Rode ribes

Hoe herken je een rode ribes?

Groeivorm

Rechtopgaande, stekelloze struik van 1,5–2,5 m.

Blad

Verspreid, 4–10 cm, rond met 3–5 lobben, onregelmatig gezaagd, wat gerimpeld en onderaan viltig; gekneusd met een scherpe, kruidige geur.

Schors

Bruine twijgen zonder stekels.

Bloem

Hangende tot afstaande trossen roze, rode of witte bloempjes in april, samen met het blad.

Vrucht

Blauwzwarte, berijpte besjes; eetbaar, maar flauw.

Verschil met de zwarte bes

De zwarte bes heeft groenige bloempjes en grote, zwarte, sterk geurende bessen.

Bloei: maart–mei · Snoeien: april–mei

Herkennen per kenmerk: Roze bloesem · Hangende bloemtrossen

Lijkt op, maar is het niet

• Zwarte bes Ribes nigrum: groenige bloempjes en grote, zwarte, sterk geurende bessen. Verschil met zwarte bes

Waarom in je tuin?

• Een van de eerste bloeiende struiken: trossen roze tot rode bloemen in april.
• Vroege nectar voor hommelkoninginnen en bijen.
• Makkelijk en snel, in zon of halfschaduw, op bijna elke grond.
• Stekelloos: ook goed in een losse, bloeiende haag.

Waar staat een rode ribes graag?

• Zon of halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Gewone tuingrond, zuur of kalkrijk; niet te nat en niet kurkdroog.
• Reken op 2 m breed.
• Niet vlak bij weymouthdennen of andere vijfnaaldige dennen (zie let op).

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

2 m hoog, 2 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Forsythia: Geel naast roze in dezelfde weken: een klassiek voorjaarsduo.
• Amerikaans krentenboompje: Witte bloesem in april en later bessen voor de vogels.
• Mahonie: Gele bloemtrossen in het voorjaar en groenblijvend blad, voor dezelfde halfschaduw.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn

Liever niet bij

• Dennenblaasroest wisselt tussen bessen en deze den: weymouthden

Hoe en wanneer plant je een rode ribes?

1. Plant van november tot maart, als wortelgoed, met kluit of uit pot.
2. In een losse haag: één plant per meter.
3. Zet hem even diep als hij stond, druk de grond aan en geef ruim water.
4. Knip na het planten de takken een derde in, voor een vollere struik.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna enkel in lange droge zomers.

Bemesten

Wat compost in het voorjaar is genoeg.

Mulch

Een laag bladeren of houtsnippers houdt de ondiepe wortels koel en vochtig.

Verjongen

Neem elk jaar na de bloei enkele oude takken weg: zo blijft hij bloeirijk.

Tip: Plant hem waar je hem in april vanuit het huis ziet. Wil je diep rood, kies dan ‘King Edward VII’ of ‘Pulborough Scarlet’; ‘White Icicle’ bloeit wit.

Wanneer snoei je een rode ribes?

Snoeimaanden: april–mei.

Wanneer: Na de bloei (april–mei).

Hoe:

• Knip elk jaar enkele van de oudste takken aan de voet weg; zo blijft hij jong en bloeirijk.
• Kort te lange, uitgebloeide takken in tot op een sterke zijtak.
• Een oude, kale struik verjong je over twee à drie jaar, telkens met een derde van de oudste takken.

Let op: Snoei niet in de winter of vóór de bloei: dan knip je de bloemknoppen weg. April–mei valt in het broedseizoen: kijk eerst of er geen vogels nestelen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Winterstekken

Steek in de winter (november–februari) stukken twijg van 20–25 cm voor twee derde in de grond, op een beschutte plek; de meeste wortelen vlot.

Zomerstekken

Ook zachte stekken in juni wortelen makkelijk onder glas of folie.

Hoe komt een rode ribes de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• In de winter staat hij kaal; de bloemknoppen zitten dan al klaar aan de twijgen.

Ziektes en plagen

• Dennenblaasroest: Oranje tot bruine roestvlekjes onder het blad in de nazomer. Voor de ribes onschuldig, maar de schimmel kan weymouthdennen in de buurt aantasten.
• Koraalzwam: Kleine roze tot oranje puistjes op dode takken. Knip die takken weg tot in gezond hout en ruim ze op.
• Bladluis: Luizen op de jonge scheuten in het voorjaar. Laat lieveheersbeestjes en mezen het werk doen of spuit ze af met water.
• Weinig bloemen: Een oude, nooit gesnoeide struik bloeit minder. Verjong hem door elk jaar oude takken weg te nemen.

Het jaar rond

• Januari: Winterstekken nemen.
• Maart: De eerste bloemen; laatste maand om wortelgoed te planten.
• April: Volle bloei; snoeien na de bloei, kijk eerst naar nesten.
• Mei: Laatste snoeimaand.
• Juni: Zomerstekken nemen.
• Augustus: Blauwzwarte besjes; let op roest onder het blad.
• November: Planten.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Makkelijke, snelle voorjaarsbloeier voor zon en halfschaduw.

Voor de natuur

Belangrijke vroege nectarbron voor hommelkoninginnen en bijen.

Let op: Net als andere ribessen een tussengastheer van dennenblaasroest: niet vlak bij weymouthdennen planten.

Wist je dat?

• Plantenjager David Douglas bracht hem in de jaren 1820 uit Noordwest-Amerika naar Engeland; men zei dat deze ene struik de kosten van zijn hele reis waard was.
• In zijn thuisland wordt hij bestoven door kolibries, die in het voorjaar op zijn vroege bloemen afkomen.
• De geur van het blad doet sommigen denken aan zwarte bes, anderen aan een kattenbak.