Pepermunt

Hoe herken je een pepermunt?

Groeivorm

Rechtopgaande, vertakte stengels van 40–60 cm hoog, die zich via uitlopers snel uitbreiden.

Blad

Tegenoverstaand, lancetvormig en getand, donkergroen, vaak met een paarse zweem.

Stengels

Vierkant, zoals bij alle lipbloemigen, en vaak roodpaars gekleurd.

Geur

Sterk en fris naar menthol, zodra je over het blad wrijft.

Bloem

Smalle, lila bloemaren aan de toppen, van juli tot september.

Wortels

Ondiepe wortelstokken en uitlopers die zich snel verspreiden.

Bloei: juli–september · Oogst en vruchten: juni–september · Planten: maart–mei en september · Snoeien: maart en september

Waarom in je tuin?

• Het bekendste muntaroma: vers of gedroogd voor thee, desserts, sauzen en dranken.
• Groeit snel en geeft van het voorjaar tot de herfst vers blad.
• De lila bloemaren in de zomer trekken bijen, zweefvliegen en vlinders aan.
• Volledig winterhard en makkelijk: hij komt elk voorjaar terug.
• Doet het ook goed in een pot op het terras.

Waar staat een pepermunt graag?

• Zon of halfschaduw. In de volle zon moet de grond wel vochtig blijven.
• Voedzame, vochthoudende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig tot nat: hij houdt van grond die niet uitdroogt.
• Altijd in een begrensde ruimte: een bodemloze emmer, een bak of een pot.
• Eén plant volstaat meestal voor een gezin: hij vult snel 50–60 cm.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,6 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Bieslook: Ook een keukenkruid dat vochtige grond verdraagt.
• Peterselie: Samen de basis van een kruidenbak bij de keuken.
• Lavas: Een groot, winterhard keukenkruid voor dezelfde vochtige, voedzame grond.
• Citroenmelisse: Een ander fris theekruid, best ook begrensd in een eigen pot.

Hoe en wanneer plant je een pepermunt?

Planten in maart–mei en september.

1. Plant in maart–mei of in september.
2. Graaf een grote emmer of bak zonder bodem in de grond, met de rand 3–5 cm boven het maaiveld, zodat de uitlopers er niet overheen kruipen.
3. Vul de emmer met tuingrond gemengd met compost en zet de plant even diep als in de pot.
4. In een pot op het terras gebruik je gewone potgrond en een pot met een drainagegat.
5. Geef meteen ruim water en hou de grond de eerste weken vochtig.

Verzorgen

Water

Hou de grond vochtig, zeker in potten en tijdens droge zomers.

Bemesten

In het voorjaar een laag compost. Potten krijgen in de zomer af en toe wat organische mest.

Oogsten

Knip regelmatig toppen van 10 cm: zo blijft hij compact en geeft hij vers blad. Het aroma is het sterkst net voor de bloei.

Uitlopers

Kijk elk voorjaar na of er geen uitlopers over de rand van de emmer gekropen zijn, en trek ze uit.

Verjongen

Om de twee à drie jaar opgraven, scheuren en het jongste deel opnieuw planten in verse grond.

Tip: Zet de emmer met de rand een paar centimeter boven de grond en kijk elk voorjaar even rond: bovengrondse uitlopers kruipen anders gewoon over de rand. Oogst vaak, want hoe meer je plukt, hoe frisser het blad.

Wanneer snoei je een pepermunt?

Snoeimaanden: maart en september.

Wanneer: Na de bloei, in september, en in maart de dode stengels van vorig jaar.

Hoe:

• Knip na de bloei alle stengels terug tot een paar centimeter boven de grond: hij loopt snel weer uit met fris blad.
• Knip in maart de dode stengels weg, net voor het nieuwe blad verschijnt.
• Stengels met roest knip je meteen tot de grond weg, zodra je ze ziet.

