Toscaanse jasmijn

Hoe herken je een Toscaanse jasmijn?

Groeivorm

Groenblijvende slingerplant van 3–6 m die de eerste jaren traag groeit; zonder steun kruipt hij over de grond.

Blad

Tegenoverstaand, elliptisch, 4–8 cm, gaafrandig en glanzend donkergroen; in de winter vaak roodbruin verkleurd.

Stengels

Slingerende, bruine stengels die bij een wonde wit melksap geven.

Bloem

Witte, stervormige bloemen (2–3 cm) met 5 scheef gedraaide slippen, in tuiltjes, juni–augustus; sterk geurend.

Vrucht

Lange, smalle kokervruchten per twee; bij ons zelden.

Verschil met de echte jasmijn

De echte jasmijn heeft geveerd blad zonder melksap, dat in de winter grotendeels afvalt.

Verschil met de klimop

Klimop heeft gelobd blad, hechtwortels en groene bloemen in de herfst.

Bloei: juni–augustus · Snoeien: april en augustus–september

Herkennen per kenmerk: Slingerende klimplanten

Lijkt op, maar is het niet

• Echte jasmijn Jasminum officinale: geveerd blad zonder melksap, dat in de winter grotendeels afvalt. Verschil met echte jasmijn
• Klimop Hedera helix: gelobd blad, hechtwortels en groene bloemen in de herfst. Verschil met klimop

Waarom in je tuin?

• Groenblijvend: een glanzende groene wand, ook in de winter.
• Sterk geurende bloemen in juni–augustus.
• Groeit in zon en halfschaduw, ook in een grote pot op een terras.
• Weinig snoei nodig.
• In de winter kleurt het blad vaak mooi roodbruin.

Waar staat een Toscaanse jasmijn graag?

• Zon tot halfschaduw, beschut tegen koude wind: tegen een zuid- of westmuur, of op een beschut terras.
• Goed doorlatende, humusrijke grond die in de winter niet nat blijft.
• Hij slingert maar heeft geen hechtwortels: span draden of gaas, of gebruik een rek of hek, en bind de jonge scheuten de eerste jaren bij. Muren en dakgoten beschadigt hij niet.
• In een pot van minstens 40–50 cm groeit hij goed, maar daar is de kluit in de winter kwetsbaar voor vorst.

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

5 m hoog, 2 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Laurier: Een andere groenblijver die beschutting vraagt: samen in grote potten bij de voordeur of op het terras.
• Echte lavendel: Bloeit tegelijk aan de zonnige voet van de muur; samen geur en bijen in de zomer.
• Echte jasmijn: Bloeit tot in september en verliest in de winter zijn blad: samen een geurende muur, met de Toscaanse jasmijn als groene basis.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Mag klimmen in oude, grote bomen: zomereik, grove den, gewone esdoorn, zomerlinde

Hoe en wanneer plant je een Toscaanse jasmijn?

1. Plant in het voorjaar (april–mei), zodat hij voor de winter goed geworteld is.
2. Plant 30–40 cm van de muur en waaier de scheuten uit over de draden of het gaas.
3. Meng compost door het plantgat en zorg dat het water goed weg kan.
4. In een pot: gebruik goede potgrond met wat grof zand, en een pot met een gat in de bodem.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; in een pot de hele zomer regelmatig, zonder de kluit nat te laten staan.

Bemesten

In het voorjaar wat compost; in een pot van mei tot juli af en toe vloeibare mest.

Opbinden

Leid nieuwe scheuten langs de steun en bind ze los vast.

Winterbescherming

Bedek bij strenge vorst de voet met bladeren, pak een pot in met jute of vliesdoek en zet hem tegen de muur.

Tip: Twijfel je of hij in jouw tuin de winter overleeft, zet hem dan eerst in een grote pot: zo kun je hem in een strenge winter beschut zetten.

Wanneer snoei je een Toscaanse jasmijn?

Snoeimaanden: april en augustus–september.

Wanneer: Licht na de bloei (augustus–september) of in april.

Hoe:

• Weinig nodig: knip te lange en bevroren ranken terug en leid de nieuwe langs de steun.
• Wil je hem compact houden, knip dan na de bloei uitstekende scheuten in tot een zijscheut.
• Haal in april dode en bevroren takken weg zodra je ziet waar hij opnieuw uitloopt.

Let op: Snoei niet zwaar in de late zomer: jonge scheuten die daarna nog uitlopen, zijn kwetsbaar voor vorst.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Neem in de zomer stekken van 10–15 cm van halfrijpe scheuten; ze wortelen in een potje onder plastic, maar traag.

Afleggen

Leg in het voorjaar een lange scheut in een pot met aarde en dek een knoop af; na een jaar kun je hem losknippen.

Hoe komt een Toscaanse jasmijn de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Niet volledig winterhard: op een beschutte plek in de grond doorstaat hij doorgaans vorst tot ongeveer −10 °C; bij strengere of langdurige vorst vriest hij terug.
• Het blad kleurt in de winter vaak roodbruin en vergroent in de lente meestal weer: dat is geen ziekte.
• In een pot bevriest de kluit sneller: zet hem tegen een muur onder een afdak, pak de pot in, of zet hem bij strenge vorst in een koude, lichte ruimte.

Ziektes en plagen

• Vorstschade: Bruine, verdroogde bladeren en takken na een strenge winter. Wacht tot april–mei en knip het dode hout weg; vaak loopt hij lager weer uit.
• Schildluis en wolluis: Bruine schildjes of witte pluisjes op stengels en bladeren, vooral bij planten in een pot op een beschutte plek. Veeg ze weg of knip de ergste scheuten weg.
• Gele bladeren: Vaak door natte voeten of een te krappe pot. Zorg voor een goede afvoer en verpot een plant die te krap staat.

Het jaar rond

• April: Lichte snoei: bevroren takken wegknippen; winterbescherming weg; planten.
• Mei: Nieuwe scheuten naar de steun leiden; planten.
• Juni: De bloei begint: een zoete geur over het terras.
• Juli: Volle bloei; water geven bij droogte, vooral in een pot; stekken.
• Augustus: Laatste bloei; lichte snoei na de bloei.
• September: Laatste lichte snoei.
• November: Voet afdekken; potten beschut zetten en inpakken.
• December: Bij strenge vorst extra beschermen; roodbruin winterblad.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Groenblijvende, heerlijk geurende klimmer voor een beschutte muur, een hek of een grote pot.

Voor de natuur

Bijen en vlinders bezoeken de bloemen.

Let op: Niet volledig winterhard: in strenge winters kan hij terugvriezen. Bescherm een plant in een pot.

Wist je dat?

• Ondanks de naam komt hij uit China en Japan, en hij is geen jasmijn: hij hoort bij de maagdenpalmfamilie, net als de oleander.
• De bloemen lijken op kleine propellers: de vijf slippen zijn allemaal in dezelfde richting gedraaid.