Gevleugelde kardinaalsmuts

Hoe herken je een gevleugelde kardinaalsmuts?

Groeivorm

Brede, dichte, bladverliezende struik van 1,5–3 m, vaak breder dan hoog.

Blad

Tegenoverstaand, 3–7 cm, elliptisch, fijn gezaagd; in de herfst helder karmijn- tot vuurrood.

Twijgen

Groene tot bruine twijgen met twee tot vier brede, kurkachtige vleugels.

Bloem

Kleine, groengele bloempjes in mei–juni.

Vrucht

Kleine, roodpaarse doosvruchtjes met oranje zaden; giftig.

Verschil met de wilde kardinaalsmuts

De wilde kardinaalsmuts is een grotere struik met smalle of geen kurklijsten en grote, roze, vierlobbige vruchten.

Bloei: mei–juni · Snoeien: november–maart

Herkennen per kenmerk: Rode herfstkleur

Lijkt op, maar is het niet

• Wilde kardinaalsmuts Euonymus europaeus: een grotere struik met smalle of geen kurklijsten en grote, roze, vierlobbige vruchten. Verschil met wilde kardinaalsmuts

Waarom in je tuin?

• Een van de mooiste herfstkleuren van alle struiken: helder karmijn- tot vuurrood.
• Gevleugelde twijgen met kurklijsten, decoratief in de winter.
• Compact en weinig snoei nodig; ook als losse haag.
• Bijen en zweefvliegen bezoeken de bloempjes.

Waar staat een gevleugelde kardinaalsmuts graag?

• Zon of halfschaduw; in de volle zon is de herfstkleur het felst, in de schaduw blijft ze bleker.
• Gewone, goed doorlatende tuingrond, zuur of kalkrijk; geen natte voeten.
• Reken op 2,5 m breed.
• Niet waar kleine kinderen spelen of langs een weide met vee, en niet vlak naast een bos (zie let op).

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

2 m hoog, 2,5 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Toverhazelaar: Gele tot oranje herfstkleur naast het vuurrood, en geurende bloemen in de winter.
• Taxus: Een donkergroene achtergrond waartegen het rode blad nog feller oplicht.
• Japanse esdoorn: Nog een vurige herfstkleur, met fijner blad, voor dezelfde zonnige tot licht beschaduwde plek.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn

Hoe en wanneer plant je een gevleugelde kardinaalsmuts?

1. Plant van november tot maart, met kluit of uit pot.
2. Als losse haag: één plant per meter.
3. Zet hem even diep als hij stond, druk de grond aan en geef ruim water.
4. Geef het eerste jaar water bij droogte.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna nauwelijks.

Bemesten

Niet nodig; wat compost op arme grond.

Zaailingen

Trek zaailingen in de tuin uit zodra je ze ziet.

Handschoenen

Draag handschoenen bij het snoeien en ruim snoeihout en vruchten op: alle delen zijn giftig.

Tip: Plant hem waar de lage herfstzon erop valt, liefst voor een donkere achtergrond: dan gloeit het rode blad echt op.

Wanneer snoei je een gevleugelde kardinaalsmuts?

Snoeimaanden: november–maart.

Wanneer: In de winterrust (november–maart).

Hoe:

• Weinig snoei nodig; dun oude of kruisende takken uit.
• Hij verdraagt ook vormsnoei: een losse haag knip je in de winter in vorm.
• Zaag om de paar jaar een van de oudste takken aan de voet weg, zodat er jonge scheuten bijkomen.

Let op: Rond de wintersnoei af vóór half maart, als het broedseizoen begint. Draag handschoenen: ook takken en blad zijn giftig.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Halfverhoute stekken van 10–15 cm wortelen in juli onder glas of folie. Draag handschoenen.

Hoe komt een gevleugelde kardinaalsmuts de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• Na de bladval vallen de kurkvleugels op de kale twijgen goed op, zeker met rijp of sneeuw.

Ziektes en plagen

• Weinig herfstkleur: In de schaduw of na een natte, sombere herfst blijft de kleur bleker. Geef hem meer zon.
• Droogte: Bij droogte in de nazomer valt het blad soms af voor het kleurt. Geef water in droge zomers.
• Zaailingen: Vogels verspreiden de zaden, en in de tuin kunnen zaailingen opkomen. Trek ze uit, met handschoenen.
• Te groot: Een oude struik wordt breed. Dun hem in de winter uit of zet hem stap voor stap terug.

Het jaar rond

• Januari: Wintersnoei: oude en kruisende takken uitdunnen.
• Februari: Snoeien en planten.
• Maart: Snoei afronden vóór half maart; laatste maand om te planten.
• Mei: Onopvallende bloei.
• September: Roodpaarse vruchtjes; de herfstkleur begint.
• Oktober: Vuurrode herfstkleur.
• November: Planten; de wintersnoei kan beginnen.
• December: Wintersnoei; kurkvleugels op de kale takken.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Struik voor de mooiste herfstkleur, ook als losse haag; de gevleugelde twijgen zijn decoratief in de winter.

Voor de natuur

Bijen en zweefvliegen bezoeken de bloempjes; vogels eten de zaden.

Let op: Alle delen zijn giftig.

Wist je dat?

• In het noordoosten van de Verenigde Staten verwildert hij massaal in bossen; daar staat hij in verschillende staten op de lijst van verboden invasieve planten.
• Alatus betekent ‘gevleugeld’, naar de kurkvleugels op de twijgen.
• In Amerika heet hij burning bush, ‘brandende struik’, naar zijn vuurrode herfstkleur.