Italiaanse aronskelk

Hoe herken je een Italiaanse aronskelk?

Groeivorm

Lage, bladrijke pol van 30–40 cm hoog en breed, die in de zomer volledig verdwijnt.

Blad

Pijl- tot spiesvormig, glanzend donkergroen met witte of crème nerven en vlekken; verschijnt in de herfst.

Bloem

Een bleek groenig wit schutblad rond een gele kolf, in april–mei, half verscholen tussen het blad.

Vrucht

Een dichte tros bessen aan een kale steel, eerst groen, in augustus–september glanzend oranjerood.

Knol

Een vlezige, horizontale knol die zich langzaam vertakt en uitbreidt.

Bloei: april–mei · Planten: september–oktober

Waarom in je tuin?

• Wintersieraad: het wit gemarmerde blad staat van de herfst tot het voorjaar, als de meeste borders leeg zijn.
• Groeit in schaduw en halfschaduw, onder bomen en heesters, waar weinig andere planten zo opvallen.
• De oranjerode bessentrossen in de nazomer geven een tweede moment van kleur.
• Merels en lijsters eten de rijpe bessen.
• Weinig werk: eenmaal ingeburgerd, komt hij elk jaar terug zonder verzorging.

Waar staat een Italiaanse aronskelk graag?

• Halfschaduw tot schaduw, bijvoorbeeld onder bladverliezende bomen of aan de noordkant van een haag.
• Humusrijke leem- of kleigrond, neutraal tot kalkrijk.
• Normaal vochtig; hij verdraagt droogte in de zomer, als hij in rust is.
• Plant 25–30 cm uit elkaar, in groepjes of als onderbeplanting tussen heesters.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Normaal

Grootte

0,4 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Sneeuwklokje: Witte klokjes tussen het gemarmerde blad in februari.
• Nieskruid: Bloeit in de winter, in dezelfde halfschaduw.
• Herfstcyclaam: Roze bloempjes en gevlekt blad in de herfst, onder bomen.
• Varens: Vullen de zomer op, als de aronskelk in rust is.
• Hosta: Groot zomerblad dat de lege plek na het afsterven bedekt.

Hoe en wanneer plant je een Italiaanse aronskelk?

Planten in september–oktober.

1. Plant in september–oktober, als het nieuwe blad zich klaarmaakt om uit te lopen.
2. Maak de grond goed los en meng er wat bladcompost of goed verteerde compost door.
3. Zet de knollen 10–15 cm diep, met de knop naar boven.
4. Hou 25–30 cm afstand tussen de knollen.
5. Druk de grond aan en geef water als de grond droog is.
6. Leg een laagje bladcompost als mulch en markeer de plek, want in de zomer zie je niets.

Verzorgen

Water

Zelden nodig. Enkel in een erg droge herfst water geven als het nieuwe blad uitloopt.

Bemesten

Een laag bladcompost in de herfst is genoeg.

Mulchen

Bladcompost of afgevallen blad houdt de grond humusrijk, zoals in een bos.

Zomerrust

Laat het blad in juni vanzelf afsterven; de plant rust dan tot de herfst.

Handschoenen

Draag altijd handschoenen als je de plant, de knollen of de bessen aanraakt.

Tip: Combineer hem met planten die pas laat in het voorjaar uitlopen, zoals hosta of varens: in de winter heb je het gemarmerde blad, in de zomer vullen zij de lege plek op.

Wanneer snoei je een Italiaanse aronskelk?

Wanneer: De Italiaanse aronskelk wordt niet gesnoeid. Je ruimt enkel afgestorven blad op en knipt eventueel de bessentrossen weg.

Hoe:

• Haal in juni–juli het verdroogde blad weg.
• Knip de bessentrossen in augustus af voor ze rijp zijn als er kinderen in de tuin spelen of als je geen zaailingen wilt.
• Gooi afgeknipte bessen bij het restafval, niet op de composthoop, waar de zaden kunnen kiemen.

Let op: Draag handschoenen: het sap irriteert de huid en alle delen zijn giftig.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

Graaf een groep in augustus–september op, als de plant in rust is, en breek de knollen in stukken met elk een knop. Meteen weer uitplanten.

Zaad

Haal in de herfst met handschoenen het zaad uit rijpe bessen, spoel het vruchtvlees weg en zaai het in een pot die buiten blijft staan. Het duurt enkele jaren voor de zaailingen bloeien.

Hoe komt een Italiaanse aronskelk de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in België blijft hij gewoon buiten staan.
• Bij strenge vorst valt het blad slap neer, maar het richt zich meestal weer op zodra het dooit.
• Een laag afgevallen blad rond de pol beschermt de knollen in een koude, open ligging.

Ziektes en plagen

• Slakken: Vreten gaten in het jonge blad in de herfst. ’s Avonds wegrapen.
• Slap blad na vorst: Geen ziekte: het blad herstelt meestal na de dooi. Knip enkel echt bruine bladeren weg.
• Verbrand blad: Bruine, droge plekken in de zon. Verplant naar een schaduwrijker plek.
• Te veel zaailingen: Vogels verspreiden de zaden en de knollen breiden uit. Knip de bessentrossen af en wied zaailingen jong weg, met handschoenen.

Het jaar rond

• Januari: Het gemarmerde blad siert de tuin.
• Maart: Dun laagje compost geven.
• April: Bloei: bleke schutbladen tussen het blad.
• Mei: Einde van de bloei.
• Juni: Het blad sterft af. Opruimen.
• Augustus: Oranjerode bessen. Eventueel afknippen, met handschoenen.
• September: Planten of delen. Het nieuwe blad verschijnt.
• Oktober: Planten. Mulch van bladcompost aanbrengen.
• December: Wintersieraad: blad met witte tekening.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van de aronskelk zijn giftig: het sap bevat naaldvormige kristallen die mond en keel meteen pijnlijk doen opzwellen. De felrode bessen in de zomer trekken kinderen aan, en de jonge pijlvormige bladeren worden soms verward met zuring of daslook. Draag handschoenen bij het verplanten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Vogels

Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.

Wist je dat?

• Tijdens de bloei kan de kolf enkele graden warmer worden dan de lucht. Zo verspreidt hij een geur die kleine muggen en vliegjes lokt.
• Zoals bij de inheemse gevlekte aronskelk worden die insecten in de bolle onderkant van het schutblad even vastgehouden, tot ze onder het stuifmeel weer naar buiten kunnen.
• Zijn ritme is omgekeerd: hij groeit in de herfst en winter en rust in de zomer, een aanpassing aan de droge zomers van het Middellandse Zeegebied.