Moldavische drakenkop

Hoe herken je een Moldavische drakenkop?

Groeivorm

Eenjarig, rechtopgaand en wat vertakt, 40–50 cm hoog en ongeveer 30 cm breed, met vierkante stengels.

Blad

Lancetvormig tot langwerpig driehoekig, 2–4 cm lang, met een gekartelde rand; frisgroen.

Bloem

Lipbloemen tot 2,5 cm lang, in kransen langs de bovenste stengeldelen, van juli tot september; blauwviolet, soms wit.

Geur

Het hele kruid ruikt sterk naar citroen, het meest als je het blad kneust.

Zaad

Kleine, donkerbruine nootjes in de verdroogde kelken; hij zaait zich soms zelf uit.

Bloei: juli–september · Oogst en vruchten: juni–september · Zaaien: maart–mei · Planten: mei

Waarom in je tuin?

• Een echte bijenplant: van juli tot september zitten er bijen en hommels op de bloemen.
• Het blad ruikt en smaakt fris naar citroen en is lekker in thee of in een koude limonade.
• Snel resultaat: een paar maanden na het zaaien staat hij al in bloei.
• De blauwviolette bloemen brengen een koele kleur tussen goudsbloemen en andere zomerbloeiers.
• Makkelijk uit zaad te kweken, ook in een pot of bak op een zonnig terras.

Waar staat een Moldavische drakenkop graag?

• Volle zon: dan bloeit hij het rijkst en ruikt het blad het sterkst.
• Goed doorlatende grond, zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk; op heel rijke grond valt hij sneller om.
• Droog tot normaal vochtig; natte voeten verdraagt hij slecht.
• Zet planten op 25–30 cm afstand; in een pot van 25 cm passen er twee à drie.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,5 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -2 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Goudsbloem: Oranje bloemen naast het blauwviolet, en ook een makkelijke eenjarige.
• Phacelia: Nog een bijenmagneet; samen vormen ze een gonzende strook in de moestuin.
• Bernagie: Blauwe sterbloemen op dezelfde zonnige plek, ook geliefd bij hommels.
• Citroenmelisse: Voor een theehoekje met twee naar citroen geurende kruiden.
• Korenbloem: Blauw bij blauw in een pluktuin of een strook zomerbloemen.

Hoe en wanneer plant je een Moldavische drakenkop?

Planten in mei.

1. Zaai in maart–april binnen in potjes of een zaaibak, bij 18–20 °C, en bedek het zaad maar heel dun met grond.
2. Verspeen de zaailingen naar aparte potjes zodra ze twee echte blaadjes hebben en laat ze op een lichte plek verder groeien.
3. Laat de planten begin mei overdag buiten wennen en plant ze uit na half mei, als er geen nachtvorst meer komt.
4. Of zaai in mei meteen ter plaatse in rijtjes en dun de zaailingen later uit tot 25–30 cm.
5. Plant even diep als in het potje, druk de grond aan en geef meteen water.
6. Houd de grond de eerste weken onkruidvrij; mulch niet te dik, zodat de grond warm blijft.

Verzorgen

Water

Na het uitplanten regelmatig tot hij aangeslagen is; daarna alleen bij langdurige droogte. In een pot vaker, maar laat hem nooit in water staan.

Bemesten

Niet nodig in gewone tuingrond. Te veel mest geeft slappe stengels en minder geur.

Toppen

Knijp de top van jonge planten van zo’n 15 cm uit: ze vertakken dan beter en worden voller.

Steun

Op een winderige plek of op rijke grond voorkomen een paar takjes of een touwtje dat de planten omvallen.

Oogsten en gebruik

Pluk het blad vanaf juni, liefst vlak voor de bloei; ook bloeiende toppen kun je drogen. Gebruik het vers of gedroogd in thee of limonade.

Tip: Pluk het blad voor thee net voor de bloei, op een droge ochtend als de dauw is opgedroogd: dan is de citroengeur het sterkst.

Wanneer snoei je een Moldavische drakenkop?

Wanneer: Snoeien is niet nodig: het is een eenjarige plant. Je kunt wel jonge planten toppen en uitgebloeide stengels wegknippen.

