
Foto: Wouter Hagens, CC BY-SA 3.0 · bron
Struik · Kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae)
Fazantenbes
Leycesteria formosa · ook: Leycesteria
De fazantenbes komt uit de Himalaya en het zuidwesten van China en ziet er exotisch uit: holle, blauwgroene, bamboeachtige stengels en van juli tot september hangende trossen witte bloempjes tussen wijnrode schutbladen. Daarna kleuren de bessen paarszwart. Hij groeit snel, wordt 1,5–2 m hoog en bloeit op nieuwe scheuten, zodat je hem elk voorjaar flink mag terugzetten. Hommels en vogels zijn er dol op. Hij zaait zich wel makkelijk uit.
Let op: Zaait zich makkelijk uit in de tuin. In België verwildert hij zeer zelden, maar in Groot-Brittannië en Ierland is hij hier en daar ingeburgerd, en in Australië en Nieuw-Zeeland geldt hij als invasief. Plant hem niet vlak bij een bos of natuurgebied, trek zaailingen jong uit en knip uitgebloeide trossen weg als je het uitzaaien wilt beperken.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
1,5–2 m
hoog
Bloei
juli–september
| Snoeimaanden | maart–april |
|---|---|
| Hoogte | 1,5–2 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juli–september |
Herkennen
Hoe herken je een fazantenbes?
- Groeivorm
- Losse pol van rechtopgaande, later overhangende stengels, 1,5–2 m hoog.
- Blad
- Tegenoverstaand, 5–15 cm, eirond met een lange spitse top, gaaf of licht getand.
- Stengels
- Holle, blauwgroene, berijpte stengels, ook in de winter groen.
- Bloem
- Hangende trossen (5–10 cm) witte trechterbloempjes tussen opvallende wijnrode schutbladen, van juli tot september.
- Vrucht
- Paarszwarte bessen tussen de rode schutbladen in de nazomer.
- Verschil met bamboe
- Bamboe heeft echte grashalmen met knopen en lang, smal blad.
Bloei: juli–september · Snoeien: maart–april
Herkennen per kenmerk: Hangende bloemtrossen · Zwarte bessen
Lijkt op, maar is het niet
- Bamboe Phyllostachys: echte grashalmen met knopen en lang, smal blad. Verschil met bamboe
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit de hele zomer, van juli tot september, met hangende trossen tussen wijnrode schutbladen.
- Exotische uitstraling, makkelijk en snelgroeiend, in zon of halfschaduw.
- Hommels op de bloemen, vogels op de bessen.
- Groene stengels, ook in de winter.
Waar staat een fazantenbes graag?
- Zon of halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
- Gewone, vochthoudende tuingrond, zuur of kalkrijk; geen natte voeten.
- Reken op 1,5 m breed.
- Niet vlak bij een bos of natuurgebied: vogels verspreiden de zaden (zie let op).
- Licht
- Zon of halfschaduw
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 2 m hoog, 1,5 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Winterharde fuchsia: Ook hangende bloemen de hele zomer, en ook in het voorjaar teruggezet.
- Hortensia: Bloeit in dezelfde maanden, voor dezelfde halfschaduw.
- Vingerplant: Groot, glanzend blad naast de wijnrode trossen: een exotische hoek.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een fazantenbes?
- Plant uit pot in het voorjaar (april–mei) of in de herfst.
- Zet hem achteraan in een border of tussen andere struiken; één plant per 1–1,5 m.
- Graaf een ruim plantgat, meng er compost door en zet hem even diep als in de pot.
- Geef na het planten ruim water, en het eerste jaar ook bij droogte.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte; in droge zomers hangen de grote bladeren snel slap.
- Bemesten
- Wat compost in het voorjaar, na de snoei.
- Zaailingen
- Trek ongewenste zaailingen jong uit; dan gaat het makkelijk.
- Bessen
- Knip uitgebloeide trossen weg als je het uitzaaien wilt beperken; laat je ze hangen, dan smullen de vogels ervan.
Tip: Zet hem elk jaar in maart–april flink terug: zo blijft hij compact, met frisse groene stengels en volop bloemen aan de nieuwe scheuten.
Wanneer snoei je een fazantenbes?
Snoeimaanden: maart–april.
Wanneer: Eind van de winter (maart–april).
Hoe:
- Zaag de oudste stengels aan de grond weg en kort de rest in.
- Je mag ook alles tot een handbreed boven de grond terugzetten: hij bloeit op nieuwe scheuten.
- Knip bevroren stengels terug tot op gezond hout of tot aan de grond.
Let op: Wacht tot de strengste vorst voorbij is: dan zie je wat bevroren is. Kijk in april of er geen vogels nestelen.
Vermeerderen
- Zaailingen
- De makkelijkste weg: steek in het voorjaar een zaailing uit en verplant hem.
- Stekken
- Zachte of halfrijpe stekken in de zomer wortelen vlot onder glas of folie.
Hoe komt een fazantenbes de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Winterhard; in strenge winters vriezen de stengels terug, maar in het voorjaar loopt hij vanuit de voet weer uit.
- De groene stengels blijven de hele winter zichtbaar.
Ziektes en plagen
- Uitzaaien: Vogels verspreiden de zaden en in de tuin komen geregeld zaailingen op. Trek ze jong uit.
- Vorstschade: Bevroren stengels na een strenge winter. Zet ze in maart–april terug tot op de grond; hij loopt vlot weer uit.
- Rommelige pol: Zonder snoei wordt hij een warboel van oude en dode stengels. Neem elk voorjaar de oudste weg.
Het jaar rond
- Maart: Snoeien: oude stengels aan de grond weg, of alles terugzetten.
- April: Laatste snoeimaand; compost geven; zaailingen uitsteken.
- Mei: Planten.
- Juli: Begin van de bloei.
- Augustus: Volle bloei vol hommels; water geven bij droogte.
- September: Paarszwarte bessen tussen de rode schutbladen.
- Oktober: Vogels eten de bessen; knip uitgebloeide trossen weg als je het uitzaaien wilt beperken.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Snelgroeiende, exotisch ogende struik voor zon of halfschaduw, die de hele zomer bloeit.
- Voor de natuur
- Hommels bezoeken de bloemen, vogels eten de bessen.
Let op: Zaait zich makkelijk uit in de tuin.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Fazanten zijn dol op de bessen: in Engeland werd hij vroeger aangeplant als dekking en voedsel voor fazanten.
- Leycesteria is genoemd naar William Leycester, een Britse rechter in Bengalen in het begin van de 19e eeuw en een groot plantenliefhebber.
- Formosa betekent ‘mooi’.