Forsythia

Hoe herken je een forsythia?

Groeivorm

Rechtopgaande tot overhangende struik van 2–3 m, met veel takken vanuit de voet.

Blad

Tegenoverstaand, lancetvormig, 5–10 cm, gezaagd; soms drietallig.

Schors

Geelbruin met lenticellen; twijgen hol of gekamerd.

Bloem

Felgele, klokvormige bloemen langs de kale takken, maart–april, nog vóór het blad.

Vrucht

Kleine doosvruchten (zelden).

Verschil met de gele kornoelje

De gele kornoelje bloeit nog vroeger, met veel kleinere bloempjes in bolletjes.

Bloei: maart–april · Snoeien: april–mei

Herkennen per kenmerk: Gele bloemen in het voorjaar

Lijkt op, maar is het niet

• Gele kornoelje Cornus mas: veel kleinere bloempjes in bolletjes. Verschil met gele kornoelje

Waarom in je tuin?

• De felste gele bloei van het vroege voorjaar, op kale takken.
• Sterk en makkelijk: groeit op bijna elke grond, in zon of halfschaduw.
• Na de bloei een frisgroene, dichte struik voor een border of losse haag.
• Laat zich makkelijk stekken: een tak die de grond raakt, wortelt vaak vanzelf.

Waar staat een forsythia graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Bijna elke tuingrond, liefst niet te droog en niet drassig.
• Reken op 2–3 m hoog en 2,5 m breed: geef hem de ruimte om in zijn natuurlijke vorm te groeien.
• Mooi achteraan in een border, als losse bloeiende haag of als blikvanger bij de voordeur.

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

3 m hoog, 2,5 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Gele kornoelje: Bloeit nog vroeger geel en geeft bijen wel nectar en stuifmeel.
• Boswilg: Zijn katjes in maart zijn een topbron voor bijen, op hetzelfde moment als de forsythia.
• Rode ribes: Roze trossen in april, waar hommels en bijen wel op afkomen.
• Blauwe druifjes: Blauw onder het geel, en vroege nectar voor bijen.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn

Hoe en wanneer plant je een forsythia?

1. Plant van november tot maart, als wortelgoed of met kluit; uit pot kan het ook later, behalve bij vorst of droogte.
2. Graaf een ruim plantgat en meng wat compost door de grond.
3. Voor een losse haag: ongeveer één plant per meter.
4. Geef na het planten ruim water, en het eerste jaar bij droogte.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna zelden nodig.

Bemesten

Wat compost in het voorjaar volstaat.

Bodembedekking

Een laag blad of compost rond de voet houdt de grond vochtig.

Wortelende takken

Takken die de grond raken, schieten makkelijk wortel: knip ze af als je geen nieuwe struiken wil.

Tip: Wil je hem kleiner houden, haal dan elk jaar meer oude takken aan de voet weg in plaats van de toppen in te knippen: zo blijft hij sierlijk en bloeit hij volop.

Wanneer snoei je een forsythia?

Snoeimaanden: april–mei.

Wanneer: Direct na de bloei (april–mei).

Hoe:

• Zaag elk jaar enkele van de oudste, donkere takken aan de voet weg; de jonge takken dragen de meeste bloemen.
• Knip uitgebloeide takken eventueel terug tot op een sterke jonge zijtak, zodat de struik zijn losse vorm houdt.
• Een verwaarloosde struik kan je na de bloei helemaal terugzetten tot 30 cm; hij loopt opnieuw uit, maar bloeit het jaar erna weinig.

Let op: Snoei niet in de winter en knip hem niet in een bol: dan knip je de bloemknoppen weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Steek in de winter stukken van 20–30 cm eenjarig hout voor twee derde in de grond, of neem in juni stekken van jonge scheuten; ze wortelen makkelijk.

Afleggen

Buig een lange tak naar de grond en dek hem af met aarde; vaak heeft hij binnen het jaar wortels.

Hoe komt een forsythia de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• De bloemknoppen worden al in de zomer aangelegd: wie in de winter snoeit, knipt de bloei van de lente weg.

Ziektes en plagen

• Weinig bloei: Meestal door snoei in de herfst of winter, of te veel schaduw. Snoei voortaan direct na de bloei.
• Goudvinken: Ze eten in de winter soms de bloemknoppen. Meestal blijft er genoeg over voor een mooie bloei.
• Kale, verhoute struik: Na jaren zonder snoei bloeit hij enkel nog bovenaan. Haal een paar jaar na elkaar telkens een derde van de oudste takken weg.

Het jaar rond

• Februari: Bloemknoppen zwellen; nog niet snoeien.
• Maart: Bloei begint: geel op de kale takken.
• April: Volle bloei; direct na de bloei snoeien.
• Mei: Laatste snoei: oude takken aan de voet weg.
• Juni: Stekken van jonge scheuten.
• Juli: De bloemknoppen voor volgend jaar worden aangelegd: niet meer snoeien.
• November: Planten en winterstekken.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

De felgele aankondiger van de lente.

Let op: Weinig waarde voor bijen; combineer met een gele kornoelje of wilgen.

Wist je dat?

• Ondanks de kleurenpracht weinig waard voor bijen: de bloemen geven nauwelijks nectar of stuifmeel.
• De naam eert William Forsyth, een Schotse tuinman uit de 18e eeuw en een van de stichters van de Royal Horticultural Society.
• De meeste tuinforsythia’s zijn kruisingen van soorten uit China.
• De struik is genoemd naar William Forsyth, een Schotse tuinman en een van de stichters van de Royal Horticultural Society in Londen.
• De meeste forsythia’s in tuinen zijn geen wilde soort, maar een kruising van twee Chinese soorten: Forsythia × intermedia.