Amerikaanse linde

Hoe herken je een Amerikaanse linde?

Groeivorm

Grote loofboom van 20–25 m hoog en 12–15 m breed, met een rechte stam en een brede, ronde kroon.

Blad

Hartvormig en aan de voet scheef, 10–20 cm, grof gezaagd; donkergroen boven, lichter onder. Gele herfstkleur.

Bloem

Kleine trossen van geurende, crèmegele bloempjes aan een lang, bleek schutblad, in juni–juli.

Vrucht

Kleine, ronde, behaarde nootjes die aan het schutblad hangen en met de wind wegdwarrelen.

Schors

Grijsbruin met lange groeven; bij jonge bomen nog vrij glad.

Bloei: juni–juli · Oogst en vruchten: april–juli · Planten: maart–april en oktober–december · Snoeien: december–februari

Waarom in je tuin?

• Geurende bloemen in juni–juli die veel bijen en hommels aantrekken.
• De grote bladeren geven in de zomer veel schaduw en een weelderig effect.
• Mooie gele herfstkleur voor de bladval.
• Volledig winterhard en taai: een indrukwekkende solitairboom of laanboom.
• Het lange, bleke schutblad aan de bloem- en vruchttrossen is een fraai detail.

Waar staat een Amerikaanse linde graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon groeit en bloeit hij het best.
• Diepe, humusrijke, vochthoudende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk. Hij verdraagt geen langdurige droogte of een compacte, zeer natte bodem.
• Normaal vochtige grond; geef jonge bomen water in droge zomers.
• Reken op 12–15 m breedte en houd minstens 10 m afstand van gebouwen, leidingen en verharding.
• Liefst beschut tegen droge, hete wind: de grote bladeren verbranden dan aan de randen.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

25 m hoog, 15 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Sneeuwklokje: Bloeit in februari–maart, voor de linde in blad komt.
• Bosanemoon: Een lenteplant die onder de boom gedijt in de halfschaduw.
• Maagdenpalm: Groenblijvende bodembedekker voor onder de kroon.
• Haagbeuk: Een sterke begeleider in een boomgroep of haag.

Hoe en wanneer plant je een Amerikaanse linde?

Planten in maart–april en oktober–december.

1. Plant in maart–april of van oktober tot december, als de grond niet bevroren of kletsnat is.
2. Graaf een plantgat dat minstens twee keer zo breed is als de kluit, maar niet dieper; maak de wand los zodat de wortels makkelijk doordringen.
3. Zet de boom even diep als in de kwekerij of container en vul aan met de uitgegraven grond, eventueel met wat compost.
4. Plaats een stevige boompaal aan de windkant en bind de stam losjes vast met een boombinder. Haal die na 2–3 jaar weg.
5. Geef meteen 20–30 liter water en leg een laag houtsnippers of bladcompost van 5–8 cm rond de voet, zonder de stam aan te raken.

Verzorgen

Water

De eerste 2–3 jaar bij droogte wekelijks een flinke beurt van 20–30 liter. Een gevestigde boom redt zich meestal, maar waardeert water bij lange droogte.

Bemesten

Meestal niet nodig op goede grond. Op arme grond in het voorjaar een laag compost onder de kroon.

Mulchen

Een ring van houtsnippers of compost houdt de grond vochtig en het gras weg; houd de stam zelf vrij.

Wortelopslag

Aan de voet kunnen loten verschijnen. Steek of knip ze weg zodra je ze ziet.

Stambescherming

Bescherm de jonge stam met een stamkoker tegen maaimachines, konijnen en reeën.

Tip: Plant hem niet boven een terras, oprit of parkeerplaats: in de zomer druppelt er plakkerige honingdauw uit de kroon. Geef hem een open plek waar hij zijn volle breedte kan krijgen.

Wanneer snoei je een Amerikaanse linde?

Snoeimaanden: december–februari.

Wanneer: Snoei tijdens de rust, van december tot februari, op een droge, vorstvrije dag. Een goed gevormde boom heeft weinig snoei nodig.

Hoe:

• Kweek de eerste jaren een rechte stam met één doorgaande top en haal concurrerende toppen weg.
• Verwijder dode, kruisende en beschadigde takken; knip net buiten de takkenkraag, zonder stompjes.
• Neem laaghangende takken geleidelijk weg als je een hogere stam wilt.
• Wortelopslag en waterloten aan de voet snijd je het hele jaar weg.

