Polei (Mentha pulegium)

Foto: Wikimedia Commons, Public domain · bron

Kruid · Lamiaceae

Polei

Mentha pulegium

In andere talen: Menthe pouliot (Français) · Pennyroyal (English)

Polei is een lage, kruipende munt die van nature in Europa voorkomt, op vochtige, betreden plekken zoals oevers en natte weiden. In ons land is hij in het wild vrij zeldzaam. De stengels wortelen op de knopen en vormen een dichte mat met kleine, eironde blaadjes. Van juli tot september draagt hij lila bloemkransen die bijen aantrekken. De plant ruikt sterk naar munt en past als geurende bodembedekker op een vochtig plekje in de tuin. Let op: polei is giftig en dus niet geschikt voor de keuken of als thee.

Let op: Giftig: polei bevat een etherische olie (pulegon) die al in kleine hoeveelheden ernstige vergiftiging kan veroorzaken, vooral de pure olie. Niet eten, niet als thee drinken en zeker niet tijdens de zwangerschap. Gevaarlijk voor kinderen en voor katten en honden: gebruik de plant of de olie niet tegen vlooien bij huisdieren. Hij kan ook flink woekeren op vochtige grond: zet hem in toom.

  • Licht

    Zon of halfschaduw

    liefst wat zon

  • Vocht

    Vochtig tot nat

    mag niet uitdrogen

  • Grond

    Zand, leem of klei

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    tot -15 °C

    jonge planten beschermen

  • Grootte

    0,3 m

    hoog, 0,5 m breed

  • Bloei

    juli–september

Feiten op een rij
Snoeimaandenmaart
Hoogte0,3 m
Inheems in BelgiëJa
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierJa, let op met kinderen en huisdieren
Bloeijuli–september

Herkennen

Hoe herken je een polei?

Groeivorm
Lage, kruipende vaste plant van ongeveer 10–30 cm hoog en tot 50 cm breed; de stengels wortelen op de knopen.
Blad
Klein, eirond tot elliptisch, ongeveer 1–2 cm lang, tegenoverstaand, groen en licht behaard, met een sterke muntgeur.
Bloem
Lila tot roze bloemkransen rond de stengel, van juli tot september.
Geur
Krachtige, scherpe muntgeur, sterker dan bij de meeste andere munten.
Wortels
Oppervlakkig en kruipend; overal waar een stengel de grond raakt, ontstaan nieuwe wortels.

Bloei: juli–september · Planten: april–mei en september · Snoeien: maart

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Kruipende, dichte bodembedekker voor vochtige en natte plekken waar weinig anders goed groeit.
  • Lila bloemkransen van juli tot september, een bron van nectar voor bijen.
  • Sterke, frisse muntgeur, vooral als je erover strijkt of loopt.
  • Inheemse plant die zeldzaam is geworden: een mooie keuze voor een natuurlijke vijveroever.
  • Verdraagt licht betreden en blijft laag.

Waar staat een polei graag?

  • Zon tot halfschaduw; in de volle zon enkel als de grond vochtig blijft.
  • Vochtige tot natte grond, ook in de zomer; zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
  • Een oever, een vochtig voorplein of een natte border is ideaal; droge grond is af te raden.
  • Verdraagt licht betreden, bijvoorbeeld tussen stapstenen op vochtige plekken.
  • Zet de planten op 30–40 cm van elkaar; ze sluiten snel.
Licht
Zon en halfschaduw
Grondsoort
Zand, leem of klei
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Nat
Grootte
0,3 m hoog, 0,5 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

  • Moerasspirea: Schuimige, roomwitte pluimen op dezelfde vochtige plek.
  • Grote kattenstaart: Inheemse plant met paarse bloemtorens die bijen en vlinders trekt.
  • Penningkruid: Gele bloemen en een kruipende bodembedekker voor natte grond.
  • Kievitsbloem: Bloeit in het voorjaar in natte, graslandachtige grond.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een polei?

Planten in april–mei en september.

