Puntwederik

Hoe herken je een puntwederik?

Groeivorm

Rechtopgaande, dichte pol van 60–80 cm hoog en zo’n 60 cm breed, die zich met wortelstokken uitbreidt.

Blad

Lancetvormig tot eirond, 5–10 cm lang, zacht behaard, in kransen van drie of vier rond de stengel.

Bloem

Stervormige bloemen van 2–3 cm, in kransen in de bladoksels langs het bovenste deel van de stengel, van juni tot augustus.

Kleur

Heldergeel. Bij ‘Alexander’ en ‘Golden Alexander’ is ook het bonte blad een sieraad.

Wortels

Kruipende wortelstokken net onder de oppervlakte: hij verspreidt zich snel, vooral in vochtige grond.

Bloei: juni–augustus · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart en oktober

Waarom in je tuin?

• Drie maanden lang een zee van geel, van juni tot in augustus.
• Groeit waar veel andere vaste planten het moeilijk hebben: in zware klei, natte grond en halfschaduw.
• Volledig winterhard en zelden ziek: een ideale plant voor beginners.
• De bloemen bieden geen nectar maar olie en stuifmeel, en lokken zo bijzondere wilde bijen, zoals de slobkousbij.
• Vormt snel een dichte pol die onkruid onderdrukt: handig om een vochtige hoek of een vijverrand te vullen.

Waar staat een puntwederik graag?

• Zon tot halfschaduw. In de volle zon moet de grond vochtig blijven; in diepe schaduw bloeit hij minder.
• Leem, klei of venige grond, zuur tot kalkrijk: hij is helemaal niet kieskeurig.
• Gewone tot natte grond: hij voelt zich thuis aan de rand van een vijver of in een vochtige border.
• Plant 40–50 cm uit elkaar, vier tot vijf planten per m², en hou rekening met zijn drang om uit te breiden.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,8 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Kattenstaart: Paarse aren naast de gele kransen, in dezelfde vochtige grond.
• Siberische lis: Smal, rechtopstaand blad en blauwe bloemen voor een vochtige border.
• Ooievaarsbek: Blauwe of paarse bloemen die mooi afsteken tegen het geel.
• Hosta: Grote bladeren als rustige tegenhanger in de halfschaduw.
• Vrouwenmantel: Zacht, rond blad als lage rand vooraan in de border.

Hoe en wanneer plant je een puntwederik?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de pot en maak de grond eronder los.
3. Wil je hem in toom houden, zet dan een wortelbegrenzing van zo’n 30 cm diep rond het plantgat, of plant hem in een grote pot zonder bodem.
4. Zet de plant even diep als in de pot, vul aan met grond en druk goed aan.
5. Geef meteen ruim water en hou de grond de eerste weken vochtig.
6. Leg een laagje compost of bladaarde rond de plant om de grond koel en vochtig te houden.

Verzorgen

Water

Geef in droge zomers ruim water, zeker in de zon: bij droogte hangt het blad en worden de randen bruin.

Bemesten

Een schep compost in het voorjaar is genoeg. Extra mest maakt hem alleen nog groeizamer.

Afsteken

Steek elk voorjaar met een scherpe spade de uitlopers rond de pol af en haal ze weg.

Steun

In de zon staat hij meestal stevig. In rijke grond of in de schaduw kunnen de stengels hangen: een paar stokken of een plantenring helpt.

Uitgebloeide bloemen

Wegknippen hoeft niet: hij zaait zich weinig uit en de stengels mogen tot de herfst blijven staan.

Verjongen

Om de drie à vier jaar opnemen, scheuren en enkel de jonge, buitenste stukken terugplanten. Zo blijft hij rijk bloeien.

Tip: Plant hem met een wortelbegrenzing of in een grote pot en steek elk voorjaar de randen af: zo geniet je van de bloemenzee zonder dat hij de hele border overneemt.

Wanneer snoei je een puntwederik?

Snoeimaanden: maart en oktober.

Wanneer: Knip de afgestorven stengels af in oktober of in maart, voor de nieuwe scheuten opkomen.

Hoe:

• Knip alle stengels vlak boven de grond af.
• Wacht je tot maart, knip dan voorzichtig rond de jonge scheuten die al opkomen.
• Combineer het met het afsteken van de randen in maart: zo is alles in één beurt gebeurd.

Let op: Snoeien houdt hem niet klein: hij breidt zich ondergronds uit. Afsteken of een wortelbegrenzing werkt wel.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april of in september–oktober een pol opgraven en met een spade in stukken met elk een paar knoppen verdelen. Meteen terugplanten en water geven.

Wortelstokken

Losse stukken wortelstok met een scheutje, die je bij het afsteken vindt, slaan makkelijk aan in een pot met compostrijke grond.

Hoe komt een puntwederik de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• De stengels sterven in de herfst af; in het voorjaar loopt hij opnieuw uit vanuit de wortelstokken.
• In een pot: zet de pot in de luwte tegen een muur en laat de grond niet helemaal uitdrogen.

Ziektes en plagen

• Woekeren: Hij duikt overal in de border op. Steek elk voorjaar de randen af of plaats een wortelbegrenzing.
• Slakken: Vreten in april–mei aan de jonge scheuten. ’s Avonds rapen of een rand van grof zand rond de pol leggen.
• Hangend of bruin blad: Teken van droogte, vooral in de volle zon. Ruim water geven en mulchen.
• Omvallende stengels: Te veel schaduw of te rijke grond. Verplaats hem naar een zonniger plek of geef wat steun.
• Bladluis: Soms op de toppen van jonge scheuten. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op; anders afspuiten met water.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels wegknippen. Randen afsteken. Compost geven.
• April: Planten of scheuren. Letten op slakken.
• Mei: Planten. Zo nodig steun plaatsen.
• Juni: Begin van de bloei.
• Juli: Volle bloei. Water geven bij droogte.
• Augustus: De bloei loopt af. Water geven bij droogte.
• September: Planten of scheuren.
• Oktober: Afgestorven stengels wegknippen. Planten.
• November: Rust. De plant is ondergronds.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Wederiken bieden geen nectar maar een olieachtige stof. De slobkousbij verzamelt die olie en mengt ze met stuifmeel als voedsel voor haar larven.
• De naam punctata betekent ‘gestippeld’ en verwijst naar de fijne klierstipjes op de plant.
• De geslachtsnaam Lysimachia verwijst naar Lysimachos, een generaal van Alexander de Grote. Ook het Engelse ‘loosestrife’, ‘einde van de twist’, gaat terug op die Griekse naam.