Ruwe bies

Hoe herken je een ruwe bies?

Groeivorm

Rechtopstaande groep ronde stengels tot 1,2 m hoog en ongeveer 50 cm breed, die zich met wortelstokken langzaam uitbreidt.

Stengels

Rond, glad en blauwgroen, dunner dan bij de mattenbies. Bij ‘Zebrinus’ met dwarse, roomgele banden.

Blad

Nauwelijks zichtbaar: de bladeren zijn herleid tot scheden aan de voet van de stengels.

Aartjes

Kleine, bruine aartjes in een plukje vlak onder de top van de stengel, in de zomer; niet opvallend.

Wortels

Kruipende wortelstok, minder krachtig dan bij de mattenbies.

Vijverzone

Ondiep water: van 5 tot 30 cm onder het wateroppervlak.

Planten: april–juni · Snoeien: maart en juni–augustus

Waarom in je tuin?

• Strakke, blauwgroene stengels: een rustige verticale lijn aan de vijverrand.
• De zebrabies met zijn geelgestreepte stengels is een blikvanger van het voorjaar tot de herfst.
• Compacter en minder woekerend dan de mattenbies: geschikt voor een middelgrote vijver.
• Libellen en waterjuffers gebruiken de stengels om uit het water te kruipen en uit te sluipen.
• Neemt voedingsstoffen uit het water op en helpt zo algen af te remmen.
• Inheems, volledig winterhard en verdraagt zelfs brak water.

Waar staat een ruwe bies graag?

• Volle zon: daar blijven de stengels stevig en de strepen van de zebrabies het mooist.
• Een bodem van leem, klei of veen, neutraal tot kalkrijk.
• Waterdiepte 5–30 cm, in stilstaand of traag stromend water.
• Reken op ongeveer 50 cm per plant; in een kleinere vijver in een mand.

Licht

Zon

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Nat

Grootte

1,2 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Pijlkruid: Pijlvormige bladeren en witte bloemen op dezelfde waterdiepte.
• Zwanenbloem: Roze bloemschermen tussen de strakke stengels, in de zomer.
• Gele lis: Brede zwaarden en gele bloemen in mei–juni, naast de ronde stengels.
• Moerasvergeet-mij-nietje: Blauwe bloempjes aan de voet, in de ondiepe rand.

Hoe en wanneer plant je een ruwe bies?

Planten in april–juni.

1. Plant van april tot juni, als de nieuwe stengels groeien.
2. Gebruik een vijvermand van ongeveer 10 liter met zware tuingrond of klei, zonder potgrond of mest.
3. Leg de wortelstok 3–5 cm diep in de grond en dek af met 2–3 cm grind.
4. Laat de mand zakken tot 5–30 cm onder het wateroppervlak; de zebrabies liefst op 5–15 cm.
5. Hou ongeveer 50 cm afstand tot andere planten.

Verzorgen

Water

In de vijver niet nodig. Vul de vijver in droge zomers bij met regenwater.

Bemesten

Niet nodig: mest in een vijver voedt vooral de algen.

Bonte vorm

Knip bij de zebrabies volledig groene stengels aan de voet weg: ze groeien sterker en verdringen anders de gestreepte.

In toom houden

Knip wortelstokken weg die over de rand van de mand groeien.

Delen

Om de 3 jaar, als de mand vol zit, in april–mei delen.

Tip: Plant de zebrabies ondiep, op 5–15 cm, in volle zon, en knip groene stengels meteen aan de voet weg: zo blijven de strepen mooi.

Wanneer snoei je een ruwe bies?

Snoeimaanden: maart en juni–augustus.

Wanneer: In maart knip je de oude stengels weg, voor de nieuwe uitlopen. Van juni tot augustus haal je bij de zebrabies de groene stengels weg.

Hoe:

• Knip in maart alle oude, bruine stengels af net boven het wateroppervlak.
• Knip bij de bonte vorm groene stengels zo diep mogelijk aan de voet af, zodra je ze ziet.
• Haal omgeknakte stengels die in het water hangen tussendoor weg.

Let op: Wacht met de voorjaarssnoei niet tot de nieuwe stengels al hoog staan: die beschadig je dan makkelijk.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In april–mei de plant uit de mand halen en de wortelstok met een mes of spade in stukken met elk een paar stengels verdelen. Bij de zebrabies enkel stukken met gestreepte stengels gebruiken.

Hoe komt een ruwe bies de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: ook de zebrabies heeft in een Belgische vijver geen bescherming nodig.
• Laat de bruine stengels tot maart staan: ze geven beschutting aan insecten.
• In een kuip of minivijver: zet die beschut, zodat het water niet tot op de bodem doorvriest.

Ziektes en plagen

• Groene stengels: De zebrabies maakt volledig groene stengels die het overnemen. Knip ze aan de voet weg, zo vroeg mogelijk.
• Woekeren: Nieuwe stengels buiten de mand. Wortelstokken wegknippen en om de paar jaar delen.
• Omgeknakte stengels: Wind of ijs knakken de stengels. Weghalen wat in het water hangt en in maart alles terugknippen.
• Bruine plukjes: De bruine plukjes aan de top van de stengels in de zomer zijn de aartjes: geen ziekte.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels afknippen boven het wateroppervlak.
• April: Planten of delen. De nieuwe stengels lopen uit.
• Mei: Planten. De mand op de juiste diepte zetten.
• Juni: Groene stengels bij de zebrabies wegknippen.
• Juli: Groene stengels bij de zebrabies wegknippen.
• Augustus: Groene stengels wegknippen. De vijver bijvullen bij droogte.
• Oktober: Omgeknakte stengels uit het water halen.
• December: De stengels laten staan als winterbeschutting.

Wist je dat?

• De soortnaam eert Jacobus Theodorus Tabernaemontanus, een Duitse arts en plantkundige uit de 16de eeuw die een bekend kruidenboek schreef.
• Hij verdraagt meer zout dan veel andere oeverplanten en groeit in het wild ook in brakke gebieden bij de kust.
• De dwarse strepen van de zebrabies zijn plekken in de stengel zonder bladgroen.