
Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 · bron
Klimplant · Passiebloemfamilie (Passifloraceae)
Blauwe passiebloem
Passiflora caerulea · ook: Passiebloem
De blauwe passiebloem is een snelgroeiende klimplant uit Zuid-Amerika die zich met krulranken vasthoudt en tot 4–6 m hoog klimt. Van juni tot september draagt hij opvallende, platte bloemen van 6–10 cm: witte bloemdekbladen met een krans van blauwe, witte en paarse draden. In warme zomers volgen eivormige, oranje vruchten. Hij is niet helemaal winterhard: tegen een warme, beschutte zuidmuur komt hij de meeste winters in België en Nederland door, en na een strenge winter loopt hij vaak opnieuw uit uit de wortels.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
klimt tot 4–6 m
hoog
Bloei
juni–september
| Snoeimaanden | maart–april |
|---|---|
| Hoogte | klimt tot 4–6 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–september |
Herkennen
Hoe herken je een blauwe passiebloem?
- Groeivorm
- Snelgroeiende klimplant die zich met krulranken vasthoudt en tot 4–6 m hoog klimt.
- Blad
- Verspreid, 8–12 cm, diep handvormig 5- (tot 7-)lobbig, gaafrandig en donkergroen; in zachte winters wintergroen.
- Stengels
- Groene, kantige stengels met krulranken in de bladoksels.
- Bloem
- Platte bloemen (6–10 cm): 10 witte tot groenige bloemdekbladen, een krans van draden in blauw, wit en paars, 5 meeldraden en 3 stempels; juni–september.
- Vrucht
- Eivormige, oranje vruchten (4–6 cm) met rood vruchtvlees vol zaden, in de herfst; eetbaar maar flauw.
- Verschil met de passievrucht
- De passievrucht (Passiflora edulis) heeft drielobbig blad en paarse vruchten met geurig, zuurzoet vruchtvlees; hij is niet winterhard.
Bloei: juni–september · Snoeien: maart–april
Lijkt op, maar is het niet
- Passievrucht (Passiflora edulis): drielobbig blad en paarse vruchten met geurig, zuurzoet vruchtvlees; niet winterhard.
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Exotische, grote bloemen van juni tot september, telkens nieuwe.
- Hommels en bijen bezoeken de bloemen.
- Groeit snel en bedekt in een paar jaar een muur, hek of pergola.
- In zachte winters blijft hij groen, en in een grote pot staat hij ook mooi op een terras.
Waar staat een blauwe passiebloem graag?
- Volle zon, liefst tegen een zuid- of westmuur: hoe warmer, hoe meer bloemen en hoe beter hij de winter doorkomt.
- Beschut tegen koude oosten- en noordenwind; in de stad en aan de kust, waar het minder hard vriest, lukt hij het best.
- Elke goed doorlatende tuingrond is geschikt; natte grond in de winter verdraagt hij slecht.
- Hij heeft steun nodig: gespannen draden, gaas of een latwerk waar de ranken omheen kunnen krullen. Reken op zo’n 2 m breed.
- Licht
- Volle zon
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 5 m hoog, 2 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Toscaanse jasmijn: Een wintergroene, geurende klimmer voor dezelfde warme, beschutte muur.
- Vijgenboom: Houdt ook van een warme zuidmuur; samen geven ze een zuiders beeld.
- Echte lavendel: Een lage, geurende zoom aan de voet van de muur, op dezelfde zonnige plek.
- Rozemarijn: Mediterraan, groenblijvend en geurend, voor de warmste hoek bij de muur.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Mag klimmen in oude, grote bomen: zomereik, grove den, gewone esdoorn, zomerlinde
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een blauwe passiebloem?
- Plant in mei, na de laatste nachtvorst: zo heeft de plant een hele zomer om te wortelen voor de eerste winter.
- Zet hem op 20–30 cm van de muur, waar de grond minder droog is, en leid de stengels schuin naar de draden.
- Meng wat compost door de plantgrond, maar maak de grond niet te rijk: anders krijg je veel blad en weinig bloemen.
- In een pot: kies een pot van minstens 40 cm doorsnee met een gat in de bodem en goed doorlatende potgrond.
Verzorgen
- Water
- Geef jonge planten en planten in een pot in de zomer regelmatig water; een gevestigde plant in de volle grond redt zich meestal.