Let op: Gooi stengels met muntroest niet op de composthoop: zo verspreid je de schimmel niet.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

In mei–augustus: knip toppen van 10 cm, haal de onderste bladeren weg en zet ze in een glas water of in vochtige stekgrond. Na een à twee weken verschijnen er wortels.

Scheuren

In maart–april of in september een stuk wortelstok met uitlopers en scheuten afsteken en apart planten.

Zaad

Niet mogelijk: pepermunt vormt zelden kiemkrachtig zaad, en zaad dat als pepermunt verkocht wordt, geeft geen echte pepermunt.

Hoe komt een pepermunt de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: geen bescherming nodig.
• Hij sterft bovengronds af en loopt in het voorjaar weer uit de wortelstokken uit.
• Zet een pot tegen een muur: in een pot zijn de wortels gevoeliger voor vorst.
• Wil je in de winter vers blad, pot dan in de herfst een stukje wortelstok op en zet het op een koele, lichte vensterbank.

Ziektes en plagen

• Muntroest: Oranje tot bruine puistjes op de stengels en de onderkant van de bladeren. Knip aangetaste stengels tot de grond weg en gooi ze niet op de compost.
• Meeldauw: Wit poeder op de bladeren, vooral in droge zomers. Geef water aan de voet, knip aangetaste stengels terug en zorg voor wat ruimte.
• Bladhaantjes: Kleine, glanzend groene kevertjes die gaatjes in het blad vreten. Raap ze weg of schud ze boven een emmer uit de plant.
• Woekeren: Zonder begrenzing overwoekert hij snel de rest van de tuin. Plant altijd in een bodemloze emmer of een pot.

Het jaar rond

• Maart: Dode stengels wegknippen. Compost geven. Planten of scheuren.
• April: Planten. Uitlopers buiten de emmer uittrekken.
• Mei: Oogsten. Stekken nemen.
• Juni: Volop oogsten. Water geven bij droogte.
• Juli: Bloei, vol bijen en vlinders. Oogsten net voor de bloei.
• Augustus: Bloei. Letten op roest.
• September: Na de bloei terugknippen. Planten of scheuren.
• Oktober: Een stukje wortelstok oppotten voor de vensterbank.
• November: De plant sterft bovengronds af.

Eetbaar en bruikbaar

Blad (juni–september)

Knip de stengels in juni en juli net voor de bloei, als het gehalte aan menthol het hoogst is; na de eerste snede loopt de plant opnieuw uit voor een tweede oogst in augustus–september. Pluk op een droge, zonnige ochtend. Pepermunt is scherper en koeler dan groene munt: vooral voor thee, in desserts met chocolade en in likeur.

Bewaring

Droog de stengels in kleine bosjes, ondersteboven op een luchtige, donkere plek, tot de blaadjes ritselen. Ris ze dan van de stengels en bewaar ze heel in een gesloten pot, donker: zo houden ze een jaar hun geur. Verse stengels blijven een paar dagen goed in een glas water.

Let op: Pepermuntthee is voor de meeste mensen veilig, maar kan brandend maagzuur erger maken. Geef geen pepermunt (en zeker geen pepermuntolie) aan baby’s en jonge kinderen: menthol kan bij hen de ademhaling hinderen. Neem etherische pepermuntolie nooit onverdund in. Pepermunt woekert: zet hem in een pot of een bak zonder bodem. Verwar hem niet met polei (Mentha pulegium), die giftig is.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Pepermuntthee van eigen blad (Thee · 1 kop · 5 min + drogen)
• Pepermuntlikeur (Likeur · ± 750 ml · 15 min + 2 weken trekken)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De frisse, koele smaak komt van menthol, een stof die de koudezintuigen in je mond prikkelt zonder dat het echt kouder wordt.
• Pepermunt vormt nauwelijks kiemkrachtig zaad: echte pepermunt wordt altijd vegetatief vermeerderd, via stek of wortelstokken.
• Het Engelse Mitcham, nu een deel van Londen, was in de 18e en 19e eeuw bekend om zijn pepermuntvelden. De naam leeft voort in de zwarte pepermunt ‘Black Mitcham’.