Moerascipres

Hoe herken je een moerascipres?

Groeivorm

Bladverliezende conifeer van 20–35 m, eerst smal kegelvormig, later breder; de stamvoet is vaak verbreed.

Naalden

1–2 cm, plat, zacht, verspreid (om beurten) in twee rijen op zijtwijgjes die in de herfst mee afvallen. Herfstkleur koperbruin.

Schors

Roodbruin, vezelig.

Kegels

Ronde kegels van 2–3 cm, bijna zonder steel.

Kniewortels

Bij water steken houtige, kegelvormige uitsteeksels van de wortels boven de grond of het water uit.

Verschil met de watercipres

Bij de watercipres staan naalden en zijtwijgjes tegenover elkaar.

Snoeien: november–maart

Herkennen per kenmerk: Zachte naalden · Naalden die afvallen

Lijkt op, maar is het niet

• Watercipres Metasequoia glyptostroboides: naalden en zijtwijgjes staan tegenover elkaar. Verschil met watercipres

Waarom in je tuin?

• Een van de weinige bomen die natte grond en zelfs ondiep water verdragen.
• Koperbruine herfstkleur en een sierlijk, kaal silhouet in de winter.
• Kniewortels aan het water: een blikvanger die je zelden ziet.
• Wordt heel oud en heeft weinig last van ziekten en plagen.

Waar staat een moerascipres graag?

• Volle zon.
• Vochtige tot natte grond, aan de oever van een vijver of zelfs in ondiep water; op gewone tuingrond groeit hij ook, maar dan zonder kniewortels.
• Te groot voor een gewone tuin: reken op 30 m hoog en 8 m breed of meer.
• Kniewortels verschijnen alleen bij water: zet hem aan een vijver of in een natte hoek als je die wil zien.

Licht

Volle zon

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Vochtig tot nat

Grootte

30 m hoog, 8 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Watercipres: Samen aan een vijver: zie het verschil in naalden, herfstkleur en vorm.
• Zwarte els: Een inheemse boom voor dezelfde natte oever.
• Gele lis: Een inheemse oeverplant met gele bloemen in mei–juni, aan de voet tussen de kniewortels.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een moerascipres?

1. Plant van november tot maart; een boom uit pot kan ook later in het voorjaar.
2. Kies een jonge boom: die slaat het best aan.
3. Plant aan de oever, net boven de waterlijn; later kan hij met zijn voeten in het water staan.
4. Zet een steunpaal aan de windkant en bind de stam losjes vast; haal paal en band na 2–3 jaar weg.
5. Geef op drogere grond ruim water, de eerste jaren bij elke droge periode.

Verzorgen

Water

Op natte grond niet nodig; op gewone tuingrond de eerste jaren bij droogte.

Bemesten

Niet nodig.

Kniewortels

Maai er voorzichtig omheen, of laat er een strook ruigte of oeverplanten rond groeien.

Herfst

Naalden en twijgjes vallen laat, in oktober–november; uit een vijver schep je ze best weg.

Tip: Wil je kniewortels zien? Plant hem aan de rand van een vijver of waar het grondwater hoog staat: op droge grond vormt hij ze niet.

Wanneer snoei je een moerascipres?

Snoeimaanden: november–maart.

Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Moet er toch gesnoeid worden, doe het dan in de winterrust (november–maart).

Hoe:

• Weinig snoei nodig; laat de natuurlijke vorm staan.
• Haal bij een jonge boom een dubbele top tijdig weg, zodat er één doorgaande stam blijft.

Let op: Top hem nooit af: dan verliest hij zijn natuurlijke vorm.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Laat vers zaad de winter over koud en vochtig liggen en zaai het in het voorjaar in een vochtige zaaibak. Stekken wortelen moeilijk: meestal koop je beter een jonge boom.

Hoe komt een moerascipres de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• In de winter staat hij kaal: dat is normaal. De naalden lopen in het voorjaar laat uit, soms pas in mei.

Ziektes en plagen

• Late bladuitloop: In april staat hij vaak nog kaal terwijl andere bomen al groen zijn. Normaal: wacht tot eind mei voor je denkt dat hij dood is.
• Droogte: Op droge grond blijft hij klein en kleuren de naalden al in de zomer bruin. Geef jonge bomen water, of plant hem op een nattere plek.
• Kniewortels in het gazon: Bij water kunnen ze ook in het gras opduiken en de maaier hinderen. Maai eromheen of laat er een strook ruigte rond groeien.

Het jaar rond

• Januari: Vormsnoei in de winterrust, als het nodig is.
• Februari: Snoeien en planten bij zacht weer.
• Maart: Laatste maand voor de snoei; planten.
• Mei: De nieuwe naalden lopen laat uit.
• Juli: Jonge bomen op drogere grond water geven bij droogte.
• Oktober: Koperbruine herfstkleur.
• November: Naalden en twijgjes vallen; plant- en snoeiseizoen beginnen.
• December: Dode takken weg; vormsnoei kan.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Ideaal aan vijvers en op natte grond; de kniewortels zijn een blikvanger.

Hout

In het zuiden van de VS bekend als zeer duurzaam, rotbestendig hout.

Wist je dat?

• De houtige kniewortels die uit het water steken zouden de wortels helpen ademen.
• In de moerassen van North Carolina staan moerascipressen van meer dan 2000 jaar oud.
• In het zuiden van de VS is hij bekend om zijn zeer duurzame, rotbestendige hout.
• In het zuidoosten van de VS vormt hij uitgestrekte moerasbossen; hij is er de staatsboom van Louisiana.
• In North Carolina groeit een moerascipres waarvan de jaarringen tonen dat hij minstens 2600 jaar oud is.