Japanse kamperfoelie

Hoe herken je een Japanse kamperfoelie?

Groeivorm

Wintergroene, sterk slingerende klimplant van 6–10 m; zonder steun vormt hij een dichte, kruipende mat over de grond en door struiken.

Blad

Tegenoverstaand, ovaal tot langwerpig, 3–8 cm, gaafrandig en zacht behaard; aan jonge scheuten soms gelobd. Blijft in zachte winters aan de plant.

Stengels

Behaarde, slingerende stengels die houtig worden; oude stengels met afbladderende schors.

Bloem

Tweelippige buisbloemen (3–4 cm), eerst wit en daarna geel, per twee in de bladoksels, juni–oktober; zoet geurend.

Vrucht

Glanzend zwarte bessen per twee, in de herfst; licht giftig.

Verschil met de wilde kamperfoelie

De wilde kamperfoelie verliest zijn blad, draagt de bloemen in kransen aan de top van de scheuten en heeft rode bessen.

Verschil met de tuinkamperfoelie

Bij de tuinkamperfoelie zijn de bovenste bladparen vergroeid tot een schoteltje; hij bloeit in mei–juni en heeft oranjerode bessen.

Bloei: juni–september · Snoeien: maart–april en juli–augustus

Herkennen per kenmerk: Zwarte bessen · Slingerende klimplanten

Lijkt op, maar is het niet

• Wilde kamperfoelie Lonicera periclymenum: bladverliezend, met de bloemen in kransen aan de top van de scheuten en rode bessen. Verschil met wilde kamperfoelie
• Tuinkamperfoelie Lonicera caprifolium: bovenste bladparen vergroeid tot een schoteltje, bloei in mei–juni en oranjerode bessen. Verschil met tuinkamperfoelie

Waarom in je tuin?

• Houdt in zachte winters zijn blad: een groene schutting, ook in de winter.
• Bloeit lang, van juni tot oktober, met zoet geurende bloemen.
• Groeit snel en bedekt in korte tijd een hek, een schutting of een talud.
• Bijen, hommels en nachtvlinders bezoeken de bloemen; vogels nestelen in de dichte ranken.

Waar staat een Japanse kamperfoelie graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Elke grond die niet te nat is; hij is weinig kieskeurig.
• Hij slingert en heeft draden, gaas, een hek of een stevige pergola nodig. Een muur beschadigt hij niet, maar hij groeit snel in dakgoten, onder dakpannen en door luiken: houd hem daar weg.
• Laat hem niet in bomen of struiken groeien: hij snoert jonge stammen in en kan struiken onder een dichte mat verstikken. Plant hem niet bij een bosrand, houtkant of natuurgebied, waar vogels de zaden verder verspreiden.

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

8 m hoog, 3 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Echte lavendel: Een geurend struikje voor de zonnige voet van het hek; samen bloeien ze de hele zomer voor bijen en hommels.
• Rozemarijn: Een groenblijvend, geurend struikje voor dezelfde zonnige plek: ook in de winter een groene hoek.
• Sering: Bloeit en geurt in april–mei, vóór de kamperfoelie begint: zo heb je geur van de lente tot de herfst.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Mag klimmen in oude, grote bomen: zomereik, grove den, gewone esdoorn, zomerlinde

Hoe en wanneer plant je een Japanse kamperfoelie?

1. Plant in de herfst of het voorjaar, uit pot.
2. Plant 30–40 cm van het hek of de muur en leid de scheuten met een stokje naar de steun.
3. Kies een plek die je rondom kunt bijhouden, zoals een hek tussen gazon en terras, en niet naast een haag of bosje.
4. Wil je een geurende kamperfoelie zonder kans op verwildering, kies dan de inheemse wilde kamperfoelie, of de minder krachtige tuinkamperfoelie.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna zelden nodig.

Bemesten

Niet nodig: hij groeit al krachtig genoeg.

