Zwarte populier

Hoe herken je een zwarte populier?

Groeivorm

Boom van 20–30 m met een brede, grillige kroon van zo’n 15 m; de Italiaanse populier is een smalle zuil.

Blad

Verspreid, 5–10 cm, driehoekig tot ruitvormig met een lange spitse top, fijn gekarteld; zonder kliertjes aan de bladvoet en zonder haartjes langs de rand. Bladsteel zijdelings afgeplat.

Schors

Donker grijsbruin en diep gegroefd, met grote knobbels en veel waterloten.

Bloem

Donkerrode mannelijke katjes in maart–april, vóór het blad; mannelijke en vrouwelijke katjes op aparte bomen.

Vrucht

Vrouwelijke bomen geven in mei–juni massa’s pluizige zaadjes.

Verschil met de canadapopulier

De canadapopulier heeft een rechte stam zonder knobbels en blad met fijne haartjes langs de rand.

Verschil met de Italiaanse populier

De Italiaanse populier (Populus nigra ‘Italica’) is een smalle zuilvorm van de zwarte populier, met steil opgaande takken.

Bloei: maart–april · Snoeien: juli–augustus en november–februari

Lijkt op, maar is het niet

• Canadapopulier Populus × canadensis: rechte stam zonder knobbels en blad met fijne haartjes langs de rand. Verschil met canadapopulier
• Italiaanse populier (Populus nigra ‘Italica’): een smalle zuilvorm van de zwarte populier, met steil opgaande takken.

Waarom in je tuin?

• Een zeldzaam geworden inheemse boom: wie ruimte heeft aan een beek of rivier, helpt hem door er een te planten.
• Oude, knoestige bomen zitten vol leven: insecten, spechten en holenbroeders.
• Groeit snel en verdraagt overstroming.
• De zuilvormige Italiaanse populier is een klassieke laan- en windschermboom.
• Bijen halen hars van de kleverige knoppen om er propolis van te maken.

Waar staat een zwarte populier graag?

• Volle zon.
• Vochtige tot natte grond, het liefst langs een beek of rivier of in een natte weide; elk grondtype, en hij verdraagt overstroming.
• Reken op 20–30 m hoog en een kroon van zo’n 15 m: niet voor een gewone tuin, wel voor een weide, een oever, een park of een ruim erf.
• Houd ruim afstand van huizen, rioleringen en drainage: de wortels zoeken water.

Licht

Volle zon

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Vochtig tot nat

Grootte

25 m hoog, 15 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Schietwilg: Samen de bomen van de rivieroever: populier en knotwilg.
• Zwarte els: Houdt met zijn wortels de oever vast en bindt stikstof.
• Gelderse roos: Een inheemse struik van natte grond met witte bloemschermen en rode bessen, voor de zoom.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een zwarte populier?

1. Plant van november tot maart, als de grond niet bevroren is.
2. Wil je de wilde soort, vraag dan naar plantgoed van inheemse herkomst; de Italiaanse populier is één mannelijke kloon.
3. Populieren groeien ook uit een poot: een verse tak die je in de winter een halve meter diep in vochtige grond steekt.
4. Kies een mannelijke boom als je geen pluis wil: vrouwelijke bomen pluizen in mei–juni.
5. Bescherm jonge bomen in een weide tegen vee.

Verzorgen

Water

Op natte grond nooit nodig; jonge bomen op drogere grond het eerste jaar bij droogte.

Bemesten

Niet nodig.

Waterloten

De stam maakt veel waterloten; laat ze staan of knip ze in de winter of de zomer weg.

Controle

Laat oude bomen langs wegen en paden regelmatig nakijken op afbrekende takken.

Tip: Heb je een natte weide of een beekoever? Plant er een mannelijke zwarte populier van inheemse herkomst: je helpt een zeldzame inheemse boom en hebt geen last van pluis.

Wanneer snoei je een zwarte populier?

Snoeimaanden: juli–augustus en november–februari.

Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Vormsnoei in de winter of de zomer.

Hoe:

• Weinig snoei nodig. Geef een jonge boom één doorgaande leider en haal kruisende takken weg.
• Laat oude bomen langs wegen en paden regelmatig controleren op afbrekende takken.
• Zaag dikke takken in twee keer af: eerst een stuk verder, dan tegen de stam, zodat de schors niet inscheurt.

Let op: Zware snoei lokt veel waterloten uit op de stam.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken en poten

Populieren wortelen gemakkelijk: steek in de winter verse twijgen van 20–30 cm of langere poten in vochtige grond.

Hoe komt een zwarte populier de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard, en hij verdraagt overstroming in de winter goed.
• In de winter herken je hem aan de donkere, knobbelige stam vol waterloten en de spitse, kleverige knoppen.

Ziektes en plagen

• Populierenroest: Oranje sporenhoopjes op de onderkant van het blad in de nazomer; het blad valt vroeger. Een gezonde boom heeft er weinig last van.
• Populierenhaantje: Een rode kever en zijn larven vreten in de zomer aan het blad. Lelijk, maar zelden schadelijk.
• Boorgangen in de stam: Larven van de wespvlinder en de grote populierenboktor boren gangen in het hout; boormeel onderaan de stam verraadt ze. Een gezonde oude boom leeft er meestal mee.
• Afbrekende takken: Oude populieren laten soms zware takken vallen, vooral bij storm. Laat bomen langs paden en wegen controleren.

Het jaar rond

• Januari: Snoeien als het nodig is; poten en stekken.
• Februari: Snoeien; plantseizoen als het niet vriest.
• Maart: Donkerrode katjes; laatste maand om te planten.
• Mei: Pluis van vrouwelijke bomen.
• Juli: Zomersnoei: waterloten en ongewenste takken weg.
• Augustus: Zomersnoei kan nog; jonge bomen water geven bij droogte.
• November: Plantseizoen; snoeien kan weer.
• December: Snoeien; poten zagen voor nieuwe bomen.

Wat kan je ermee?

Voor de natuur

Typische boom van rivieroevers en overstromingsvlaktes; oude, knoestige bomen zitten vol leven.

Tuin en landschap

De zuilvormige Italiaanse populier is een klassieke laan- en windschermboom.

Hout

Licht, zacht hout voor kisten, triplex en lucifers.

Let op: De wortels zoeken water: plant hem niet dicht bij huizen, rioleringen of drainage.

Wist je dat?

• De Italiaanse populier, de smalle zuil langs wegen en kanalen, is een mannelijke kloon van de zwarte populier die al sinds de 18e eeuw met stekken vermeerderd wordt.
• De canadapopulier is een kruising van de zwarte populier met een Noord-Amerikaanse populier.
• Het lichte, zachte hout werd gebruikt voor kisten, triplex en lucifers.