Hulstvaren

Hoe herken je een hulstvaren?

Groeivorm

Compacte pol van 40–60 cm hoog en breed, met rechtopstaande tot boogvormige bladeren uit één hart.

Blad

Enkel geveerd, tot ongeveer 60 cm lang, met aan weerszijden een rij lancetvormige, licht getande, hulstachtige blaadjes.

Kleur

Mat grijsgroen tot olijfgroen; de jonge bladkrullen zijn bedekt met bruine schubben.

Sporen

Ronde sporenhoopjes verspreid over de onderkant van de blaadjes; varens bloeien niet.

Wortels

Korte, rechtopstaande wortelstok: de plant blijft een pol en woekert niet.

Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Groenblijvend met groot, opvallend blad: structuur in de schaduw, ook in de winter.
• Verdraagt kalk en vrij droge schaduw, waar veel andere varens het moeilijk hebben.
• Heel mooi in een pot op een schaduwrijk terras of bij de voordeur.
• Een exotisch, bijna tropisch uitzicht, en toch winterhard tot ongeveer −20 °C.
• Weinig werk: één snoeibeurt in maart volstaat.

Waar staat een hulstvaren graag?

• Halfschaduw tot schaduw; ochtend- of avondzon kan, maar felle middagzon verbrandt het blad.
• Elke goed doorlatende tuingrond: zand, leem of klei, zuur, neutraal of kalkrijk, liefst wat humusrijk.
• Normaal vochtig; eens goed geworteld verdraagt hij ook vrij droge schaduw, bijvoorbeeld onder bomen of aan een muur.
• Beschut tegen koude, drogende winterwind, zodat het groenblijvende blad mooi blijft.
• Reken op 50–60 cm per plant.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,6 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Lenteroos: Bloeit in de late winter naast het groenblijvende varenblad.
• Hosta: Grote, zachte bladeren als contrast met het stugge varenblad.
• Elfenbloem: Een groenblijvende bodembedekker die ook droge schaduw verdraagt.
• Japans bosgras: Fijn, overhangend gras naast het grove varenblad.

Hoe en wanneer plant je een hulstvaren?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant van maart tot mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de pot en meng er wat compost of bladcompost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot: het hart moet boven de grond blijven, anders rot het.
4. Houd 50–60 cm tussen de planten en druk de grond aan.
5. Geef meteen ruim water en het eerste jaar regelmatig bij droogte.
6. Leg een laag bladcompost of houtsnippers rond de plant, maar niet tegen het hart.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte wekelijks water geven. Daarna enkel in lange droge periodes; in een pot regelmatig.

Bemesten

In het voorjaar een laagje compost; in een pot in de zomer af en toe wat organische plantenvoeding.

Mulchen

Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de grond vochtig en koel.

In een pot

Een pot van minstens 30 cm met een gat in de bodem en humusrijke potgrond; om de 2–3 jaar verpotten in het voorjaar.

Oud blad

Knip in maart het oude, beschadigde blad weg voor het nieuwe uitloopt.

Tip: Knip in maart al het oude blad weg, net boven het hart: dan maakt de plant een frisse, grijsgroene krans van nieuw blad. In een pot op een schaduwrijk terras doet hij het even goed als in de border.

Wanneer snoei je een hulstvaren?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor de nieuwe bladkrullen uit het hart komen.

Hoe:

• Knip het oude blad van vorig jaar vlak bij de voet weg; zo krijgt het nieuwe blad ruimte.
• Is het oude blad na een zachte winter nog mooi, haal dan alleen de bruine en beschadigde bladeren weg.
• Knip niet in het hart: daar zitten de nieuwe bladkrullen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Sporen

Vrij makkelijk: in de late zomer een blad met rijpe sporen op papier laten drogen en de sporen onder glas uitzaaien op steriele, vochtige zaaigrond. Na enkele maanden verschijnen kleine varentjes.

Delen

Oudere planten met meerdere harten kun je in het voorjaar voorzichtig delen; planten met één hart niet.

Vanzelf

Op vochtige muren en tussen stenen verschijnen soms vanzelf jonge plantjes uit sporen, die je kunt oppotten.

Hoe komt een hulstvaren de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in de meeste Belgische winters geen bescherming nodig.
• Na strenge vorst kan het blad bruin worden; de plant loopt in het voorjaar weer uit het hart uit.
• Bij strenge vorst kun je een laag droog blad of stro rond de voet leggen om het hart te beschermen.
• In een pot: zet de pot beschut tegen een muur en wikkel hem in jute of noppenfolie; houd de grond licht vochtig.

Ziektes en plagen

• Verbrand blad: Gele of bruine vlekken in het blad bij te veel zon. Kies een schaduwrijkere plek.
• Hartrot: Het hart wordt zacht en bruin als de plant te diep staat of de grond te nat is. Plant hoger en zorg voor betere drainage.
• Taxuskever: Vooral in potten: ingekerfde bladranden en een slappe plant door larven aan de wortels. Aaltjes in de pot gieten helpt.
• Winterschade: Bruin blad na een koude, winderige winter. In maart wegknippen; een beschuttere plek helpt.

Het jaar rond

• Maart: Oud blad wegknippen. Compost strooien.
• April: Planten of verpotten. Nieuwe bladkrullen lopen uit.
• Mei: Planten. Potplanten bijvoeden.
• Juni: Water geven bij droogte, zeker in een pot.
• Juli: Water geven bij droogte.
• Augustus: Rijpe sporen verzamelen.
• September: Planten.
• Oktober: Planten. Mulch aanbrengen.
• December: Rust. Potten beschermen bij strenge vorst.

Wist je dat?

• Hij is genoemd naar Robert Fortune, de Schotse plantenjager die in de 19de eeuw veel planten uit China naar Europa bracht.
• Een nauwe verwant, Cyrtomium falcatum, heeft glanzend blad en wordt vaak als kamerplant verkocht; die is minder winterhard.