In toom houden

Knip in de zomer scheuten weg die naar struiken, bomen, de dakgoot of de buren groeien, en trek kruipende scheuten uit die wortelen.

Snoeiafval

Gooi ranken en gewortelde stukken in de groenbak of op een gesloten composthoop, nooit in de natuur of aan een bosrand.

Tip: Houd een strook van een halve meter rond de plant vrij, met gazon of tegels: zo zie je kruipende scheuten meteen en knip of maai je ze weg voor ze wortelen.

Wanneer snoei je een Japanse kamperfoelie?

Snoeimaanden: maart–april en juli–augustus.

Wanneer: In maart–april; in de zomer (juli–augustus) zo vaak als nodig om hem in toom te houden.

Hoe:

• Hij bloeit op de nieuwe scheuten: knip in maart–april flink terug en haal oude, kale ranken weg.
• Knip in juli–augustus te lange scheuten terug en houd goten, ramen en naburige struiken vrij.
• Een verwilderde plant mag je in het voorjaar tot dicht boven de grond afzetten; hij loopt krachtig opnieuw uit.

Let op: Kijk eerst of er geen vogels in de dichte ranken broeden. Laat geen afgeknipte ranken op vochtige grond liggen: ze kunnen er wortelen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Afleggen

Kruipende scheuten wortelen vanzelf waar ze de grond raken: steek een gewortelde scheut uit en plant hem over.

Stekken

Stekken van 10–15 cm wortelen in de zomer makkelijk in een potje.

Hoe komt een Japanse kamperfoelie de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Winterhard. In zachte winters blijft het blad grotendeels aan de plant; in strenge winters valt het af en loopt hij in de lente weer uit.
• In de winter zie je het best waar ranken in de goot, onder pannen of in struiken gekropen zijn.

Ziektes en plagen

• Woekering: Overgroeit struiken, hagen en jonge bomen en kruipt onder dakpannen. Snoei hem elke zomer terug en trek kruipende scheuten uit.
• Verwildering: Zaailingen of uitgelopen scheuten buiten de tuin. Trek ze jong uit met wortel en al; grotere planten graaf je uit of knip je herhaaldelijk aan de grond af tot ze uitgeput zijn.
• Bladluis: Luizen op de scheuttoppen, vooral bij droogte. Spuit met water; lieveheersbeestjes en mezen doen de rest.
• Meeldauw: Witte, poederige laag op het blad op droge plekken. Geef water bij droogte en knip aangetaste scheuten weg.

Het jaar rond

• Maart: Voorjaarssnoei: flink terugknippen en oude ranken weghalen; planten.
• April: Laatste voorjaarssnoei; nieuwe scheuten naar de steun leiden.
• Juni: De bloei begint: witte en gele bloemen tegelijk.
• Juli: Zomersnoei: te lange scheuten terug en goten vrijmaken.
• Augustus: Zomersnoei; water geven bij droogte.
• Oktober: Laatste bloemen; zwarte bessen.
• November: Kruipende scheuten en zaailingen rond de plant uittrekken.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Wintergroene, geurende klimmer voor een schutting of hek, ook als bodembedekker op een talud.

Voor de natuur

Bijen, hommels en nachtvlinders bezoeken de bloemen; de dichte ranken zijn een nestplaats voor vogels.

Let op: Groeit zeer krachtig en is in Noord-Amerika een invasieve plaag: dump geen snoeiafval in de natuur. De bessen zijn licht giftig.

Wist je dat?

• In het Chinees heet hij ‘goud-en-zilverbloem’, omdat er tegelijk witte en gele bloemen aan hangen. In Noord-Amerika is hij een beruchte invasieve soort.
• In Noord-Amerika werd hij begin 19e eeuw als sierplant ingevoerd en later ook tegen erosie aangeplant; nu overwoekert hij er in grote delen van het oosten bosranden en jonge bossen.
• De gedroogde bloemknoppen zijn een bekend middel in de traditionele Chinese geneeskunde.