitspoelt.
Laat de mand zakken tot 0–15 cm onder het wateroppervlak, of plant in de natte grond van de moeraszone.
Houd 30–40 cm tussen de planten.

Verzorgen

Water: Mag nooit droogvallen. Vul de vijver in droge zomers bij met regenwater.
Bemesten: Niet nodig: mest in de vijver geeft algen.
Uitgebloeide bloemen: Knip de pluimen na de bloei weg om uitzaaien te beperken. Laat er één staan als je zaad wilt oogsten.
Zaailingen: Trek ongewenste zaailingen jong uit de oever, dan komen ze makkelijk los.
Verpotten: Om de 3–4 jaar uit de mand halen, delen en in verse vijveraarde herplanten.

Tip: Plant hem in de moeraszone tot 15 cm diep en knip de pluimen na de bloei weg: zo houd je het uitzaaien in de hand en blijft de plant jarenlang mooi.

Wanneer snoei je een grote waterweegbree?

Snoeimaanden: maart en augustus–september.

Wanneer: Knip de uitgebloeide pluimen in augustus–september weg, voor het zaad rijp is. Het afgestorven blad knip je in maart weg.

Hoe:

Knip de bloeistengels aan de voet af zodra de meeste bloempjes uitgebloeid zijn.
Laat het afgestorven blad tot maart staan als schuilplaats voor insecten, maar vis blad dat in het water valt eruit.
Knip in maart de oude bladresten weg tot net boven het water.

Let op: Wacht niet te lang met het wegknippen van de pluimen: rijp zaad valt uit, drijft weg en kiemt overal in de oever.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad: Zaai vers zaad in de nazomer in een pot met natte vijveraarde die je in een schaal water zet, of verplant in het voorjaar een zaailing die vanzelf is opgekomen.
Delen: In april–mei een oude pol uit de mand halen en in stukken delen, elk met een eigen bladrozet en wortels.

Hoe komt een grote waterweegbree de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: geen bescherming nodig.
Het blad sterft in de herfst af; de wortelstok overwintert in de modder.
Een mand in ondiep water mag gerust dichtvriezen.

Ziektes en plagen

Uitzaaien: Zaailingen overal in de oever en in andere manden. Knip de pluimen na de bloei weg en trek zaailingen jong uit.
Bladluis: Bladluizen op bloeistengels en blad in de zomer. Spuit ze af met vijverwater; natuurlijke vijanden doen de rest.
Geen bloei: Te diep of te schaduwrijk geplant: soms maakt hij dan alleen lintvormige bladeren onder water. Zet de mand ondieper en zonniger.
Geel blad: In de nazomer sterft het blad vanzelf af: dat is normaal.

Het jaar rond

Maart: Oude bladresten wegknippen.
April: Planten of delen.
Mei: Planten. De nieuwe bladrozet groeit.
Juni: Eerste bloei. Planten.
Juli: Volle bloei. Water bijvullen bij droogte.
Augustus: Bloei. Uitgebloeide pluimen wegknippen.
September: Laatste bloei. Uitgebloeide pluimen wegknippen. Vers zaad zaaien.
Oktober: Afgestorven blad uit het water vissen.
December: Rust.

Gebruiken

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. De verse grote waterweegbree is giftig, vooral de wortelstok: het scherpe sap geeft bij inslikken een branderige mond, braken en diarree, en kan de huid irriteren. Bij het drogen verdwijnt de scherpte grotendeels, maar eet er toch niets van. Grazende dieren zoals koeien en paarden lopen risico als hij aan een drinkpoel of sloot in de weide groeit: plant hem daar niet en gooi uitgetrokken planten niet in de weide. Houd ook kinderen, honden en katten weg, en draag handschoenen als je hem uit de vijver haalt. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen: Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

De bloempjes gaan pas in de namiddag open en sluiten weer tegen de avond.
Plantago-aquatica betekent letterlijk ‘weegbree van het water’, omdat de bladeren op die van de weegbree lijken. Verwant zijn ze niet.
De drijvende nootjes worden door het water en door watervogels verspreid: zo duikt hij vanzelf op in nieuwe poelen.

Tuinplanten · Alle soorten