Scilla mischtschenkoana

Scilla mischtschenkoana is een kleine voorjaarsbol uit de Kaukasus en het noorden van Iran. Hij is een van de allereerste bloeiers: al in februari en maart verschijnen er bleekblauwe, bijna witte sterretjes met op elk kroonblad een donkerblauwe streep. De bloemen zitten met enkele tegelijk aan korte stengels van ongeveer 12 cm. Het blad groeit pas na de bloei flink door en verdwijnt in het late voorjaar weer. In de handel wordt hij vaak verkocht als ‘Tubergeniana’, de oude naam van de plant. Tuiniers waarderen hem als een zachte, frisse start van het tuinjaar, mooi tussen sneeuwklokjes en winterakonieten.

Let op: Alle delen zijn giftig, vooral de bollen. Gevaarlijk voor kinderen, honden en katten als ze ervan eten; bewaar losse bollen buiten hun bereik en plant ze waar huisdieren niet graven.

Bijgewerkt op 10 oktober 2026

Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
0,12 m
hoog, 0,05 m breed
Bloei
februari–maart

Feiten op een rij
Hoogte	0,12 m
Inheems in België	Nee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogels	Ja, voor bijen
Giftig voor mens en huisdier	Ja, let op met kinderen en huisdieren
Bloei	februari–maart

Herkennen

Hoe herken je een Scilla mischtschenkoana?

Groeivorm: Klein bolgewas van ongeveer 12 cm hoog, met per bol meerdere korte bloemstengels.
Blad: Breed lintvormig, frisgroen; verschijnt met de bloemen en wordt na de bloei 15–20 cm lang. Sterft in mei–juni af.
Bloem: Wijd open sterretjes van 2–3 cm, enkele per stengel, in februari en maart. Bleekblauw tot bijna wit met een donkerblauwe streep op elk kroonblad.
Bol: Eirond, ongeveer 3 cm, met een lichtbruin vlies. Vormt na verloop van tijd broedbolletjes.
Opening: De bloemen openen zich pas in de zon; bij kou of grijs weer blijven ze half dicht.

Bloei: februari–maart · Planten: september–november

In je tuin

Waarom in je tuin?

Bloeit al in februari en maart, soms nog tussen de laatste sneeuw, als er bijna niets anders bloeit.
Een vroege voedselbron voor bijen en hommels op zachte, zonnige dagen.
De zachte bleekblauwe kleur met donkere streep is verfijnder dan het felle blauw van andere scilla’s.
Ideaal onder bladverliezende heesters en bomen en tussen andere vroege bolletjes.
Klein en makkelijk: eenmaal geplant komt hij elk jaar terug, zonder werk.

Waar staat een Scilla mischtschenkoana graag?

Zon of halfschaduw; onder bladverliezende bomen en heesters krijgt hij in februari volop licht.
Doorlatende tuingrond: zand, leem of klei, neutraal tot kalkrijk.
Normaal vochtig in het voorjaar; in de zomer mag het droog zijn. Niet op een plek waar water blijft staan.
Plant in groepen van minstens 10–25 bollen, 5–8 cm uit elkaar: in de border, in het gras, in de rotstuin of in een pot.

Licht: Zon en halfschaduw
Grondsoort: Zand, leem of klei
Zuurtegraad: Neutraal of kalkrijk
Vocht: Normaal
Grootte: 0,12 m hoog, 0,05 m breed
Winterhard: Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

Sneeuwklokje: Bloeit tegelijk en verwildert op dezelfde plekken; wit en bleekblauw staan mooi samen.
Winterakoniet: Gele bloemen geven een fris contrast met het bleke blauw.
Krokus: Paarse en gele krokussen bloeien in dezelfde weken.
Lenteroos: Grote bloemen in dezelfde halfschaduw, met de scilla als tapijt aan de voet.
Hosta: Het jonge blad neemt de plek over als de scilla verdwijnt.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een Scilla mischtschenkoana?

Planten in september–november.

Plant de bollen van september tot november, liefst zo vroeg mogelijk: ze drogen snel uit.
Plant ze ongeveer 8 cm diep, met de punt naar boven.
Zet ze 5–8 cm uit elkaar, in losse groepjes, tussen andere vroege bolletjes.
Druk de grond goed aan en geef water als het droog is.
In een pot of bak: gebruik losse potgrond met wat zand voor een goede afwatering.

