Bittere wilg

Hoe herken je een bittere wilg?

Groeivorm

Struik van 2–5 m met lange, rechte, buigzame twijgen en zo’n 3 m breed.

Blad

Verspreid tot bijna tegenoverstaand, 4–10 cm, smal omgekeerd lancetvormig (breedst boven het midden), alleen in het bovenste deel fijn gezaagd; kaal, onderzijde blauwgrijs.

Twijgen

Lange, buigzame, glanzende twijgen, purperrood tot geelgroen; de binnenschors is geel en smaakt zeer bitter.

Bloem

Slanke katjes in maart–april, vóór het blad; de helmknoppen zijn eerst purperrood en worden later zwart.

Vrucht

Pluizige zaadjes in mei.

Verschil met katwilg en schietwilg

De katwilg heeft veel langere, smalle bladeren met een zilverig behaarde onderkant, altijd verspreid staand; de schietwilg is een grote boom met zilverig behaard blad dat over de hele rand gezaagd is.

Bloei: maart–april · Snoeien: december–maart

Herkennen per kenmerk: Lang en smal blad

Lijkt op, maar is het niet

• Katwilg Salix viminalis: veel langere, smalle bladeren met een zilverig behaarde onderkant, altijd verspreid staand. Verschil met katwilg
• Schietwilg Salix alba: een grote boom met zilverig behaard blad dat over de hele rand gezaagd is. Verschil met schietwilg

Waarom in je tuin?

• Fijne, taaie twijgen voor vlechtwerk, manden en levende wilgenschermen.
• Sierlijke, blauwgroene struik met purperrode twijgen in de winter.
• Vroege katjes voor bijen; waardplant voor veel rupsen.
• Er bestaan kleine vormen zoals ‘Nana’ voor een lage haag.

Waar staat een bittere wilg graag?

• Volle zon.
• Vochtige tot natte grond, langs een sloot, gracht of vijver; elk grondtype.
• Reken op 2–5 m hoog en zo’n 3 m breed; door hem regelmatig af te zetten blijft hij kleiner.
• De wortels zoeken water: houd afstand van riolering, drainage en vijverfolie.

Licht

Volle zon

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Vochtig tot nat

Grootte

4 m hoog, 3 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Katwilg: Een andere vlechtwilg, met langere twijgen: samen een eigen kleine griend.
• Amandelwilg: Nog een inheemse vlechtwilg voor dezelfde natte grond, met geurende katjes later in het voorjaar.
• Zwarte els: De klassieke boom van de beekoever, voor dezelfde natte grond.
• Gelderse roos: Witte schermen in mei en rode bessen in de herfst, op dezelfde natte grond.

Past goed bij, en liever niet bij

Liever niet bij

• Niet onder de dichte kroon van deze bomen planten: fijnspar, gewone zilverspar, kaukasische zilverspar, douglasspar, taxus, witte paardenkastanje, noorse esdoorn, gewone esdoorn

Hoe en wanneer plant je een bittere wilg?

1. Plant van november tot maart, als de grond niet bevroren is.
2. Het makkelijkst is een stek: een verse twijg die je in de winter in de grond steekt.
3. Koop plantgoed bij een kwekerij met inheems plantgoed of een wilgenkweker; haal nooit planten uit de natuur.
4. Geef water na het planten en het eerste jaar bij droogte.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; op natte grond daarna nooit.

Bemesten

Niet nodig.

Afzetten

Om de één à drie jaar in de winter (zie snoeien).

Twijgen gebruiken

Vers kan je ze meteen vlechten; gedroogde twijgen week je eerst enkele dagen in water.

Tip: Plant een paar bittere wilgen op een rij en zet ze elk jaar af: je hebt een eigen kleine griend, met elke winter fijne twijgen voor manden, bonenstaken of een levend wilgenscherm.

Wanneer snoei je een bittere wilg?

Snoeimaanden: december–maart.

Wanneer: In de winterrust, van december tot maart.

Hoe:

• Zet hem om de één à drie jaar af tot vlak boven de grond of de knot: zo krijg je lange, rechte twijgen.
• Wil je een losse sierstruik, dun dan enkel om de paar jaar de oudste takken uit.
• Een lage haag van ‘Nana’ knip je in de winter in vorm.

Let op: Wie in de winter afzet, haalt ook de katjes weg: zet niet alle struiken in hetzelfde jaar af, dan blijft er bloei voor de bijen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Steek in de winter twijgen van 20–30 cm in vochtige grond: ze wortelen heel vlot.

Levend vlechtwerk

Verse twijgen die je in de grond steekt en vlecht, groeien uit tot een levend wilgenscherm.

Hoe komt een bittere wilg de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• Na de bladval zijn de purperrode twijgen op hun mooist; de winter is ook snoei- en stekseizoen.

Ziektes en plagen

• Wilgenhaantje: Kleine blauwe kevertjes en hun larven vreten het blad. Onschuldig: na het afzetten loopt hij opnieuw uit.
• Wilgenroest: Oranje sporenhoopjes op de onderkant van het blad in de nazomer. Onschuldig.
• Wortels in de drainage: Wilgenwortels zoeken water en kunnen in leidingen groeien. Plant hem een paar meter van riolering en drainage.

Het jaar rond

• Januari: Afzetten; twijgen sorteren voor vlechtwerk.
• Februari: Afzetten; stekken in de grond steken.
• Maart: Laatste maand voor snoei en stek; de katjes verschijnen.
• April: Bloei: katjes voor bijen.
• Mei: Pluizige zaadjes.
• Juli: Jonge planten water geven bij droogte.
• November: Plantseizoen begint.
• December: Afzetten; twijgen bundelen.

Wat kan je ermee?

Ook gebruikt voor

Fijne, taaie twijgen voor vlechtwerk en manden.

Voor de natuur

Vroege katjes voor bijen; waardplant voor veel rupsen.

Tuin en landschap

Sierlijke struik voor natte grond; er bestaan kleine vormen zoals ‘Nana’ voor een lage haag.

Wist je dat?

• Tegenoverstaande bladeren zijn bij wilgen een grote uitzondering: de bittere wilg is de enige inheemse wilg waarbij dat geregeld voorkomt.
• De bittere smaak van de schors komt van stoffen zoals salicine, de grondstof voor aspirine.
• De naam purpurea verwijst naar de purperrode twijgen en helmknoppen.