Daslook

Hoe herken je een daslook?

Groeivorm

Bolgewas van 20–40 cm hoog dat in groepen groeit en in juni boven de grond afsterft.

Blad

Meestal twee per bol, breed lancetvormig, 15–25 cm lang, glanzend groen en op een eigen steeltje; sterke lookgeur bij kneuzen.

Bloem

Witte, stervormige bloempjes met zes bloemblaadjes, in een los, plat scherm op een driekantige stengel, in april–mei.

Bol

Klein, smal en langwerpig; rust van de zomer tot het voorjaar in de grond.

Zaad

Zwarte zaadjes die in juni vlak bij de plant vallen; zo ontstaan dichte tapijten.

Bloei: april–mei · Oogst en vruchten: maart–juni · Zaaien: september–oktober · Planten: maart en september–oktober

Waarom in je tuin?

• Een van de eerste verse oogsten van het jaar: blad om te plukken in maart–april.
• Bedekt in een paar jaar de vochtige, schaduwrijke grond onder bomen en struiken.
• Witte bloemschermen in april–mei voor bijen en andere vroege insecten.
• Een inheemse plant die past in een natuurlijke bostuin.
• Weinig werk: eenmaal gevestigd breidt hij zich zelf uit.

Waar staat een daslook graag?

• Halfschaduw of schaduw, het liefst onder bladverliezende bomen of struiken: in het voorjaar licht, in de zomer schaduw.
• Humusrijke leem- of kleigrond, neutraal tot kalkrijk.
• Vochtig tot nat in het voorjaar; uitdrogen verdraagt hij slecht.
• Geen volle zon en geen droge zandgrond.
• Plant in groepjes, met 10–15 cm tussen de bolletjes.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,3 m hoog, 0,2 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Bosanemoon: Nog een inheemse voorjaarsbloeier van vochtige bossen, met witte bloemen.
• Varens: Vullen de plek op als het daslook in juni verdwijnt.
• Hosta: Groot blad dat in de zomer de lege plek inneemt.
• Lievevrouwebedstro: Een inheemse, witbloeiende bodembedekker voor dezelfde schaduw.

Hoe en wanneer plant je een daslook?

Planten in maart en september–oktober.

1. Plant bolletjes in september–oktober, of planten in pot in maart, als het blad net boven komt.
2. Koop verse, stevige bolletjes en plant ze meteen: uitgedroogde bolletjes slaan slecht aan.
3. Werk eerst wat bladaarde of compost door de grond.
4. Zet de bolletjes 5–10 cm diep, met de punt naar boven, op 10–15 cm van elkaar en in groepjes.
5. Geef water en bedek de plek met een laag bladaarde of afgevallen blad.

Verzorgen

Water

Geef water in een droog voorjaar; in de zomer rust hij en heeft hij weinig nodig.

Bemesten

Niet nodig; laat in de herfst gewoon het afgevallen blad liggen.

Oogsten

Pluk van maart tot de bloei één blad per plant en snijd het net boven de grond af: zo blijft de bol sterk.

Afsterven

Laat het blad na de bloei vergelen en vanzelf verdwijnen: zo vult de bol zich voor volgend jaar.

Uitbreiding

Wil je hem binnen de perken houden, knip dan de bloemen weg voor ze zaad zetten.

Tip: Plant daslook liefst in pot in maart, als het blad al boven staat: zo slaat hij vaak beter aan dan droge bolletjes in de herfst.

Wanneer snoei je een daslook?

Wanneer: Daslook wordt niet gesnoeid. Er zijn wel een paar kleine klusjes.

Hoe:

• Laat het blad na de bloei afsterven; knip het niet af zolang het groen is.
• Knip uitgebloeide bloemschermen weg als je wilt dat hij zich minder uitzaait.
• Laat in de herfst afgevallen blad als natuurlijke mulch liggen.

Let op: Maai of knip het blad niet vroeg weg: de bol heeft het nodig om voedsel op te slaan.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In september–oktober vers zaad buiten zaaien, 1 cm diep, in de schaduw. Het zaad heeft koude nodig en kiemt pas na een of twee winters.

Scheuren

Na de bloei of in de herfst een pol opsteken, de bolletjes verdelen en meteen opnieuw planten.