- Bemesten
- In het voorjaar wat compost of een meststof voor bloeiende planten is genoeg; te veel stikstof geeft veel blad en weinig bloemen.
- Aanbinden
- Leid nieuwe stengels tijdig naar de draden, anders raken ze in de knoop.
- Wortelopslag
- Hij kan uitlopers maken die een eind verder boven de grond komen; steek ze weg als je ze daar niet wilt.
Tip: Kies een plek tegen een muur van het huis: de muur geeft ’s nachts warmte af, zodat de plant de winter beter doorkomt. Leg in de herfst een dikke laag mulch over de voet.
Wanneer snoei je een blauwe passiebloem?
Snoeimaanden: maart–april.
Wanneer: In maart–april, als de vorst voorbij is.
Hoe:
- Knip bevroren en dode ranken weg en dun de plant uit, zodat er weer licht en lucht in komt.
- Kort de zijtakken in tot 2–3 knoppen: hij bloeit op de nieuwe scheuten van dit jaar.
- Is de plant bovengronds helemaal bevroren, knip dan alles af tot net boven de grond en wacht: vaak loopt hij in mei–juni opnieuw uit uit de wortels.
Let op: Niet helemaal winterhard: bedek de voet in de winter met een dikke laag mulch. Een bevroren plant loopt vaak opnieuw uit uit de wortels.
Vermeerderen
- Stekken
- Neem in de zomer stekjes van 10–15 cm van halfrijpe scheuten en laat ze op een warme plek wortelen in een vochtig, zanderig mengsel onder plastic.
- Zaaien
- Zaai de zaden uit rijpe vruchten in het voorjaar binnen, op een warme plek; het kiemen kan weken tot maanden duren.
- Uitlopers
- Steek in het voorjaar een uitloper met wortels af en zet hem op zijn nieuwe plek.
Hoe komt een blauwe passiebloem de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Niet helemaal winterhard. Bij lichte vorst blijft hij groen; bij strenge vorst (−10 °C en kouder) kunnen stengels en blad helemaal bevriezen.
- Bedek de voet in de herfst met een dikke laag mulch (stro, bladeren of houtsnippers) om de wortels te beschermen: zo loopt een bevroren plant meestal opnieuw uit.
- Een plant in een pot zet je in de winter vorstvrij en licht, bijvoorbeeld in een koude serre; geef dan weinig water.
Ziektes en plagen
- Vorstschade: Bruine, verdorde stengels na een strenge winter. Wacht tot april–mei en knip dan het dode hout weg; vaak komen er nieuwe scheuten uit de voet.
- Weinig bloemen: Te veel schaduw of te veel mest. Zet hem warm en zonnig en geef weinig stikstof.
- Bladluis en spint: Vooral bij planten in een pot of tegen een hete, droge muur: luizen op de toppen of fijne gele spikkels op het blad. Spuit de plant af met water en laat de grond niet uitdrogen.
- Wortelopslag: Scheuten die een eind van de plant uit de grond komen. Steek ze weg met een stuk wortel.
Het jaar rond
- Maart: Snoeien zodra het niet meer hard vriest: bevroren en dode ranken weg.
- April: Laatste snoeimaand: zijtakken inkorten tot 2–3 knoppen; mulch rond de voet wegtrekken.
- Mei: Planten na de laatste nachtvorst; pot naar buiten; nieuwe scheuten aanbinden.
- Juni: De bloei begint; aanbinden en water geven bij droogte.
- Juli: Volle bloei; stekken nemen.
- Augustus: Bloei; water geven aan planten in een pot.
- September: Laatste bloemen; de vruchten kleuren oranje.
- November: Voet afdekken met een dikke laag mulch; pot vorstvrij zetten.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Exotische bloeier voor een warme, beschutte zuidmuur of een grote pot.
- Voor de natuur
- Hommels en bijen bezoeken de grote bloemen.
- Eten en drinken
- De oranje vruchten zijn eetbaar maar flauw; vooral mooi als versiering.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Spaanse missionarissen zagen er het lijden (de passie) van Christus in: de draden zijn de doornenkroon, de 3 stempels de nagels, de 5 meeldraden de wonden en de 10 bloemdekbladen de apostelen zonder Judas en Petrus.
- Elke bloem is maar één dag open; omdat er telkens nieuwe knoppen opengaan, bloeit de plant toch de hele zomer.
- Hij is een van de weinige passiebloemen die bij ons buiten kunnen blijven staan.