Verzorgen

Water: Meestal niet nodig: de herfst- en voorjaarsregen volstaat. In een pot de aarde licht vochtig houden.
Bemesten: Niet nodig in gewone tuingrond. Op schrale grond na de bloei wat compost strooien.
Blad: Laat het blad na de bloei vergelen: zo vult de bol zijn reserves aan voor volgend jaar.
Maaien: Maai het gras rond de bollen pas als het blad geel is, meestal vanaf half mei.
Delen: Staan de pollen te dicht, scheid ze dan om de paar jaar voor meer bloemen.

Tip: Geef hem een plek met voorjaarszon: de bloemen openen pas in de zon, dus daar zie je ze op hun mooist. Plant ze in een groep tussen sneeuwklokjes en laat het blad afsterven.

Wanneer snoei je een Scilla mischtschenkoana?

Wanneer: Deze scilla wordt niet gesnoeid. Na de bloei laat je hem met rust.

Hoe:

Laat het blad helemaal vergelen en ruim het pas op als het vanzelf loskomt.
Knip uitgebloeide stengels alleen af als je geen zaad wilt; laat het blad staan.
Knip nooit groen blad weg: de bol heeft het nodig voor de bloei van volgend jaar.

Let op: Maai of knip het blad niet groen af, want dan bloeit hij volgend jaar minder.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheiden: Graaf dichte pollen op in juni, als het blad afgestorven is, of in september. Haal de broedbolletjes los en plant ze meteen opnieuw.
Zaaien: Zaai rijp zaad in juni in een pot die buiten blijft staan. Het duurt enkele jaren voor de zaailingen bloeien.

Hoe komt een Scilla mischtschenkoana de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

Volledig winterhard tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
De bloemen gaan bij vorst of donker weer dicht en openen weer als het zachter wordt; late vorst doet ze weinig.
In een pot of bak: zet hem buiten op een beschutte plek en zorg dat de aarde niet doorweekt raakt.

Ziektes en plagen

Geen bloemen: Het blad werd te vroeg weggemaaid, of de bollen staan te dicht, te diep in de schaduw of zijn uitgedroogd. Laat het blad afsterven en scheid dichte pollen.
Gesloten bloemen: Bij kou of grijs weer blijven de sterretjes dicht. Dat is normaal: ze openen weer in de zon.
Bolrot: Bollen in natte, zware klei kunnen wegrotten. Meng zand door de grond of kies een hogere plek.
Slakken: Vreten in een nat voorjaar soms aan jong blad. Raap ze ’s avonds op.

Het jaar rond

Januari: De eerste bladpunten komen soms al boven.
Februari: Begin van de bloei. Bijen komen op zachte dagen langs.
Maart: Volle bloei, tussen sneeuwklokjes en krokussen.
April: Het blad groeit door. Laat het staan.
Mei: Blad laten vergelen. Het gras rond de bollen nog niet maaien.
Juni: Blad afgestorven: nu mag je maaien. Dichte pollen scheiden.
September: Nieuwe bollen planten, 8 cm diep.
Oktober: Planten onder heesters, in gras of in de border.
November: Laatste kans om te planten.

Gebruiken

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van sterhyacinten en sneeuwroem (Chionodoxa, nu bij Scilla) zijn giftig, vooral de bolletjes: ze kunnen braken, buikpijn en diarree geven, bij kinderen en ook bij honden en katten. De bolletjes lijken op kleine uitjes: bewaar ze nooit bij de groenten of de keukenuien, en houd losse bolletjes buiten het bereik van kinderen en huisdieren. Ze zaaien zich vlot uit, in borders, onder struiken en in het gazon: plant ze niet waar je hond graaft, en laat paarden, schapen of geiten niet grazen waar ze in grote groepen groeien. Was je handen na het planten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen: Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

De oude naam Scilla tubergeniana verwijst naar de Nederlandse bollenkweker Van Tubergen uit Haarlem; daarom staat ‘Tubergeniana’ nog op veel verpakkingen.
Hij bloeit vaak al in februari, nog voor de meeste andere scilla’s, en zet door sneeuw heen zijn blauwe sterretjes open.
De bloemen openen zich pas bij zon: op een grijze dag lijkt het plekje met bolletjes wel leeg.

Tuinplanten · Alle soorten