Moeraswolfsmelk

Hoe herken je een moeraswolfsmelk?

Groeivorm

Brede, dichte pol van stevige, rechtopgaande stengels, 90–120 cm hoog en tot 1 m breed.

Blad

Smal lancetvormig, 4–7 cm, frisgroen; in de herfst geel tot oranjerood.

Bloem

Grote, wijd vertakte schermen met geelgroene schutbladeren, in mei en juni.

Wortels

Een dikke, wat houtige wortelstok; de pol wordt langzaam breder.

Melksap

Wit melksap in alle delen, irriterend voor huid en ogen.

Bloei: mei–juni · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: juli en november

Waarom in je tuin?

• Een architecturale plant die van het voorjaar tot de herfst structuur geeft aan de border.
• Grote geelgroene bloemschermen in mei–juni, die oplichten aan de waterkant.
• Een opvallende herfstkleur in geel en oranje, als veel andere vaste planten al uitgebloeid zijn.
• Verdraagt natte grond: ideaal aan de rand van een vijver of beek, of in een vochtige border.
• Inheems en een bron van nectar voor bijen en andere insecten.

Waar staat een moeraswolfsmelk graag?

• Volle zon of lichte halfschaduw; in de zon blijft hij steviger en kleurt hij mooier in de herfst.
• Leem, klei of veen, zuur, neutraal of kalkrijk; humusrijke grond die vocht vasthoudt.
• Normale tot natte grond, ook op de oever van een vijver of beek waar de grond nat blijft.
• Reken op 80–100 cm ruimte per plant: hij wordt breed.
• Op droge grond heeft hij het in warme zomers moeilijk.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

1,2 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Kattenstaart: Paarse aren in de zomer, op dezelfde natte grond.
• Moerasspirea: Romige pluimen en een frisse geur aan de waterkant.
• Siberische lis: Blauwe bloemen in mei–juni, samen met de geelgroene schermen.
• Koninginnekruid: Roze schermen in de late zomer, die vlinders lokken.

Hoe en wanneer plant je een moeraswolfsmelk?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober.
2. Draag handschoenen tegen het melksap.
3. Graaf een ruim plantgat en meng er compost door als de grond arm is.
4. Zet de plant even diep als in de pot en houd 80–100 cm afstand.
5. Geef meteen veel water en houd de grond het eerste jaar steeds vochtig.
6. Leg een laag compost of bladaarde rond de voet.

Verzorgen

Water

Op een natte plek niet nodig. Elders in droge zomers ruim water: bij droogte laat hij het blad hangen.

Bemesten

In maart een laag compost volstaat.

Steun

Meestal niet nodig; op een winderige of te schaduwrijke plek helpt een ring van takken.

Uitgebloeide bloemen

Knip in juli de zaadhoofden weg als je zaailingen wilt vermijden; laat het blad staan voor de herfstkleur.

Rust

Laat de pol jaren ongestoord staan: hij wordt elk jaar mooier.

Tip: Geef hem een plek aan de rand van een vijver of in een natte hoek waar andere wolfsmelken zouden rotten. Laat de stengels staan tot na de herfstkleur: dan is hij op zijn mooist.

Wanneer snoei je een moeraswolfsmelk?

Snoeimaanden: juli en november.

Wanneer: Na de bloei, in juli, kun je de zaadhoofden wegknippen. Na de herfstkleur, in november, knip je de stengels tot bij de grond terug.

Hoe:

• Knip in juli alleen de uitgebloeide toppen weg, net boven de bladeren: zo zaait hij minder uit.
• Laat de stengels met blad staan tot na de herfstkleur.
• Knip in november de afgestorven stengels af tot 5–10 cm boven de grond.
• Draag handschoenen en een bril: uit de dikke stengels komt veel melksap.

Let op: Bij het snoeien van de stevige stengels komt veel melksap vrij. Houd het uit je ogen en was na afloop je handen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheiden

In maart–april een pol opgraven en met een scherpe spade verdelen in stukken met wortels en knoppen. Bij jonge planten gaat dat het makkelijkst.

Zaaien

Zaai rijp zaad in de herfst buiten in een pot; het kiemt vaak pas na een winter buiten.

Stekken

In april stekken van jonge scheuten aan de voet nemen, de snijwond in lauw water dompelen en in vochtige stekgrond zetten.

Hoe komt een moeraswolfsmelk de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Uiterst winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België geen bescherming nodig.
• De stengels sterven af na de herfstkleur; in het voorjaar komen nieuwe scheuten uit de grond.
• Natte grond in de winter is voor deze wolfsmelk geen probleem, anders dan bij veel andere soorten.
• In een grote pot of vijverbak: zorg dat de grond niet uitdroogt, ook in de winter.

Ziektes en plagen

• Hangend blad: Teken van droogte: geef ruim water of verplant naar een vochtigere plek.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral bij droogte. Water geven en aangetaste stengels wegknippen.
• Bladluis: Op jonge scheuten in mei. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes doen de rest.
• Zaailingen: Op natte plekken zaait hij zich uit. Knip de zaadhoofden in juli weg en wied de zaailingen jong.

Het jaar rond

• Maart: Nieuwe scheuten. Planten of scheiden. Compost geven.
• April: Planten. Stekken nemen.
• Mei: Bloei begint. Letten op bladluis.
• Juni: Volle bloei. Water geven bij droogte.
• Juli: Zaadhoofden wegknippen.
• Augustus: Water geven bij droogte, tenzij hij nat staat.
• September: Planten. De herfstkleur begint.
• Oktober: Volle herfstkleur. Planten. Zaad buiten zaaien.
• November: Afgestorven stengels terugknippen.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van wolfsmelk bevatten een wit melksap dat giftig en bijtend is. Op de huid geeft het roodheid, jeuk en soms blaren; in de ogen is het zeer pijnlijk en kan het hoornvlies beschadigd raken. Draag bij elk werk aan de plant handschoenen, lange mouwen en liefst een bril, wrijf niet in je ogen, was daarna je handen en je snoeischaar, en leer kinderen geen stengels af te breken. Krijg je melksap in je ogen, spoel ze dan meteen minstens een kwartier met lauw stromend water en ga naar een arts. Inslikken geeft een branderige mond, braken en buikpijn, ook bij honden en katten; paarden en vee worden er ziek van: gooi snoeiafval nooit in een weide. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Palustris betekent ‘van het moeras’: een verwijzing naar zijn natuurlijke groeiplaats.
• Het is een van de grootste wolfsmelken die in het wild in West-Europa groeien.
• In België groeit hij in het wild vooral langs rivieren en in moerassen, maar hij is er zeldzaam.