Olijfwilg

Hoe herken je een olijfwilg?

Groeivorm

Dichte, breed opgaande struik van 3 m hoog en breed; als haag makkelijk op 1,5–2 m te houden.

Blad

Ovaal, leerachtig, 5–10 cm; bovenzijde glanzend donkergroen, onderzijde zilverwit met fijne schubjes.

Twijgen

Jonge scheuten zijn bruinzilverig geschubd; de struik is vrijwel doornloos.

Bloem

Kleine, buisvormige, crèmewitte bloempjes in de bladoksels, in oktober–november, met een sterke, zoete geur.

Vrucht

Soms kleine, oranjerode besjes met zilveren stipjes in april–mei.

Wortels

Met knolletjes waarin bacteriën leven die stikstof uit de lucht binden.

Bloei: oktober–november · Oogst en vruchten: april–mei · Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: mei en augustus

Waarom in je tuin?

• Een snelgroeiende, groenblijvende haag die het hele jaar privacy en beschutting geeft.
• Verdraagt wind, zeelucht en droogte: ideaal aan de kust en op droge plekken.
• Geurende bloempjes in oktober en november, als er weinig anders bloeit; bijen komen er nog op af.
• Groeit in zon, halfschaduw en schaduw, op bijna elke grond.
• Het zilverige blad maakt hem lichter en frisser dan veel andere groenblijvers.

Waar staat een olijfwilg graag?

• Zon, halfschaduw of schaduw; in de zon groeit hij het dichtst.
• Elke goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Droog tot gewoon vochtig; natte, zompige grond verdraagt hij slecht.
• Bestand tegen wind en zeelucht, maar jonge planten staan liefst beschut tegen koude oostenwind.
• Voor een haag 2–3 planten per meter; als losse struik 2,5–3 m ruimte.

Licht

Zon, halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

3 m hoog, 3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -18 °C)

Mooi samen met

• Escallonia: Een andere windvaste haagplant, met roze of witte bloemen in de zomer.
• Lavendel: Een lage, zilvergrijze rand in de zon voor de haag.
• Lampenpoetsersgras: Zachte pluimen in de nazomer voor de donkere haag.
• Schoenlappersplant: Groenblijvende bladeren aan de voet, ook in de schaduw.

Hoe en wanneer plant je een olijfwilg?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober.
2. Graaf een plantgat of, voor een haag, een sleuf van 40 cm diep en twee keer zo breed als de kluit.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Hou 35–50 cm tussen de haagplanten, of 2,5–3 m rond een losse struik.
5. Geef meteen ruim water en het eerste jaar elke week bij droogte.
6. Mulch met houtsnippers of compost tegen uitdroging en onkruid.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar trouw water geven bij droogte. Daarna is hij erg droogtebestendig.

Bemesten

Zelden nodig: hij haalt zelf stikstof uit de lucht. Op arme zandgrond eventueel wat compost in het voorjaar.

Mulchen

Een laag houtsnippers rond jonge planten houdt vocht vast en onkruid weg.

Groene scheuten

Knip bij bonte rassen volledig groene scheuten meteen tot aan de basis weg.

Haag

Twee keer per jaar knippen houdt de haag dicht: in mei en, als het nodig is, in augustus.

Tip: Plant hem bij het terras, een pad of de voordeur: de bloempjes zie je nauwelijks, maar hun geur ruik je in oktober al van ver.

Wanneer snoei je een olijfwilg?

Snoeimaanden: mei en augustus.

Wanneer: Snoei in mei en, als het nodig is, een tweede keer in augustus.

Hoe:

• Knip een haag met een heggenschaar in vorm, onderaan iets breder dan bovenaan, zodat er licht tot onderaan komt.
• Lange, uitstekende scheuten van een losse struik knip je terug tot net boven een blad of zijtak.
• Een te grote of kale struik verdraagt in het voorjaar een stevige verjongingssnoei; hij loopt ook uit oud hout weer uit.
• Haal dode takken op elk moment weg, tot in het gezonde hout.