Zelf uitzaaien

Laat de bloemen zaad zetten; de zaailingen vormen na enkele jaren een tapijt.

Hoe komt een daslook de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: de bolletjes overwinteren in de grond.
• Van juli tot februari is er boven de grond niets te zien; markeer de plek, zodat je er niet in spit.
• Het jonge blad verschijnt al in februari–maart en verdraagt nachtvorst.

Ziektes en plagen

• Slaat niet aan: Na het planten komt er niets op. Vaak waren de bolletjes uitgedroogd of was de plek te droog en zonnig. Plant planten in pot in maart op een vochtige, schaduwrijke plek.
• Vergelend blad: Geel blad in mei–juni is normaal: de plant gaat in rust. Laat het staan.
• Woekeren: In een vochtige tuin zaait hij zich flink uit. Knip de bloemen weg voor de zaadzetting en steek ongewenste pollen uit.
• Slakken: Vreten in een nat voorjaar soms aan het jonge blad. Raap ze ’s avonds.

Het jaar rond

• Februari: Het eerste blad komt boven.
• Maart: Blad plukken, één per plant. Planten in pot zetten.
• April: Blad plukken tot de bloei. Begin van de bloei. Knoppen oogsten.
• Mei: Bloei. Bloemen plukken voor salades. Uitgebloeide schermen wegknippen als je geen zaailingen wilt.
• Juni: Het zaad rijpt. Het blad vergeelt en sterft af.
• Juli: Rust. De plek markeren.
• September: Bolletjes planten of zaad zaaien.
• Oktober: Planten en zaaien. Afgevallen blad laten liggen.

Eetbaar en bruikbaar

Blad (maart–april)

Pluk de jonge bladeren van half maart tot eind april, voor de bloei: dan zijn ze mals en mild. Knip per plant één of twee bladeren af, zodat de bol niet uitgeput raakt, en pluk blad per blad, zodat er geen ander blad tussen glipt. Gebruik ze rauw of kort verwarmd: in pesto, boter, soep, roerei of over pasta; lang koken haalt de smaak weg.

Bloemen (april–mei)

De witte stervormige bloempjes en de nog gesloten knoppen in april en mei zijn mooi en scherp van smaak: strooi ze over salade, soep of een boterham.

Zaden (mei–juni)

In mei en juni vormen zich groene zaaddoosjes. Zolang ze nog groen en zacht zijn, kan je ze inleggen of laten fermenteren als ‘kappertjes’ van daslook.

Bewaring

Vers blijft daslook 3 tot 4 dagen in de koelkast, in een doos met een vochtig keukenpapier. Drogen loont niet: de smaak verdwijnt. Wil je hem bewaren, maak dan pesto, boter of kruidenzout, of vries de gehakte blaadjes in met wat olijfolie in een ijsblokjesvorm.

Fermenteren

De groene zaaddoosjes kan je in een pekel van 3 % zout laten fermenteren: na een week op kamertemperatuur zijn ze zuur en pittig, daarna bewaar je ze in de koelkast. Ook gehakte blaadjes kan je met 2 % zout melkzuur laten vergisten, zoals zuurkool.

Let op: Daslook lijkt op giftige planten die op dezelfde plaatsen groeien: lelietje-van-dalen (twee of drie bladeren uit één stengel, zonder lookgeur), herfsttijloos (stevige, glanzende bladeren in een rozet, zonder steeltje) en jonge aronskelk (pijlvormige bladeren). Daslook heeft één blad per steeltje en ruikt duidelijk naar look als je het fijnwrijft; ruik niet aan je vingers, want die blijven naar look ruiken. Pluk blad per blad. Daslook is, zoals alle look, giftig voor honden en katten. Pluk in de natuur niet in reservaten en neem nooit de bollen mee: zet hem liever in je eigen tuin.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Daslookpesto (Andere · ± 2 potjes · 15 min)
• Daslookboter (Andere · ± 250 g · 10 min)
• Daslookkappertjes (Fermentatie · ± 1 potje · 15 min + 1 week fermenteren)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam ursinum betekent ‘van de beer’; volgens de overlevering aten beren het na hun winterslaap.
• Waar daslook in grote tapijten groeit, ruikt in het voorjaar een heel bos naar look.
• Na de zaadzetting verdwijnt de plant helemaal en rust de bol tot het volgende voorjaar onder de grond.