
Foto: JLPC, CC BY-SA 3.0 · bron
Struik · Wijnruitfamilie (Rutaceae)
Mexicaanse oranjebloesem
Choisya ternata · ook: Choisya
De Mexicaanse oranjebloesem is een ronde, groenblijvende struik van 1,5–2,5 m met glanzend, drietallig blad dat kruidig ruikt als je het kneust. In april–mei bloeit hij met witte, stervormige bloemen die naar oranjebloesem geuren, en vaak volgt in de nazomer een tweede bloei. Hij is familie van de citrusvruchten. Geef hem een beschutte plek in zon of halfschaduw: hij verdraagt zo’n −10 °C, in strengere winters kan hij bevriezen, maar meestal loopt hij weer uit.
Let op: Kan in strenge winters bevriezen; plant hem beschut, uit de koude oostenwind.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
1,5–2,5 m
hoog
Bloei
april–mei
| Snoeimaanden | mei–juni |
|---|---|
| Hoogte | 1,5–2,5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | april–mei |
Herkennen
Hoe herken je een Mexicaanse oranjebloesem?
- Groeivorm
- Ronde, dichte, groenblijvende struik van 1,5–2,5 m.
- Blad
- Tegenoverstaand, drietallig: drie gave, glanzende, langwerpige blaadjes (3–8 cm) aan één steel; met doorschijnende oliekliertjes, gekneusd sterk aromatisch.
- Twijgen
- Groene, later grijsbruine twijgen.
- Bloem
- Witte, stervormige bloemen (ca. 3 cm) in trosjes aan de twijgtoppen in april–mei, vaak een tweede bloei in de nazomer; geurend naar oranjebloesem.
- Vrucht
- In ons klimaat zelden: kleine, droge splitvruchtjes.
- Verschil met de boerenjasmijn
- De boerenjasmijn is bladverliezend, met enkelvoudig, gezaagd blad.
- Verschil met de skimmia
- De skimmia heeft enkelvoudig blad in rozetten en rode knoppen in de winter.
Bloei: april–mei · Snoeien: mei–juni
Herkennen per kenmerk: Groenblijvend blad
Lijkt op, maar is het niet
- Boerenjasmijn Philadelphus coronarius: bladverliezend, met enkelvoudig, gezaagd blad. Verschil met boerenjasmijn
- Skimmia Skimmia japonica: enkelvoudig blad in rozetten en rode knoppen in de winter. Verschil met skimmia
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Geurende witte bloemen in april–mei, en vaak opnieuw in de nazomer.
- Groenblijvend, glanzend blad dat het hele jaar fris oogt.
- Compact en rond: past in een kleine tuin of een grote pot.
- Bijen bezoeken de geurende bloemen.
Waar staat een Mexicaanse oranjebloesem graag?
- Zon of halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
- Een beschutte plek, uit de koude oostenwind: tegen een muur of tussen andere struiken.
- Elke goed doorlatende grond, zuur of kalkrijk; geen natte voeten, zeker niet in de winter.
- Reken op 2 m breed.
- Licht
- Zon of halfschaduw
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 2 m hoog, 2 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Rozemarijn: Nog een aromatische groenblijver voor een beschutte, zonnige plek.
- Echte lavendel: Ook geurig en zonminnend: samen een geurende rand langs een terras.
- Toscaanse jasmijn: Geurende witte bloemen tegen dezelfde beschutte muur, kort na de oranjebloesem.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Mexicaanse oranjebloesem?
- Plant in het voorjaar (april–mei), zodat hij goed geworteld is vóór de winter.
- Graaf een ruim plantgat en meng er compost door; op zware grond ook wat grof zand.
- Zet de plant even diep als ze stond en geef ruim water.
- In een pot: kies een grote pot met een gat in de bodem en goed doorlatende potgrond.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte; potplanten regelmatig.
- Bemesten
- Wat compost of organische mest in het voorjaar.
- Mulch
- Een laag compost of houtsnippers houdt de grond vochtig en beschermt de wortels in de winter.
- Potplanten
- Zet de pot in de winter beschut tegen een muur en wikkel hem in bij strenge vorst.
Tip: Plant hem bij een terras, een pad of een raam: de bloemen geuren, en elke keer dat je langs het blad strijkt, ruik je de kruidige citrusgeur.
Wanneer snoei je een Mexicaanse oranjebloesem?
Snoeimaanden: mei–juni.
Wanneer: Na de bloei (mei–juni).
Hoe:
- Knip uitgebloeide twijgen in voor een compacte struik.
- Een kale of te grote struik loopt na stevige snoei weer uit: zaag enkele oude takken laag af.
Let op: Bevroren takken knip je pas in april terug, als je ziet waar hij opnieuw uitloopt.
Vermeerderen
- Stekken
- Halfhoutige stekken van ongeveer 10 cm wortelen in juli–augustus onder glas of folie.
Hoe komt een Mexicaanse oranjebloesem de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Verdraagt zonder schade zo’n −10 °C. Bij strengere of langdurige vorst, zeker met koude oostenwind, bevriezen blad en twijgen; meestal loopt hij in het voorjaar weer uit.
- Dek jonge planten bij strenge vorst af met een vliesdoek en zet potten beschut tegen het huis.
Ziektes en plagen
- Vorstschade: Bruine bladeren en dode twijgtoppen na een strenge winter. Wacht tot april en knip dan terug tot waar hij weer uitloopt.
- Natte grond: Op natte, zware grond rotten de wortels in de winter. Plant hem op een goed doorlatende plek of in een pot.
- Kale struik: Oudere struiken worden van onderen kaal. Zaag na de bloei enkele oude takken laag af; hij loopt weer uit.
Het jaar rond
- Januari: Potten beschut zetten en inpakken bij strenge vorst.
- April: Bloei begint; bevroren takken terugknippen; planten.
- Mei: Volle bloei; na de bloei snoeien.
- Juni: Laatste snoeimaand.
- Juli: Halfhoutige stekken nemen.
- Augustus: Vaak een tweede bloei.
- December: Jonge planten afdekken bij strenge vorst.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Groenblijvende, geurende struik voor een beschutte plek in zon of halfschaduw; ook in een grote pot.
- Voor de natuur
- Bijen bezoeken de geurende bloemen.
Let op: Kan in strenge winters bevriezen; plant hem beschut, uit de koude oostenwind.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Familie van de citrusvruchten: houd een blaadje tegen het licht en je ziet de doorschijnende oliekliertjes, net als bij citroenblad.
- De geslachtsnaam Choisya eert de Zwitserse botanicus Jacques Denis Choisy.