Let op: Snoei niet in de late herfst of winter: jonge scheuten die daarna verschijnen, zijn gevoelig voor vorst.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Halfrijpe stekken

In augustus–september stekken van 10–15 cm nemen, de onderste bladeren verwijderen en in vochtige stekgrond onder plastic of in een koude bak zetten. Wees geduldig: ze wortelen niet snel.

Afleggen

Een lage tak in het voorjaar in de grond vastpinnen; na een jaar loskoppelen en verplanten.

Hoe komt een olijfwilg de winter door?

Winterhard tot −18 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −18 °C: in de meeste Belgische winters geen probleem.
• Na een strenge winter met koude, droge wind kan hij veel blad verliezen of bruine bladeren krijgen; meestal loopt hij in het voorjaar weer uit.
• Bescherm jonge planten het eerste jaar bij strenge vorst met een windscherm of vlies.
• Groenblijvers verdampen ook in de winter: geef planten in een pot of bak bij droog winterweer af en toe water.

Ziektes en plagen

• Takafsterving: Plots verwelkt en verdort een hele tak, vaak in de zomer. Knip hem tot in het gezonde hout weg en ontsmet je snoeischaar.
• Bladval na vorst: Bruine bladeren en kale takken na een strenge winter. Wacht tot mei: wat dan nog niet uitloopt, knip je weg.
• Groene terugslag: Bij bonte rassen schieten soms volledig groene takken uit. Die groeien sterker; knip ze meteen aan de basis weg.
• Wortelrot: Gele bladeren en een kwijnende plant op natte, zware grond. Verplant naar een beter doorlatende plek.

Het jaar rond

• Maart: Vorstschade bekijken en dode takken wegknippen.
• April: Planten. Mulchen.
• Mei: Haag in vorm knippen. Planten.
• Juni: Jonge planten water geven bij droogte.
• Augustus: Eventueel een tweede, lichte snoeibeurt. Halfrijpe stekken nemen.
• September: Planten. Stekken nemen.
• Oktober: Bloei: kleine, sterk geurende bloempjes. Planten.
• November: Laatste bloemen. Jonge planten beschermen tegen koude wind.

Eetbaar en bruikbaar

Bessen (april–mei)

Bij de veelgeplante haagolijfwilg (Elaeagnus × ebbingei) rijpen de langwerpige, zilver gespikkelde besjes in april en mei, als er nog weinig ander fruit is. Pluk ze als ze dieprood en zacht zijn: dan smaken ze zoetzuur, onrijp zijn ze wrang. Eet ze vers en spuug de pit uit, of kook er moes of confituur van. Andere soorten, zoals de herfstolijfwilg, rijpen pas in september–oktober.

Bewaring

Vers blijven de besjes een paar dagen in de koelkast. Moes en confituur kan je invriezen of in schone, hete potten bewaren.

Let op: Pluk alleen goed rijpe, rode besjes. Wees zeker van de struik: de rode bessen van onder meer kamperfoelie, kardinaalsmuts en skimmia zijn giftig. Olijfwilg herken je aan de zilverige schubjes op de onderkant van het blad en op de besjes.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Lenteconfituur van olijfwilg en rabarber (Jam · ± 3 potten · 45 min)
• Olijfwilgcompote met vanille (Compote · ± 400 ml (2 potjes) · 35 min)
• Fruitleer van olijfwilg (Gedroogd · ± 10 repen · 30 min + 6–8 uur drogen)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Hij leeft samen met bacteriën in knolletjes op de wortels, die stikstof uit de lucht binden. Daarom groeit hij goed op arme grond.
• Het zilver op de onderkant van het blad bestaat uit piepkleine, schildvormige schubjes.
• Hij is een kruising tussen Elaeagnus macrophylla en Elaeagnus pungens.