Natuurtuin
Kikkers, padden en salamanders: een tuin voor amfibieën
Kikkers, padden en salamanders help je met een poel zonder vissen en met een flauwe oever, met vochtige schuilplekken zoals een takkenril, een stapel stenen of een bladhoop om te overwinteren, en met een tuin zonder gif waar ze vrij in en uit kunnen.
Wat doe je?
- Graaf een poel die in het midden minstens 60 cm diep is, met minstens één flauwe oever, op een plek met een paar uur zon per dag (zie de gids over een poel).
- Zet er geen vissen in: vissen eten de eitjes en de larven van kikkers en salamanders.
- Zet waterplanten zoals watermunt, moerasvergeet-mij-nietje en drijvend fonteinkruid: salamanders vouwen hun eitjes één voor één in hun blaadjes, en kikkervisjes schuilen ertussen.
- Leg rond de poel schuilplekken: een takkenril, een stapel stenen of hout, lang gras en een bladhoop, waar ze overdag en in de winter onderduiken.
- Maak de tuin toegankelijk: een opening onder de schutting, geen steile putten of kelderramen zonder uitstapje, en een plankje of steen in een regenton of vijver met steile kanten.
- Gebruik geen slakkenkorrels of andere bestrijdingsmiddelen, en maai hoog en voorzichtig in het lange gras rond de poel, zeker in de zomer, als de jonge kikkers het water verlaten.
Let op: Haal geen kikkerdril, larven of dieren uit de natuur om in je poel te zetten: dat is bij ons verboden of aan strikte regels gebonden, en zo verspreid je ook ziektes. Ze komen vanzelf als de poel goed is.
Waarom helpt het?
- Amfibieën leven maar een deel van het jaar in het water: in het voorjaar leggen ze er hun eitjes, de rest van het jaar jagen ze op het land op slakken, wormen en insecten, en de meeste overwinteren onder bladeren, hout of in de grond.
- Veel poelen en sloten zijn verdwenen, en wegen en muren versnipperen hun leefgebied. Een tuinpoel met schuilplekken eromheen helpt bruine kikker, gewone pad en kleine watersalamander.
Welke planten?
- Watermunt Mentha aquatica kruidachtige plant Inheems
- Moerasvergeet-mij-nietje Myosotis scorpioides water- of oeverplant · bloeit mei–september Inheems
- Drijvend fonteinkruid Potamogeton natans water- of oeverplant Inheems
- Dotterbloem Caltha palustris water- of oeverplant · bloeit maart–mei InheemsGiftig
- Gele lis Iris pseudacorus water- of oeverplant · bloeit mei–juni InheemsGiftig
- Waterviolier Hottonia palustris water- of oeverplant · bloeit mei–juni Inheems
- Grof hoornblad Ceratophyllum demersum water- of oeverplant Inheems
- Grote kattenstaart Lythrum salicaria vaste plant · bloeit juni–september Inheems
- Moerasspirea Filipendula ulmaria vaste plant · bloeit juni–augustus Inheems
- Hazelaar Corylus avellana Struik · bloeit januari–maart Inheems
- Eenstijlige meidoorn Crataegus monogyna Loofboom · bloeit mei Inheems
Wanneer?
Februari–mei en september–oktober.
Tuinwerk in februariTuinwerk in maartTuinwerk in aprilTuinwerk in meiTuinwerk in septemberTuinwerk in oktober
Doe mee met de uitdaging
-
Zet een drinkschaal (juni–augustus)
Zet een ondiepe schaal water met een steen erin, voor vogels, egels en insecten. Ververs ze om de paar dagen. -
Laat de bladeren liggen (oktober–november)
Laat bladeren liggen onder struiken of maak een bladhoop: een schuilplaats voor egels en insecten in de winter.
Wist je dat? Gewone padden trekken in februari–maart, op zachte, vochtige avonden, terug naar de poel waar ze geboren zijn; vrijwilligers helpen ze dan veilig de weg over.