Canadapopulier

Hoe herken je een canadapopulier?

Groeivorm

Boom van 25–35 m met een rechte stam en een open, vrij brede kroon van zo’n 15 m.

Blad

Verspreid, driehoekig tot ruitvormig, 7–10 cm, met rechte voet en fijn gezaagde rand. De bladsteel is zijdelings afgeplat.

Schors

Grijs, diep in de lengte gegroefd.

Bloem

Rode mannelijke katjes in maart.

Vrucht

Pluizige zaadjes in mei op vrouwelijke bomen.

Verschil met de zwarte populier

De zwarte populier is de zeldzame inheemse ouder, met een stam vol grote knobbels.

Bloei: maart–april · Oogst en vruchten: januari–maart · Snoeien: juli–augustus en november–februari

Lijkt op, maar is het niet

• Zwarte populier (Populus nigra): zeldzame inheemse ouder; stam met grote knobbels.

Waarom in je tuin?

• Groeit zeer snel: in enkele jaren een hoog windscherm.
• Rijen populieren langs wegen en akkers zijn typisch voor ons landschap.
• Het blad ritselt bij de minste wind.
• Verdraagt natte, zware grond, waar veel andere bomen het moeilijk hebben.

Waar staat een canadapopulier graag?

• Volle zon.
• Vochtige, voedselrijke grond, zoals klei of leem langs beken; hij verdraagt natte voeten.
• Reken op 25–35 m hoog en een kroon van zo’n 15 m: alleen voor een ruim erf, een weide of een windscherm langs een akker, niet voor een tuin.
• Houd ruim afstand van huizen, riolering en drainage, minstens zo ver als de boom hoog wordt: oudere bomen laten takken vallen en de wortels zoeken water.

Licht

Volle zon

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Vochtig tot nat

Grootte

30 m hoog, 15 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Zwarte els: Inheemse boom voor dezelfde natte grond: samen een windsingel die ook na de kap van de populieren blijft staan.
• Eenstijlige meidoorn: Een stekelige inheemse struik die het windscherm onderaan dicht maakt.
• Hazelaar: Vult de onderlaag van een windsingel en levert noten voor eekhoorn en muis.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een canadapopulier?

1. Plant van november tot maart, als de grond niet bevroren is.
2. Plant jonge bomen of bewortelde stekken; zet ze in een windscherm zo’n 6–8 m uit elkaar.
3. Wil je geen pluis, kies dan een mannelijke kloon zoals ‘Robusta’.
4. Zet een jonge boom op een winderige plek vast aan een boompaal en geef water bij droogte in het eerste jaar.

Verzorgen

Water

Alleen het eerste jaar bij droogte.

Opkronen

Haal bij jonge bomen de zijtakken geleidelijk weg voor een rechte, takvrije stam.

Controle

Laat oude bomen langs wegen, paden en gebouwen regelmatig nakijken op dood hout en scheuren.

Bemesten

Niet nodig: hij groeit op voedselrijke grond al snel genoeg.

Tip: Wil je een snel windscherm op een ruim erf? Wissel canadapopulieren af met inheemse struiken en bomen zoals meidoorn, hazelaar en zwarte els: het scherm wordt onderaan dicht en blijft staan als de populieren later gekapt worden. Zoek je een inheemse populier, kies dan de zwarte populier of de ratelpopulier.

Wanneer snoei je een canadapopulier?

Snoeimaanden: juli–augustus en november–februari.

Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Vormsnoei of opkronen in de winter of de zomer.

Hoe:

• Snoei bij jonge bomen zijtakken geleidelijk weg voor een rechte stam; haal per keer maar enkele takken weg en houd minstens de bovenste helft van de boom als kroon.
• Zaag takken af net buiten de takkraag, zonder stomp.
• Laat oude bomen langs wegen regelmatig controleren.