Let op: Laat grote snoeiwerken aan een volwassen boom door een boomverzorger uitvoeren en snoei nooit tijdens de bloei in juni–juli.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Het zaad heeft een lange winterrust nodig. Oogst de nootjes in de herfst, zaai ze buiten en wacht geduldig: kieming kan een of twee jaar duren.

Enten

Selecties worden door kwekers geënt op een onderstam. Dat is niet iets voor thuis.

Hoe komt een Amerikaanse linde de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Bescherm jonge bomen in de eerste winters met een stamkoker tegen konijnen en reeën.
• Hij is veel te groot voor een pot en hoort in de volle grond.

Ziektes en plagen

• Bladluis en honingdauw: In de zomer plakkerige druppels op blad, auto’s en terrastafels, later met zwarte roetdauw. Plant de boom niet boven een terras of parkeerplaats. Lieveheersbeestjes en zweefvliegen helpen mee.
• Bladrandverbranding: Bruine, droge bladranden na hete, droge en winderige zomers. Geef jonge bomen water bij droogte en mulch de grond.
• Galmijten: Kleine rode of groene uitsteeksels op de bovenkant van het blad. Ze zien er vreemd uit maar schaden de boom niet; je hoeft niets te doen.
• Wortelopslag: Loten aan de voet nemen energie weg. Weghalen volstaat.

Het jaar rond

• Januari: Snoeien op een vorstvrije dag. Boompalen en boombinders controleren.
• Februari: Laatste kans om te snoeien vóór het voorjaar.
• Maart: Planten kan weer. Mulch aanbrengen.
• April: Planten tot half april. Nieuwe bomen water geven bij droogte.
• Mei: Het blad ontvouwt zich. Loten aan de voet verwijderen.
• Juni: Begin van de bloei: geurende bloemen. Water geven bij droogte.
• Juli: Volle bloei met veel bijen. Jonge bomen water geven.
• Augustus: Bij droogte jonge bomen wekelijks flink water geven.
• September: De vruchten rijpen. Eventueel zaad verzamelen.
• Oktober: Gele herfstkleur. Planten kan weer.
• November: Bladval. Planten tot december.
• December: Planten bij open weer. Met de wintersnoei beginnen.

Eetbaar en bruikbaar

Bloesem (juni–juli)

Pluk de bloesem met het lichte schutblad erbij, op een droge dag, als de meeste bloempjes net open zijn en sterk geuren: in juni bij de zomerlinde, van eind juni tot half juli bij de winterlinde. Voor thee, siroop of een geurig bad. Laat genoeg hangen voor de bijen.

Blad (april–mei)

De jonge, zachte blaadjes in april en mei zijn rauw eetbaar, met een milde, wat slijmerige smaak: lekker in een salade of op een boterham.

Bewaring

Droog de bloesem in een dunne laag op een rooster of in een papieren zak, op een luchtige plek uit de zon, tot hij ritselt. Bewaar hem in een goed sluitende pot, donker, tot een jaar. Oude, bruine bloesem heeft zijn geur verloren.

Let op: Pluk geen bloesem van bomen langs drukke straten of van bomen die tegen bladluis bespoten worden. Gooi muffe of beschimmelde bloesem weg. Pluk niet meer dan je nodig hebt: linde is een belangrijke voedselbron voor bijen. Eet nooit iets wat je niet met zekerheid herkend hebt.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Lindebloesemthee (Thee · 1 kop · 10 min)
• Lindebloesemsiroop (Siroop · ± 1 liter · 30 min + 24 uur trekken)
• Lindebloesembad (Verzorging · 1 bad · 20 min)
• Lindebloesem-appelgelei (Gelei · ± 4 potjes van 250 ml · 45 min + 12 uur trekken)
• Gevulde lindebladeren met rijst (Gerecht · 4 porties (± 20 rolletjes) · 1 uur 15)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam basswood komt van ‘bast’: de vezelachtige binnenschors werd gebruikt voor touw en matten.
• Het hout is zacht, licht en gelijkmatig, en daardoor geliefd bij houtsnijders.
• In Noord-Amerika is basswood-honing een bekende, lichte honing.