Hertsmunt

Hoe herken je een hertsmunt?

Groeivorm

Hoge vaste plant van 60–100 cm hoog en tot 80 cm breed, met rechte, vierkante stengels en ondergrondse uitlopers.

Blad

Langwerpig tot lancetvormig, 4–9 cm, zittend of bijna zittend, gezaagd; grijsgroen en dicht, zacht behaard.

Bloem

Lange, smalle aren met kleine lila tot lichtroze bloemen, van juli tot september.

Geur

Het blad geurt sterk naar munt, krachtiger en iets grover dan tuinmunt.

Wortels

Kruipende, ondiepe wortelstokken en uitlopers die zich snel verspreiden.

Bloei: juli–september · Oogst en vruchten: mei–september · Planten: maart–mei en september · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Zilvergrijs, zacht blad met een sterke muntgeur, mooi in de tuin en lekker in de keuken.
• Bloeit van juli tot september, precies als veel andere nectarplanten uitgebloeid zijn.
• Trekt bijen, vlinders en zweefvliegen aan.
• Inheemse plant die goed past in een natuurlijke tuin en bij vijvers.
• Groeit krachtig en bedekt snel een vochtige plek: een goede keuze voor lastige hoeken.

Waar staat een hertsmunt graag?

• Zon of halfschaduw; in volle zon heeft hij een vochtige bodem nodig.
• Vochtige tot natte, voedselrijke grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Verdraagt kort een droge periode, maar groeit het best met constant vocht, bijvoorbeeld langs een vijver of beek.
• Geef hem ruimte of begrens hem: reken op minstens 80 cm per plant.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

1 m hoog, 0,8 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Koninginnenkruid: Een inheemse vochtminner met roze schermen die tegelijk met de munt bloeit.
• Moerasspirea: Wit-gele pluimen op dezelfde vochtige grond.
• Grote kattenstaart: Purperen bloemspitsen en dezelfde natte voeten.
• Gele lis: Een stevige oeverplant voor de rand van de vijver.

Hoe en wanneer plant je een hertsmunt?

Planten in maart–mei en september.

1. Plant in maart–mei of in september, als de grond niet bevroren is.
2. Graaf een plantgat even diep als de kluit en twee keer zo breed. Meng er compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Plant op 60–80 cm afstand, of in een grote bodemloze emmer of wortelbarrière als hij niet mag woekeren.
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar vochtig.
6. Leg een laag mulch van bladcompost rond de plant om de grond vochtig te houden.

Verzorgen

Water

Houd de grond vochtig; geef in droge zomers wekelijks een flinke gietbeurt, vooral in potten of in volle zon.

Bemesten

In het voorjaar een schep compost is genoeg; te veel mest geeft zachte, slappe groei.

Mulchen

Een laag bladcompost in april houdt de grond koel en vochtig.

Begrenzen

Steek elk voorjaar de uitlopers aan de rand van de pol af en haal ze weg.

Oogsten

Pluk jonge toppen voor de bloei. Het blad is krachtig en wordt vers of gedroogd gebruikt in thee, sauzen en salades.

Tip: Plant hem op een vochtige plek waar hij mag uitbreiden, en steek elk voorjaar de uitlopers af: zo blijft hij mooi zonder te woekeren.

Wanneer snoei je een hertsmunt?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten uitlopen.

Hoe:

• Knip de oude, bruine stengels van vorig jaar terug tot vlak boven de grond.
• Haal in de zomer jonge toppen weg om te oogsten; dat houdt de plant compact.
• Knip uitgebloeide aren weg als je zaad en uitzaaien wilt beperken.

Let op: Laat de stengels in de winter staan: insecten overwinteren erin.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen of afsteken

In maart–april of in september een stuk met wortels van de rand afsteken en elders planten. Water geven tot het aanslaat.

Stekken

In mei–juli topstekken van 10 cm in een glas water of in vochtige potgrond; ze wortelen binnen enkele weken.

Hoe komt een hertsmunt de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: geen bescherming nodig.
• De bovengrondse delen sterven af en lopen in het voorjaar opnieuw uit.
• In een pot: zet hem tegen een muur en houd de grond licht vochtig; de wortels kunnen sneller bevriezen dan in de volle grond.

Ziektes en plagen

• Muntroest: Oranje puntjes onder het blad, later bruin en slap. Knip alle aangetaste stengels weg en gooi ze bij het restafval, niet op de composthoop.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge, benauwde plekken. Water geven aan de voet, meer ruimte laten en aangetaste delen wegknippen.
• Woekeren: Hij kan buren overwoekeren. Steek de uitlopers elk jaar af of plant in een wortelbarrière.
• Slappe, kale stengels: Te veel schaduw of te weinig water. Meer licht en regelmatig water; knip terug om nieuwe scheuten te krijgen.

Het jaar rond

• Maart: Terugknippen tot vlak boven de grond. Delen en planten. Compost geven.
• April: Planten. Uitlopers aan de rand afsteken.
• Mei: Planten. Grenzen bewaken.
• Juni: Jonge toppen oogsten voor de bloei. Stekken nemen.
• Juli: Begin van de bloei: bijen en vlinders. Water geven bij droogte.
• Augustus: Volle bloei. Water geven bij droogte.
• September: Laatste bloei. Planten of delen.
• November: Rust. De stengels mogen blijven staan voor overwinterende insecten.

Eetbaar en bruikbaar

Blad (mei–september)

Knip de toppen van de stengels van mei tot september, op een droge ochtend, het liefst net voor de bloei: dan is de smaak het frisst. Knip telkens tot boven een bladpaar, dan loopt de plant opnieuw uit. Groene munt is zachter en zoeter dan pepermunt: ideaal voor verse thee, tabouleh, muntsaus, limonade en in een salade met watermeloen of erwten.

Bewaring

Vers blijven de takjes een paar dagen in een glas water of in een vochtige doek in de koelkast. Om te drogen: hang kleine bosjes ondersteboven op een luchtige, schaduwrijke plek, of leg de blaadjes los op een rooster. Droog bewaar je ze een jaar in een gesloten pot, donker. Fijngehakt met wat water kan je munt ook invriezen in een ijsblokjesvorm.

Let op: Munt woekert met ondergrondse uitlopers: zet hem in een pot of een bak zonder bodem in de grond. Kweek je verschillende munten naast elkaar, dan kruisen ze en verliezen ze hun smaak. Verwar munt niet met polei (Mentha pulegium), een munt met een scherpe, harsige geur die giftig is in grotere hoeveelheden. Wie last heeft van brandend maagzuur, verdraagt veel munt soms slecht. Eet nooit iets wat je niet met zekerheid herkend hebt.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Verse muntthee (Thee · 1 theepot (± 1 liter) · 10 min)
• Muntsiroop (Siroop · ± 1 liter · 20 min + 1 nacht trekken)
• Britse muntsaus (Gerecht · 4 personen · 10 min + 30 min rusten)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De soortnaam longifolia betekent ‘langbladig’.
• Muntsoorten kruisen makkelijk met elkaar, daarom zijn veel tuinmunten hybriden.
• Volgens de Griekse mythe was Minthe een nimf die in een muntplant werd veranderd, en zo kreeg de plant zijn naam Mentha.