Spirea

Hoe herken je een spirea?

Groeivorm

Struik van 0,5–2 m: de bruidsbloem met boogvormig overhangende takken, de Japanse spirea compact en rond.

Blad

Verspreid, klein (2–8 cm), lancetvormig en gezaagd.

Schors

Dunne bruine twijgen.

Bloem

Witte bloemtuiltjes langs de takken in april–mei (bruidsbloem) of roze platte schermen in de zomer (Japanse spirea).

Vrucht

Kleine kokervruchtjes.

Verschil met de cotoneaster

De cotoneaster heeft gaaf blad en rode besjes.

Bloei: mei–juli · Snoeien: maart en mei–juni

Lijkt op, maar is het niet

• Cotoneaster Cotoneaster: gaaf blad en rode besjes. Verschil met cotoneaster

Waarom in je tuin?

• Massa’s bloemen, in het voorjaar of in de zomer, naargelang de soort.
• Bloemen voor bijen en zweefvliegen.
• Makkelijk: groeit op bijna elke grond, in zon of halfschaduw.
• Geschikt voor borders, lage hagen en kleine tuinen.

Waar staat een spirea graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Bijna elke goede tuingrond, niet te droog en niet te nat.
• Reken op 1–1,5 m breed voor een bruidsbloem; Japanse spirea’s blijven vaak kleiner.
• Mooi in een gemengde border, als lage haag of vooraan in een struikenrand.

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

2 m hoog, 1,5 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Forsythia: Geel naast het wit van de bruidsbloem in het voorjaar.
• Weigela: Bloeit in mei–juni en vult de struikenborder na de bruidsbloem.
• Echte lavendel: Een zonnige, lage border met de Japanse spirea, vol bijen in de zomer.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn

Hoe en wanneer plant je een spirea?

1. Plant van november tot maart; uit pot het hele jaar, behalve bij vorst of droogte.
2. Voor een lage haag: 2–3 planten per meter.
3. Meng wat compost door de grond en zet de plant even diep als hij stond.
4. Geef ruim water na het planten en het eerste jaar bij droogte.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna alleen in lange, droge periodes.

Bemesten

Wat compost in het voorjaar volstaat.

Uitgebloeide schermen

Knip bij de Japanse spirea de uitgebloeide schermen weg: dan bloeit hij vaak nog een tweede keer.

Verjongen

Een oude, kale struik zet je stevig terug: een zomerbloeier in maart, een bruidsbloem na de bloei. Hij loopt weer uit.

Tip: Weet je niet welke spirea je hebt? Kijk wanneer hij bloeit: witte tuiltjes langs de takken in het voorjaar betekent snoeien na de bloei; roze schermen aan de toppen in de zomer betekent snoeien in maart.

Wanneer snoei je een spirea?

Snoeimaanden: maart en mei–juni.

Wanneer: Voorjaarsbloeiers (bruidsbloem) na de bloei; zomerbloeiers (Japanse spirea) in maart.

Hoe:

• Zomerbloeiers bloeien op nieuw hout: knip ze in maart terug tot 20–30 cm boven de grond.
• Voorjaarsbloeiers bloeien op het hout van vorig jaar: dun na de bloei alleen de oudste takken aan de voet uit en knip uitgebloeide takken terug tot op een jonge scheut.
• Een lage haag van Japanse spirea mag je in maart met de heggenschaar bijknippen.

Let op: Knip een bruidsbloem niet in de winter of het vroege voorjaar terug: dan knip je alle bloemknoppen weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zomerstekken

Snijd in juni–juli halfrijpe stekjes van 10–15 cm en laat ze wortelen in een pot met stekgrond onder plastic.

Winterstekken

Steek in de winter stukken van 20 cm van jonge takken in de grond; ze wortelen meestal tegen de zomer.

Hoe komt een spirea de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• De bruidsbloem staat in de winter met kale, boogvormige takken; de bloemknoppen zitten er al op.

Ziektes en plagen

• Bladluis: Luizen op de jonge scheuttoppen in het voorjaar. Meestal ruimen lieveheersbeestjes en zweefvlieglarven ze op.
• Kale, verhoute struik: Weinig blad en bloemen onderaan. Dun elk jaar wat oude takken uit, of verjong de struik in één keer.
• Geen bloei: Meestal op het verkeerde moment gesnoeid, of te veel schaduw. Snoei voorjaarsbloeiers pas na de bloei.

Het jaar rond

• Maart: Zomerbloeiers (Japanse spirea) terugsnoeien; planten.
• April: De bloei van de bruidsbloem begint.
• Mei: Na de bloei: bruidsbloem snoeien.
• Juni: Laatste snoei van voorjaarsbloeiers; de Japanse spirea begint te bloeien.
• Juli: Bloei van de Japanse spirea; uitgebloeide schermen wegknippen.
• Augustus: Zomerbloei; water geven bij droogte.
• November: Planten.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Makkelijke bloeiende struik voor borders en lage hagen.

Voor de natuur

Bloemen voor bijen en zweefvliegen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Zweefvliegen

Open bloemen voor zweefvliegen; veel van hun larven eten bladluizen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De voorjaarsbloeiers heten ‘bruidsbloem’, naar de witte sluier van bloemen.
• Aspirine dankt zijn naam aan Spiraea: salicylzuur werd vroeger gewonnen uit moerasspirea, die toen nog bij dit geslacht hoorde.
• Er zijn tientallen soorten en rassen, van bodembedekkers van een halve meter tot struiken van 2 m.
• Spiraea komt van het Griekse speira, ‘krans’ of ‘winding’: de bloeiende takken werden voor kransen gebruikt.
• De naam aspirine verwijst naar Spiraea ulmaria, de oude naam van moerasspirea: uit die plant werd vroeger salicylzuur gewonnen.