
Foto: 阿橋 HQ, CC BY-SA 2.0 · bron
Eenjarige plant · Scrophulariaceae
Nemesia
Nemesia strumosa
In andere talen: Némésia (Français)
Nemesia is een lage, bloemrijke eenjarige uit Zuid-Afrika. Ze vormt een compact, vertakt plantje van ongeveer 30 cm, bedekt met kleine, tweelippige bloemen in bijna alle kleuren: wit, geel, oranje, rood, roze, paars en blauw, vaak met een tweekleurig mondje. Ze bloeit van juni tot september en is dankzij haar compacte vorm ideaal voor randen, bakken en potten. Ze houdt van koele zomers en zet bij een terugsnoei na de eerste bloei graag een tweede bloei in. Bijen bezoeken de bloemen.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
zuur tot neutraal
Winterhard
tot -2 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,3 m
hoog, 0,2 m breed
Bloei
juni–september
| Snoeimaanden | juli |
|---|---|
| Hoogte | 0,3 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–september |
Herkennen
Hoe herken je een nemesia?
- Groeivorm
- Compacte, vertakte eenjarige van ongeveer 20–30 cm hoog en 15–20 cm breed.
- Blad
- Smal, lancetvormig, lichtgroen en iets getand.
- Bloem
- Tweelippige bloempjes van ongeveer 2 cm in korte trossen aan de toppen, van juni tot september.
- Kleur
- Wit, geel, oranje, rood, roze, paars of blauw; vaak tweekleurig met een andere kleur in het mondje.
- Wortels
- Fijn en ondiep: de plant is gevoelig voor uitdroging en overmatige vochtigheid.
Bloei: juni–september · Zaaien: maart–mei · Planten: mei · Snoeien: juli
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Rijke, kleurige bloei van juni tot september in bijna elke tint die je maar wil.
- Compact en laag: perfect voor randen, balkonbakken, potten en kleine tuinen.
- Bijen bezoeken de kleine bloemen.
- Een terugsnoei na de eerste bloei levert in de late zomer een tweede bloei op.
- Goedkoop en in één seizoen uit zaad te kweken.
Waar staat een nemesia graag?
- Zon of lichte halfschaduw; op een heel hete plek stopt de bloei sneller.
- Goed doorlatende, losse grond: zand of leem, zuur tot neutraal; geen natte klei.
- Normaal vochtig; hij houdt van koele zomers en een gelijkmatig vochtige, maar niet natte grond.
- Op 15–20 cm van elkaar in randen; in een pot of bak mag het dichter.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,3 m hoog, 0,2 m breed
- Winterhard
- Verdraagt lichte vorst (tot -2 °C)
Mooi samen met
- Lobelia: Blauwe bloempjes die mooi bij warme nemesiakleuren passen in bakken.
- Verbena: Lang bloeiend en zonminnend, samen een kleurige bak.
- Petunia: Grotere bloemen naast de kleine nemesiabloemetjes.
- Zilverkruid: Zilvergrijs blad dat de kleuren van de bloemen laat opvallen.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een nemesia?
Planten in mei.
- Zaai in maart–april binnen bij 15–18 °C. Het zaad is klein: bedek het slechts dun met grond of vermiculiet.
- Verspeen de zaailingen in potjes zodra ze twee echte bladeren hebben en houd ze licht en koel.
- Pinceer de toppen als de planten 8–10 cm hoog zijn voor een vertakte, compacte groei.
- Zet ze eind mei uit na een korte verharding, op 15–20 cm afstand.
- Geef meteen water en houd de grond de eerste weken vochtig.
Verzorgen
- Water
- Houd de grond gelijkmatig vochtig, vooral in potten en bakken. Een droge, hete periode laat de bloei snel stilvallen.
- Bemesten
- In bakken om de twee weken een lage dosis bloemenvoeding; in de border volstaat compost bij het planten.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip ze af om de bloei te verlengen.
- Terugsnoei
- Na de eerste bloei, rond half juli, knip je de plant tot ongeveer de helft terug. Water goed en geef wat voeding: na enkele weken bloeit hij opnieuw.
- Mulchen
- Een dun laagje mulch houdt de grond koel en vochtig.
Tip: Zaai in maart–april binnen bij 15–18 °C. Hij houdt van koele zomers: geef voldoende water en knip na de eerste bloei terug voor een tweede bloei.
Wanneer snoei je een nemesia?
Snoeimaanden: juli.
Wanneer: Eind juni tot half juli, zodra de eerste bloei over is; een eenjarige wordt verder niet gesnoeid.
Hoe:
- Knip de hele plant terug tot ongeveer de helft, net boven een paar gezonde bladeren.
- Geef daarna water en wat bloemenvoeding, zodat nieuwe scheuten snel groeien.
- Knip daarna uitgebloeide bloemen regelmatig weg.
- Trek de plant in de herfst uit en ruim hem op.
Vermeerderen
- Zaaien
- In maart–april binnen bij 15–18 °C. Het zaad is fijn: dun uitzaaien en nauwelijks bedekken. Kieming na 1–2 weken.
- Stekken
- Mooie vormen kun je in de late zomer als stek van 5–8 cm laten wortelen in vochtige stekgrond en vorstvrij overwinteren, maar zaaien is veel makkelijker.
Hoe komt een nemesia de winter door?
Winterhard tot −2 °C: beschermen in strenge winters.
- Eenjarig: de plant sterft in de herfst of bij de eerste echte vorst. Jonge planten verdragen een lichte vorst tot ongeveer −2 °C.
- Zaad bewaar je in een papieren zakje op een koele, droge plek.
- Planten in pot kun je in een lichte, vorstvrije ruimte nog wat langer laten bloeien, maar ze worden daar zelden mooi.
Ziektes en plagen
- Stoppen met bloeien: Bij hitte en droogte houdt de plant op met bloeien. Geef water, mulch en knip terug; in koelere weken komt de bloei terug.
- Omvalziekte en wortelrot: Zaailingen vallen om of de wortels rotten bij te natte grond. Gebruik schone, losse potgrond en geef niet te veel water.
- Bladluis: Op jonge scheuten en knoppen. Spoel af met water of laat lieveheersbeestjes hun werk doen.
- Spintmijt: Fijne vlekjes en webjes bij droge hitte. Besproeien en de plant minder droog houden helpt.
Het jaar rond
- Maart: Binnen zaaien bij 15–18 °C.
- April: Verspenen. Toppen pinceren.
- Mei: Uitplanten eind mei na verharden.
- Juni: Begin van de bloei. Water geven.
- Juli: Na de eerste bloei terugknippen tot de helft. Voeding geven.
- Augustus: Tweede bloei. Uitgebloeide bloemen verwijderen.
- September: Laatste bloei.
- Oktober: Planten opruimen. Zaad bewaren.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam Nemesia gaat terug op het Griekse nemesion, de naam die de oude Griek Dioscorides voor een verwante plant gebruikte.
- Veel moderne nemesia’s in tuincentra stammen af van kruisingen van Zuid-Afrikaanse soorten.
- Nemesia komt van nature uit Zuid-Afrika, waar ze groeit en bloeit in het koelere seizoen.