  1. Plant in april–mei of in september, als de grond niet te koud is.
  2. Graaf een plantgat dat twee keer zo breed is als de pot en meng wat compost door de grond.
  3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
  4. Houd 30–40 cm afstand; zet hem eventueel in een ingegraven pot of bak om de uitbreiding te beperken.
  5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond de eerste weken goed vochtig.
  6. Leg een dunne laag fijne compost of bladcompost rond de planten om uitdroging tegen te gaan.

Verzorgen

Water
Houd de grond altijd vochtig; geef bij droogte ruim water. Op een natte plek is er zelden extra water nodig.
Bemesten
Nauwelijks nodig. Op arme grond in het voorjaar wat compost.
Terugknippen
Knip de planten na de bloei of in het voorjaar terug tot ongeveer 5 cm voor verse groei.
In toom houden
Steek de randen van de mat jaarlijks af en verwijder ranken die ver buiten het vak wortelen.
Verdelen
Deel de plant om de 3–4 jaar als de mat in het midden dun wordt.

Tip: Gebruik polei alleen als geurende bodembedekker op een vochtig plekje en nooit in de keuken. Zet hem op een plek waar kinderen en huisdieren er niet aan kunnen knabbelen.

Wanneer snoei je een polei?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart–april, voor de nieuwe groei, of na de bloei in september.

Hoe:

  • Knip alle stengels terug tot ongeveer 5 cm boven de grond.
  • Haal dode, verhoute en kale stengels weg.
  • Steek de randen van de mat af om hem binnen de grenzen te houden.
  • Ruim het snoeisel op een plek op waar kinderen en huisdieren er niet bij kunnen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Verdelen
In het voorjaar of de nazomer: een stuk van de mat met wortels loslichten en meteen op een vochtige plek planten.
Stekken
In het voorjaar of de zomer: een stengelstuk van 5–8 cm in vochtige potgrond of in een glas water zetten; het wortelt snel.
Zaaien
In het voorjaar: het zaad is heel fijn. Strooi het op een vochtige zaaibodem zonder het te bedekken en houd het vochtig.

Hoe komt een polei de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

  • Winterhard tot ongeveer −15 °C: in België meestal geen bescherming nodig.
  • In strenge winters sterven de bovengrondse delen af, maar de wortels lopen in het voorjaar weer uit.
  • In een pot: zet de pot in een beschutte hoek en wikkel hem in jute zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

  • Muntroest: Oranjebruine puntjes onder op het blad en gele vlekken boven. Knip aangetaste stengels weg, ruim het blad op en laat niets in de composthoop slingeren.
  • Droogte: Het blad verdroogt of de mat wordt dun. Geef meer water en verplaats hem naar een vochtiger plek.
  • Bladluis: Op jonge toppen in het voorjaar. Afspuiten met water of door lieveheersbeestjes laten opruimen.
  • Woekeren: Hij wortelt overal waar een stengel de grond raakt. Zet hem in toom door de randen af te steken.

Het jaar rond

  • Maart: Terugknippen tot ongeveer 5 cm.
  • April: Planten, verdelen en stekken.
  • Mei: Planten. De grond vochtig houden.
  • Juni: Water geven bij droogte.
  • Juli: Bloei begint. Bijen bezoeken de bloemen.
  • Augustus: Volle bloei. Water geven bij droogte.
  • September: Einde bloei. Planten of verdelen; zo nodig terugknippen.
  • Oktober: Dode stengels opruimen.

Gebruiken

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Polei ziet eruit als een kleine munt en werd vroeger als kruid gebruikt, maar de olie (pulegon) is giftig voor lever en nieren en kan een miskraam veroorzaken; er zijn mensen aan gestorven. Drink geen poleithee en gebruik het niet in de keuken: kies groene munt of pepermunt. Polei is wel een mooie, geurige bodembedekker voor vochtige plekken. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • De soortnaam pulegium komt van het Latijnse pulex, vlo: de plant werd van oudsher gebruikt om vlooien te verjagen.
  • Polei groeit van nature op plekken die in de winter nat staan en in de zomer opdrogen, zoals oevers en natte weiden.
  • Hij was al bij de Romeinen bekend.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…