
Foto: Kurt Stüber [1], CC BY-SA 3.0 · bron
Struik · Muskuskruidfamilie (Adoxaceae)
Japanse sneeuwbal
Viburnum plicatum
De Japanse sneeuwbal is een brede struik van 2–3 m uit Japan en China, met takken die in horizontale etages groeien. In mei–juni staan bovenop die takken twee rijen witte bloemschermen, zodat de hele struik met sneeuw bedekt lijkt. Het blad heeft diep ingedrukte nerven en kleurt in de herfst wijnrood. Hij is ideaal als solitair, in zon of halfschaduw, op vochtige, humusrijke grond die niet uitdroogt.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
2–3 m
hoog
Bloei
mei–juni
| Snoeimaanden | juni–juli |
|---|---|
| Hoogte | 2–3 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–juni |
Herkennen
Hoe herken je een Japanse sneeuwbal?
- Groeivorm
- Brede struik van 2–3 m met horizontale, etagevormige takken, vaak breder dan hoog.
- Blad
- Tegenoverstaand, 5–10 cm, eirond, gezaagd, met diep ingedrukte, evenwijdige zijnerven; wijnrode herfstkleur.
- Schors
- Grijsbruine, horizontaal uitstaande takken.
- Bloem
- Bij de meest geplante vormen platte schermen met grote witte randbloemen, in mei–juni in twee rijen bovenop de takken; bij de ‘sneeuwbalvorm’ bolle trossen met alleen steriele bloemen.
- Vrucht
- Kleine besjes die van rood naar zwart kleuren, in de zomer.
- Verschil met de gelderse roos
- De gelderse roos heeft gelobd blad en glanzend rode bessen.
- Verschil met de wollige sneeuwbal
- De wollige sneeuwbal heeft viltig blad, geen randbloemen en een rechtopgaande groei.
Bloei: mei–juni · Snoeien: juni–juli
Herkennen per kenmerk: Rode herfstkleur
Lijkt op, maar is het niet
- Gelderse roos Viburnum opulus: gelobd blad en glanzend rode bessen. Verschil met Gelderse roos
- Wollige sneeuwbal Viburnum lantana: viltig blad, geen randbloemen en een rechtopgaande groei. Verschil met wollige sneeuwbal
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een spectaculaire bloei in mei–juni: witte schermen in rijen op horizontale takken.
- Een sierlijke, etagevormige groei die ook zonder bloemen opvalt.
- Wijnrode herfstkleur.
- Bijen en zweefvliegen op de vruchtbare bloempjes van de vormen met randbloemen.
Waar staat een Japanse sneeuwbal graag?
- Zon of halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst, maar dan mag de grond niet uitdrogen.
- Vochtige, humusrijke, goed doorlatende grond; geen kurkdroog zand en geen natte voeten.
- Geef hem ruimte: reken op 3 m breed, zodat de etages tot hun recht komen.
- Licht
- Zon of halfschaduw
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 2,5 m hoog, 3 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Japanse esdoorn: Fijn blad en een vurige herfstkleur naast het wijnrode: samen een Japanse hoek.
- Hortensia: Bloeit in de zomer verder als de sneeuwbal uitgebloeid is, op dezelfde vochtige, humusrijke grond.
- Kleine maagdenpalm: Een groenblijvende bodembedekker onder de horizontale takken, met blauwe bloempjes in het voorjaar.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Japanse sneeuwbal?
- Plant van oktober tot april, met kluit of uit pot, als de grond niet bevroren is.
- Zet hem vrij, als solitair in het gazon of vooraan in een border, met ruimte rondom.
- Graaf een ruim plantgat en meng er compost of bladaarde door.
- Zet hem even diep als hij stond en geef ruim water; houd de grond het eerste jaar vochtig.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar geregeld, en daarna in droge zomers: hij verdraagt droogte slecht.
- Bemesten
- Wat compost of bladaarde in het voorjaar.
- Mulch
- Een laag bladaarde of houtsnippers houdt de wortels koel en vochtig.
- Ruimte
- Plant niets hoogs vlak naast hem: de horizontale takken hebben ruimte nodig.
Tip: Plant hem waar je hem van wat hoger ziet, bijvoorbeeld onder een raam van de verdieping of aan de voet van een helling: dan zie je de rijen bloemschermen op de etages het best.
Wanneer snoei je een Japanse sneeuwbal?
Snoeimaanden: juni–juli.
Wanneer: Na de bloei (juni–juli).
Hoe:
- Snoei zo weinig mogelijk, zodat de typische etages behouden blijven.
- Haal alleen storende, dode of steil opschietende takken weg, tot op een zijtak.
- Knip de horizontale takken niet zomaar op lengte in: daarmee verlies je de etagevorm.
Let op: Gebruik geen heggenschaar: daarmee verlies je de etagevorm. Juni–juli valt in het broedseizoen: kijk eerst naar nesten.
Vermeerderen
- Afleggen
- Leg een lage, horizontale tak op de grond, kerf hem licht in en dek hem af met aarde; na een jaar heeft hij wortels.
- Zomerstekken
- Stek in juni jonge, nog zachte scheuten van 10 cm onder glas of folie.
Hoe komt een Japanse sneeuwbal de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Volledig winterhard.
- Een late nachtvorst kan het jonge blad soms beschadigen; de struik herstelt vanzelf.
- In de winter tonen de kale, horizontale takken mooi de etagevorm.
Ziektes en plagen
- Droogte: In droge zomers hangt het blad slap en krijgt het bruine randen. Geef water en bedek de grond.
- Natte voeten: Op natte, zware grond sterven takken af en kwijnt de struik. Plant op goed doorlatende grond.
- Weinig bloei: Te diepe schaduw, of op het verkeerde moment gesnoeid. Snoei alleen na de bloei.
Het jaar rond
- Maart: Planten; compost geven.
- Mei: Bloei: rijen witte schermen op de takken.
- Juni: Na de bloei storende takken wegknippen, kijk eerst naar nesten; zomerstekken nemen.
- Juli: Laatste snoeimaand; de besjes kleuren rood.
- Augustus: De besjes kleuren zwart; water geven bij droogte.
- Oktober: Wijnrode herfstkleur.
- November: Planten.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Sierstruik met een etagevormige groei, bloei in mei en een mooie herfstkleur; ideaal als solitair.
- Voor de natuur
- Bijen en zweefvliegen bezoeken de vruchtbare bloempjes van de vormen met randbloemen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De wetenschappelijke naam plicatum betekent ‘geplooid’, naar de diep ingedrukte nerven van het blad.
- De bekende vorm ‘Mariesii’ is genoemd naar Charles Maries, die eind 19e eeuw voor een Engelse kwekerij planten verzamelde in Japan en China.
- De sneeuwbalvorm van de Japanse sneeuwbal is niet dezelfde plant als de gewone sneeuwbal (‘Roseum’): die laatste is een vorm van de gelderse roos, met gelobd blad.