Sneeuwbal (Viburnum × carlcephalum)

Foto: Sten at da.wikipedia, CC BY-SA 3.0 · bron

Heester · Viburnaceae

Sneeuwbal

Viburnum × carlcephalum

In andere talen: Viorne (Français) · Fragrant snowball (English)

Viburnum × carlcephalum, de geurende sneeuwbal, is een kruising tussen de Koreaanse sneeuwbal en de Chinese sneeuwbal. Het is een brede, losse, bladverliezende struik die in de loop der jaren 2,5 m hoog en breed wordt. In april en mei opent hij grote, bolronde bloemschermen van 10–15 cm: de knoppen zijn roze, de bloemen opengaand wit. Ze hebben een zware, zoete geur die door de tuin trekt en bijen aantrekt. In de herfst kleuren de brede, behaarde bladeren vaak rood tot oranje. Volledig winterhard en makkelijk in de tuin.

  • Licht

    Zon of halfschaduw

    liefst wat zon

  • Vocht

    Normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand, leem of klei

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -25 °C

  • Grootte

    2,5 m

    hoog, 2,5 m breed

  • Bloei

    april–mei

Feiten op een rij
Snoeimaandenmei–juni
Hoogte2,5 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeiapril–mei

Herkennen

Hoe herken je een sneeuwbal?

Groeivorm
Brede, losse, bladverliezende struik tot ongeveer 2,5 m hoog en breed, met rechtopgaande, vertakte takken.
Blad
Breed eirond, 6–12 cm, matgroen en zacht behaard; in de herfst rood tot oranje.
Bloem
Bolronde schermen van 10–15 cm, roze knoppen, open witte bloemen, in april en mei, met een zware geur.
Geur
Zoet en zwaar, vooral in de late voormiddag en avond op warme dagen.
Wortels
Vezelig en vrij ondiep: de plant houdt van vochthoudende, humusrijke grond.

Bloei: april–mei · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: mei–juni

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Grote, bolronde bloemschermen in april–mei, eerst roze en dan wit.
  • Zware, zoete geur die tot ver in de tuin te ruiken is.
  • Trekt bijen aan in het voorjaar, wanneer er nog weinig bloeit.
  • Vaak een mooie herfstkleur in rood en oranje.
  • Volledig winterhard, groeit tevreden in zon en halfschaduw en heeft weinig snoeibeurten nodig.

Waar staat een sneeuwbal graag?

  • Zon tot halfschaduw; in zon bloeit hij het rijkst en kleurt hij het mooist in de herfst.
  • Humusrijke, vochthoudende maar doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
  • Gelijkmatig vochtig tot normaal; in lange droge periodes bijgieten.
  • Beschut tegen harde wind, want de bloemschermen kunnen in een stormachtige lente beschadigd raken.
  • Reken op 2–2,5 m ruimte per plant en zet hem op een plek waar je de geur kunt ruiken, bij een terras of pad.
Licht
Zon en halfschaduw
Grondsoort
Zand, leem of klei
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Normaal
Grootte
2,5 m hoog, 2,5 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

  • Hosta: Grote bladeren aan de voet, in dezelfde halfschaduw.
  • Rododendron: Bloeit tegelijk en vult de bloemenpracht aan op zure grond.
  • Hortensia: Neemt het over zodra de sneeuwbal uitgebloeid is.
  • Vrouwenmantel: Een zachte, gele rand vooraan in de border.
  • Tulp: Late tulpen in april–mei tussen de voet van de struik.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een sneeuwbal?

Planten in maart–april en oktober–november.

  1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of drassig is.
  2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er een paar scheppen compost door.
  3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
  4. Laat 2–2,5 m tussen planten, of 1,5 m voor een informele haag.
  5. Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent.
  6. Leg een laag mulch van bladcompost of schors rond de voet, zonder de stam te bedekken.

Verzorgen

Water
Het eerste jaar wekelijks bij droogte. Daarna ruim bijgieten in langdurig droge zomers, aan de voet.
Bemesten
In maart of april compost of organische mest voor bloeiende heesters.
Mulchen
Een laag bladcompost of schors in het voorjaar houdt de grond koel en vochtig.
Uitgebloeide bloemen
Wegknippen hoeft niet; na de bloei kun je ze samen met de bijsnoei verwijderen.
Opruimen
Haal dode en kruisende takken in de zomer na de bloei weg.

Tip: Zet hem dicht bij een terras of pad, zodat je de zware geur in april–mei kunt opsnuiven. Snoei pas na de bloei en enkel de oudste takken, anders verlies je volgend jaar bloemen.

Wanneer snoei je een sneeuwbal?

Snoeimaanden: mei–juni.

Wanneer: Direct na de bloei, in mei–juni, en alleen als het nodig is.

Hoe:

  • Knip een paar van de oudste of te dicht staande takken aan de voet weg om de struik open en licht te houden.
  • Haal dode, zwakke en kruisende takken weg.
  • Kort te lange takken in tot een zijtak of knop, zodat de natuurlijke, losse vorm behouden blijft.

Let op: Snoei niet in de winter of het voorjaar vóór de bloei: de bloemknoppen zitten dan al op het hout van vorig jaar en je knipt de bloei weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zachte of half verhoute stekken
In juni–juli stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic. Het wortelen verloopt met wisselend resultaat.
Afleggen
In het voorjaar een lage tak naar de grond buigen en vastpinnen; na een jaar kun je hem loskoppelen.

Hoe komt een sneeuwbal de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

  • Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: ook in strenge Belgische winters geen bescherming nodig.
  • Bladverliezend: in de winter is de kale, brede struik een rustige structuur in de tuin.
  • Jonge planten krijgen in de eerste winter een laag mulch rond de voet.

Ziektes en plagen

  • Viburnumkever: De larven vreten in mei–juni de bladeren kaal tot er enkel een netwerk van nerven overblijft. Raap larven en kevers af, knip aangetaste scheuten weg en bevorder natuurlijke vijanden.
  • Meeldauw: Wit poeder op de bladeren, vooral bij droogte en weinig ruimte. Zorg voor een luchtige struik, geef water aan de voet en verwijder aangetaste bladeren.
  • Bladluis: Op jonge scheuten in mei. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op; anders afspuiten met water.
  • Weinig bloei: Te veel schaduw, te hard gesnoeid vóór de bloei of te veel stikstof. Meer zon, snoei na de bloei en niet te veel mest.

Het jaar rond

  • Maart: Planten. Compost of mest geven. Mulch aanbrengen.
  • April: Begin van de bloei. Planten.
  • Mei: Volle bloei, zware geur en bijen. Na de bloei bijknippen. Letten op bladkevers.
  • Juni: Bijsnoeien als het nodig is. Larven van bladkevers afrapen.
  • Juli: Water geven bij droogte.
  • Oktober: Planten. Herfstkleur rood en oranje.
  • November: Planten. Kale, rustige struik.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • De kruising kwam in 1932 uit de kwekerij van de Britse kweker Burkwood en is een kruising tussen de Koreaanse sneeuwbal (Viburnum carlesii) en de Chinese sneeuwbal (Viburnum macrocephalum).
  • De naam carlcephalum is een samentrekking van de namen van de twee ouders, carlesii en macrocephalum.
  • De roze knoppen die wit opengaan, geven de bloemschermen in april een tweekleurig effect.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…