
Foto: KENPEI, CC BY-SA 3.0 · bron
Eenjarige plant · Brassicaceae
Zeeviolier
Malcolmia maritima
In andere talen: Julienne de Mahon (Français) · Virginia stock (English)
Zeeviolier is een snelle, laagblijvende eenjarige uit het oosten van het Middellandse Zeegebied, uit Griekenland en Albanië. Ondanks de Engelse naam Virginia stock komt hij dus niet uit Virginia. Hij vormt zachte, grijsgroene kussentjes met kleine, geurende bloemetjes met vier kroonblaadjes in roze, lila, rood en wit. De geur is vooral in de avond sterk. Vier weken na het zaaien bloeit hij al, en door om de paar weken opnieuw te zaaien houd je van mei tot en met september bloemen.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
tot -5 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,2 m
hoog, 0,15 m breed
Bloei
mei–september
| Hoogte | 0,2 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–september |
Herkennen
Hoe herken je een zeeviolier?
- Groeivorm
- Laagblijvende, bossige eenjarige van 15–30 cm hoog en 10–15 cm breed.
- Blad
- Smal, lancetvormig tot elliptisch, 2–5 cm, grijsgroen en licht behaard.
- Bloem
- Kleine kruisbloemen met vier kroonblaadjes in roze, lila, rood of wit, in trossen, van mei tot en met september.
- Geur
- Zoet; vooral in de avond en bij warm weer sterk.
- Vrucht
- Een lange, smalle hauw (peul) met fijne zaadjes.
Bloei: mei–september · Zaaien: maart–juli
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een van de snelste eenjarigen: vier weken na het zaaien bloeit hij al.
- Zoet geurende bloemetjes, vooral in de avond: ideaal bij een terras, raam of zitplek.
- Bijen en andere insecten bezoeken de bloemen.
- Door gespreid te zaaien bloeit hij van mei tot en met september.
- Laag en bossig: mooi als rand, in bakken en tussen bollen en vaste planten.
- Gemakkelijk voor kinderen en beginners.
Waar staat een zeeviolier graag?
- Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
- Zand, leem of klei, neutraal tot kalkrijk; gewone tuingrond volstaat.
- Normaal vochtig; bij droogte houdt de bloei snel op.
- Houd 10–15 cm tussen de planten, in vlakken of als rand.
- Zaai hem vlak bij een terras of raam: dan geniet je van de geur.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,2 m hoog, 0,15 m breed
- Winterhard
- Verdraagt lichte vorst (tot -5 °C)
Mooi samen met
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een zeeviolier?
- Zaai van maart tot juli buiten ter plaatse, op een zonnige of licht beschaduwde plek.
- Maak de grond los, verwijder onkruid en rak het zaaibed fijn.
- Strooi het zaad dun uit en dek het af met een laagje aarde van ongeveer 0,5 cm.
- Houd de grond vochtig; het zaad kiemt binnen 1–2 weken.
- Dun de zaailingen uit tot 10–15 cm tussen de planten.
- Zaai om de 3 weken een nieuw plukje voor doorlopende bloei.
Verzorgen
- Water
- Bij droogte regelmatig water geven; vochtige grond houdt de bloei lang aan.
- Bemesten
- Niet nodig; op voedselrijke grond groeit hij vooral in blad en bloeit minder.
- Wieden
- Houd de jonge zaailingen vrij van onkruid.
- Uitgebloeide planten
- Verwijder planten waarvan de bloei voorbij is en zaai op die plek opnieuw.
- Nazaaien
- Zaai elke 3 weken tot juli voor bloei tot in september.
Tip: Zaai hem vlak bij het terras of een open raam en herhaal dat om de paar weken: de geur is vooral in de avond heerlijk en je hebt de hele zomer bloemen.
Wanneer snoei je een zeeviolier?
Wanneer: Snoeien is niet nodig; hij is eenjarig.
Hoe:
- Knip uitgebloeide stengels weg om de bloei wat te verlengen.
- Verwijder planten die uitgebloeid zijn en zaai opnieuw.
- Laat aan het einde van het seizoen enkele zaadhauwen rijpen als je wilt dat hij uitzaait.
Vermeerderen
- Zaaien
- Van maart tot juli ter plaatse (zie planten). Bewaar het zaad droog en koel.
- Zelfzaai
- Laat in september enkele hauwen rijpen: het zaad komt vanzelf terug op open grond.
Hoe komt een zeeviolier de winter door?
Winterhard tot −5 °C: beschermen in strenge winters.
- Eenjarig: de plant sterft in de herfst af. Het zaad en jonge zaailingen verdragen vorst tot ongeveer −5 °C.
- Voor extra vroege bloei kun je in september zaaien op een beschutte plek, maar voorjaarszaai is het veiligst.
- Ruim de planten in de herfst op.
Ziektes en plagen
- Aardvlooien: Kleine gaatjes in het blad van jonge planten bij droog voorjaarsweer. Houd de grond vochtig of dek af met fijn insectengaas.
- Knolvoet: Hij hoort bij de kruisbloemenfamilie. Verdikte, misvormde wortels en kwijnende planten. Zaai niet op grond waar kool stond.
- Slakken: Kunnen jonge zaailingen kaal vreten. Zoek ze ’s avonds op of strooi een ring van grof materiaal.
- Bladluis: Op jonge scheuten bij warm weer. Afspuiten met water volstaat meestal.
Het jaar rond
- Maart: Eerste zaaibeurt ter plaatse.
- April: Zaaien. Zaailingen uitdunnen.
- Mei: Zaaien. Bloei van het eerste zaaisel.
- Juni: Bloei. Opnieuw zaaien voor bloei in de late zomer.
- Juli: Laatste zaaibeurt. Water geven bij droogte.
- Augustus: Bloei. Uitgebloeide planten opruimen.
- September: Laatste bloei. Enkele hauwen laten rijpen.
- Oktober: Planten opruimen.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Ondanks de Engelse naam Virginia stock komt hij uit het Middellandse Zeegebied, niet uit Virginia.
- Hij hoort bij de kruisbloemenfamilie, net als kool en radijs: vandaar de bloem met vier kroonblaadjes in een kruis.
- De geur is het sterkst in de avond; dat lokt nachtvlinders.