Let op: Een populier toppen (de kroon afzagen) maakt een te grote boom niet veiliger: de nieuwe scheuten zitten zwak vast en breken later makkelijk af.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Houtige stekken van 20–30 cm uit eenjarige twijgen, in de winter gesneden en in de grond gestoken, wortelen vlot. Zo blijft de kloon behouden.

Hoe komt een canadapopulier de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• Kijk na een winterstorm of er takken gebroken of gescheurd in de kroon hangen.

Ziektes en plagen

• Populierenroest: Oranje sporenhoopjes op de onderkant van het blad vanaf de nazomer; het blad valt vroeg. Een gezonde boom overleeft het.
• Takbreuk: Het hout is bros: oude bomen laten bij storm, maar soms ook op windstille zomerdagen, takken vallen. Laat ze controleren.
• Populierenboktor: De larven van een grote boktor boren gangen in de stam van jonge bomen; je ziet zaagsel aan de stamvoet. De stam verzwakt en kan breken.
• Wortels in leidingen: De wortels dringen in lekkende rioleringen en drainagebuizen. Voorkom het met voldoende afstand.

Het jaar rond

• Januari: Snoeien en opkronen in de winter.
• Februari: Snoeien; plantseizoen als het niet vriest.
• Maart: Rode katjes; nog plantseizoen; stekken steken.
• April: Het blad loopt uit.
• Mei: Pluis van vrouwelijke bomen.
• Juli: Zomersnoei: opkronen en dode takken weg.
• Augustus: Opkronen; kijk naar roest op het blad.
• Oktober: Gele herfstkleur.
• November: Plantseizoen; snoeien kan weer.
• December: Snoeien en opkronen.

Wat kan je ermee?

Hout

Licht hout voor klompen, lucifers, fruitkistjes en triplex.

Tuin en landschap

Snelle windschermboom in rijen langs wegen en akkers.

Let op: Oudere bomen laten takken vallen, en de wortels zoeken water: niet te dicht bij huizen of rioleringen planten.

Eetbaar en bruikbaar

Hars (januari–maart)

De kleverige, balsemachtig geurende winterknoppen, van januari tot maart, kort voor ze openlopen. Raap ze van takken die na een storm zijn afgewaaid of bij het snoeien vrijkomen; pluk geen takken kaal. De hars in de knoppen geeft een geurige olie en zalf voor droge, ruwe huid.

Bewaring

Verse knoppen kan je invriezen of meteen in olie zetten. Olie en zalf houden koel en donker ongeveer een jaar.

Let op: Niet om te eten: gebruik de knoppen alleen uitwendig. Ben je allergisch voor propolis, perubalsem of aspirine, gebruik de zalf dan niet; test ze altijd eerst op een klein stukje huid en smeer ze niet op open wonden. De hars plakt: werk met oude potten en doeken. Raap alleen takken op je eigen grond of met toestemming.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Populierenknoppenzalf (Verzorging · ± 120 ml · 1 uur + 2–4 weken trekken)
• Populierenknoppenolie (Verzorging · ± 250 ml · 15 min + 4–6 weken trekken)
• Houtwas met populierenhars (Andere · ± 130 ml (2 potjes van 70 ml) · 20 min + 2 uur stollen)

Goed voor dieren

Rupsen

Waardplant: rupsen van vlinders of nachtvlinders eten van het blad.

Wist je dat?

• Snelgroeiende kruising, massaal aangeplant voor hout voor klompen, lucifers en fruitkistjes.
• De naam is misleidend: de kruising ontstond in Europa, tussen een Noord-Amerikaanse populier en onze zwarte populier.
• Populieren voor de houtproductie worden vaak al na zo’n 20–25 jaar gekapt.
• Ondanks de naam komt hij niet uit Canada: het is een kruising van de inheemse zwarte populier met de Noord-Amerikaanse Populus deltoides, die in de 18e eeuw spontaan in Europa ontstond.
• Populieren worden met stekken vermeerderd: alle bomen van één cultivar, zoals ‘Robusta’, zijn genetisch identieke klonen. Vaak plantte men mannelijke klonen, die geen pluis geven.