
Foto: Photo by and (c)2005 Derek Ramsey (Ram-Man), CC BY-SA 2.5 · bron
Boom · Betulaceae
Amerikaanse haagbeuk
Carpinus caroliniana
In andere talen: Charme de Caroline (Français) · American hornbeam (English)
De Amerikaanse haagbeuk komt uit het oosten van Noord-Amerika, waar hij als kleine boom in de onderlaag van het bos groeit, vaak langs beken en in vochtige dalen. Hij blijft kleiner dan onze inheemse haagbeuk en heeft een bijzondere, gladde, blauwgrijze stam met spierachtige geribbelde vormen. In de herfst kleurt het blad geel, oranje en rood. In het voorjaar hangen er katjes aan de takken en in de zomer hangen er trossen vruchtjes in drielobbige hoedjes. Hij groeit traag en past in een bosrand of een schaduwrijke tuin.
Licht
Zon tot schaduw
niet kieskeurig
Vocht
Normaal tot nat
mag niet uitdrogen
Grond
Zand, leem of klei
zuur tot neutraal
Winterhard
Volledig winterhard
tot -35 °C
Grootte
9 m
hoog, 8 m breed
Bloei
april–mei
| Snoeimaanden | februari |
|---|---|
| Hoogte | 9 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor vogels |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | april–mei |
Herkennen
Hoe herken je een Amerikaanse haagbeuk?
- Groeivorm
- Kleine, breed uitgroeiende boom of grote struik, ongeveer 9 m hoog en 8 m breed; groeit traag.
- Stam
- Glad, blauwgrijs en gegroefd met spierachtige verdikkingen, in de winter erg sierend.
- Blad
- Eirond, 6–12 cm, dubbel gezaagd met duidelijke nerven; donkergroen, in de herfst geel tot oranjerood.
- Bloem
- Katjes in april–mei, mannelijk en vrouwelijk op dezelfde boom; niet opvallend.
- Vrucht
- Kleine nootjes in drielobbige, bladachtige schutblaadjes, die in trossen aan de takken hangen.
Bloei: april–mei · Planten: maart–april en oktober–december · Snoeien: februari
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bijzondere, blauwgrijze, gegroefde stam met spierachtige vormen die het hele jaar opvalt.
- Mooie herfstkleur van geel tot oranjerood.
- Verdraagt halfschaduw en vochtige grond, waar veel andere bomen niet goed groeien.
- Kleine boom die in een bosrand of kleinere tuin past.
- De vruchtjes en knoppen zijn een voedselbron voor vogels.
Waar staat een Amerikaanse haagbeuk graag?
- Halfschaduw tot schaduw; hij kleurt het beste op een lichte plek, maar verdraagt veel schaduw.
- Vochthoudende, humusrijke grond: zand, leem of klei, zuur tot neutraal.
- Gewone tot natte grond, ook langs een beek of vijver; hij verdraagt tijdelijke wateroverlast.
- Plant hem op 4–6 m van gebouwen of andere grote bomen en geef de kroon ruimte tot 8 m breed.
- Licht
- Zon, halfschaduw en schaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Normaal of nat
- Grootte
- 9 m hoog, 8 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -35 °C)
Mooi samen met
- Varens: Een frisse onderbeplanting die schaduw en vochtige grond verdraagt.
- Hosta: Grote bladeren voor een schaduwrijke rand.
- Bosanemoon: Bloeit in het voorjaar voor het blad uitloopt.
- Rododendron: Houdt van dezelfde vochtige, zure grond en lichte schaduw.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Amerikaanse haagbeuk?
Planten in maart–april en oktober–december.
- Plant in maart–april of van oktober tot december, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Graaf een plantgat dat twee keer zo breed is als de kluit en even diep.
- Zet de boom even diep als hij in de pot of kwekerij stond en vul aan met de eigen grond, gemengd met wat compost.
- Plaats een paal en bind de stam los vast met een boombinder.
- Geef meteen veel water en leg een mulchlaag van 5–8 cm bladcompost of houtsnippers rond de voet.
Verzorgen
- Water
- De eerste twee zomers wekelijks flink water geven bij droogte. Ook een gevestigde boom is dankbaar voor water in een langdurige droge periode.
- Bemesten
- Meestal niet nodig. Een laag compost in het voorjaar volstaat.
- Mulchen
- Laat bladeren liggen of leg bladcompost rond de voet: dat houdt de grond koel en vochtig.
- Steun
- Een jonge boom 2–3 jaar aan een paal vastbinden en de binder jaarlijks controleren.
- Opvoeden
- Kies in de eerste jaren één of enkele sterke stammen; verder groeit hij vanzelf mooi.
Tip: Zet hem in halfschaduw op vochtige grond, bijvoorbeeld aan een bosrand of schaduwrijke hoek, en laat hem in de winter goed in zicht staan: zo komt de bijzondere stam het best tot zijn recht.
Wanneer snoei je een Amerikaanse haagbeuk?
Snoeimaanden: februari.
Wanneer: Hij heeft weinig snoei nodig; zo nodig in de winter, in januari–februari, als de boom bladloos is.
Hoe:
- Haal dode, beschadigde en kruisende takken weg.
- Knip kleine takken net buiten de takkraag, nooit vlak langs de stam.
- Verwijder bij een jonge boom concurrerende toppen en laat één doorlopende leider staan.
- Neem nooit meer dan een vijfde van de kroon in één jaar weg.
Vermeerderen
- Zaad
- Zaai het zaad in de herfst buiten in een bakje met losse, vochtige grond, of na koude stratificatie in het voorjaar. Het zaad kan een jaar overliggen voor het kiemt.
- Kweker
- Zaailingen groeien traag. Voor een snelle, mooie boom koop je een jonge boom bij de kweker.
Hoe komt een Amerikaanse haagbeuk de winter door?
Winterhard tot −35 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C: in België is geen bescherming nodig.
- In de winter is de gladde, gegroefde stam een mooie blikvanger.
- Jonge bomen in een strenge winter een extra laag mulch rond de voet geven.
Ziektes en plagen
- Verbrande bladranden: Bruine bladranden bij droogte of op een te zonnige, droge plek. Geef ruim water en leg een mulchlaag.
- Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral aan het einde van de zomer. Meestal onschadelijk; zorg voor luchtige standplaats.
- Bladluizen: Kleverig blad in de zomer. Lieveheersbeestjes en mezen ruimen ze meestal op.
- Koraalvlekkenziekte: Oranjerode puntjes op dode takken. Snoei aangetaste takken weg tot in gezond hout.
Het jaar rond
- Februari: Zo nodig snoeien. Dode takken weghalen.
- Maart: Planten. Mulch aanbrengen.
- April: Katjes komen uit. Planten kan nog.
- Mei: Bladeren volledig uitgelopen. Water geven bij droogte.
- Juni: Jonge bomen water geven bij droogte.
- Juli: Water geven bij langdurige droogte.
- September: Vruchten rijpen. Nootjes verzamelen om te zaaien.
- Oktober: Gele tot rode herfstkleur. Planten.
- November: Planten. Blad laten liggen als mulch.
- December: Rust. Planten zolang de grond open is.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Vogels
- Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De boom heeft in het Engels bijnamen als musclewood en blue-beech, naar zijn spierachtige, blauwgrijze stam.
- Het hout is hard en dicht en werd vroeger voor steelwerk en gereedschap gebruikt.
- Hij is verwant aan onze inheemse haagbeuk, maar blijft kleiner en verdraagt meer schaduw.