Hoe:

• Knijp in juni de top van planten van zo’n 15 cm uit voor een vollere groei.
• Knip uitgebloeide bloemstengels af tot boven een paar bladeren: soms komen er dan nog zijscheuten met bloemen.
• Laat aan het eind van de zomer een paar stengels uitbloeien en rijpen als je zaad wilt oogsten.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai in maart–april binnen of in mei buiten. Oogst zelf zaad in september: knip bruine bloemstengels af, laat ze nadrogen in een papieren zak en bewaar het zaad droog en koel tot het voorjaar.

Zelfuitzaai

Op lichte, open grond zaait hij zich soms zelf uit. Verplant de zaailingen in mei naar de plek waar je ze wilt.

Hoe komt een Moldavische drakenkop de winter door?

Winterhard tot −2 °C: beschermen in strenge winters.

• Eenjarig: de plant sterft na de bloei of bij de eerste vorst af; vorst onder ongeveer −2 °C overleeft hij niet.
• Ruim de afgestorven planten in oktober–november op, of laat een paar stengels staan voor zaad.
• Bewaar eigen zaad droog en koel en zaai het het volgende voorjaar opnieuw.
• Gedroogd blad bewaar je donker en droog in een goed gesloten pot, voor thee in de winter.

Ziektes en plagen

• Omvallende kiemplantjes: Zaailingen knakken aan de voet en vallen om. Zaai niet te dicht, gebruik schone zaaigrond en geef niet te veel water.
• Slakken: Vreten jonge planten kaal na het uitplanten. Plant pas stevige planten uit en controleer ’s avonds.
• Omvallen: Op rijke grond of in de wind vallen de stengels om. Niet bemesten, de planten toppen en eventueel wat steun geven.
• Wortelrot: Op natte, zware grond rotten de wortels en verwelkt de plant. Kies een goed doorlatende plek of kweek hem in een pot.

Het jaar rond

• Maart: Binnen zaaien bij 18–20 °C.
• April: Binnen zaaien. Zaailingen verspenen.
• Mei: Afharden en na half mei uitplanten. Buiten ter plaatse zaaien.
• Juni: Toppen uitknijpen. Uitdunnen. Eerste blad plukken.
• Juli: Bloei. Blad en bloeiende toppen oogsten voor thee.
• Augustus: Volle bloei, druk bezocht door bijen. Water geven bij droogte.
• September: Laatste bloei. Zaad oogsten.
• Oktober: Afgestorven planten opruimen. Zaad droog bewaren.

Eetbaar en bruikbaar

Bloemen (juli–september)

De blauwviolette (of witte) lipbloemen pluk je van juli tot september. Ze smaken mild en fris naar citroen. Strooi ze over een salade, een fruitsalade of een dessert, laat ze meetrekken in thee, of knip bloeiende toppen voor siroop.

Blad (juni–september)

Pluk het blad vanaf juni, het liefst vlak voor de bloei en op een droge ochtend: dan geurt het het sterkst naar citroen, zoals citroenmelisse. Je gebruikt het vers of gedroogd in kruidenthee, in limonade of ijsthee, en een paar fijngesneden blaadjes in een fruitsalade, kwark of een slaatje. In Oost-Europa wordt het al lang voor thee gekweekt.

Bewaring

Droog bloeiende stengels in kleine bosjes, ondersteboven op een luchtige, donkere plek. Ris blad en bloemen af als ze knisperen en bewaar ze in een gesloten pot, tot een jaar. Vers blad houdt een paar dagen in een zakje in de koelkast.

Let op: Moldavische drakenkop is een keukenkruid: gebruik het in gewone hoeveelheden, zoals citroenmelisse, voor een paar koppen thee per dag. Wie zwanger is of borstvoeding geeft, houdt het bij af en toe een kopje: daarover is weinig bekend. Pluk enkel van een plant die je zelf zaaide of onder deze naam kocht, en neem de etherische olie niet in.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Drakenkopthee (Thee · 1 kop · 10 min)
• Drakenkopsiroop (Siroop · ± 800 ml · 20 min + 1 nacht trekken)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Dracocephalum betekent letterlijk ‘drakenkop’: de open lipbloem doet denken aan de opengesperde bek van een draak.
• De citroengeur komt van dezelfde soort geurstoffen, zoals citral, als bij citroenmelisse.
• Imkers zaaien hem graag als drachtplant: hij bloeit lang en geeft veel nectar.