Foto: Marija Gajić, CC BY-SA 4.0 · bron
Struik · Muskuskruidfamilie (Adoxaceae)
Rimpelbladige sneeuwbal
Viburnum rhytidophyllum
De rimpelbladige sneeuwbal is een grote, groenblijvende struik uit China die 3–5 m hoog en zo’n 3 m breed wordt. Hij valt op door zijn lange, diep gerimpelde bladeren met een dikke viltlaag aan de onderkant. In mei–juni draagt hij platte schermen met crèmewitte bloempjes, waarvan de knoppen de hele winter al klaarstaan. Daarna volgen besjes die van rood naar zwart kleuren. Hij groeit in zon en schaduw en is een stevige scherm- of solitaire struik voor grote tuinen.
Let op: De viltharen van blad en twijgen kunnen huid, ogen en luchtwegen irriteren: draag handschoenen bij het snoeien en het opruimen van blad. De besjes zijn licht giftig: wie er veel van eet, kan buikpijn krijgen en braken. Houd kleine kinderen en huisdieren in het oog.
Licht
Zon tot schaduw
niet kieskeurig
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
3–5 m
hoog
Bloei
mei–juni
| Snoeimaanden | juni–juli |
|---|---|
| Hoogte | 3–5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | mei–juni |
Herkennen
Hoe herken je een rimpelbladige sneeuwbal?
- Groeivorm
- Grote, groenblijvende struik van 3–5 m met opgaande takken.
- Blad
- Tegenoverstaand, 10–20 cm, langwerpig, gaaf of fijn getand, leerachtig; bovenzijde donkergroen en diep gerimpeld, onderzijde dik grijs tot geelbruin viltig.
- Twijgen
- Jonge twijgen en knoppen geelbruin viltig.
- Bloem
- Platte schermen (10–20 cm) met kleine, crèmewitte bloempjes in mei–juni; de bloemknoppen staan de hele winter al klaar.
- Vrucht
- Besjes die van rood naar glanzend zwart kleuren; licht giftig.
- Verschil met de wollige sneeuwbal
- De wollige sneeuwbal is bladverliezend, met kleiner, eirond blad.
- Verschil met de laurierkers
- De laurierkers heeft glanzend, glad blad zonder rimpels of vilt.
Bloei: mei–juni · Snoeien: juni–juli
Lijkt op, maar is het niet
- Wollige sneeuwbal Viburnum lantana: bladverliezend, met kleiner, eirond blad. Verschil met wollige sneeuwbal
- Laurierkers Prunus laurocerasus: glanzend, glad blad zonder rimpels of vilt. Verschil met laurierkers
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Groenblijvend en groot: een dicht scherm, ook in de schaduw.
- Opvallend, ruw gerimpeld blad dat contrasteert met glad, glanzend groen.
- Crèmewitte bloemschermen in mei–juni voor insecten, en besjes voor vogels.
- Sterk en weinig veeleisend: groeit op bijna elke grond en verdraagt stevige snoei.
Waar staat een rimpelbladige sneeuwbal graag?
- Zon, halfschaduw of schaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
- Bijna elke goed doorlatende grond, ook kalkrijk; geen natte voeten.
- Liefst uit de koude, droge oostenwind: daarin kan het blad in de winter bruin worden.
- Reken op 3 m breed: hij is niets voor een kleine tuin.
- Licht
- Zon tot schaduw
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 4 m hoog, 3 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Hulst: Nog een groenblijver voor de schaduw, met glanzend blad en rode bessen naast het gerimpelde blad.
- Hortensia: Bloeit in de zomer, na de sneeuwbal, in dezelfde halfschaduw.
- Vingerplant: Groot, glanzend, handvormig blad naast het lange, gerimpelde: een groenblijvende schaduwhoek vol contrast.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Verdraagt schaduw en past onder grote bomen zoals: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een rimpelbladige sneeuwbal?
- Plant uit pot of met kluit in de herfst (oktober–november) of in het voorjaar (maart–april).
- Als scherm: één plant per 1,5–2 m.
- Graaf een ruim plantgat, meng er wat compost door en zet hem even diep als hij stond.
- Geef na het planten ruim water en houd de grond het eerste jaar vochtig.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte; daarna nauwelijks.
- Bemesten
- Niet nodig; wat compost of bladaarde in het voorjaar.
- Mulch
- Laat afgevallen blad onder de struik liggen: het houdt de grond vochtig.
- Handschoenen
- Draag bij elk werk aan de struik handschoenen en lange mouwen: de viltharen kunnen huid en luchtwegen irriteren.
Tip: Wil je bessen, plant dan twee verschillende planten in elkaars buurt (geen stekken van dezelfde struik): dan bestuiven ze elkaar en hangen er veel meer rode en zwarte besjes.
Wanneer snoei je een rimpelbladige sneeuwbal?
Snoeimaanden: juni–juli.
Wanneer: Na de bloei (juni–juli).
Hoe:
- Weinig nodig: knip te lange of storende takken terug tot op een zijtak.
- Hij verdraagt wel stevige snoei en loopt goed uit op oud hout: een te grote struik kan je over twee à drie jaar flink terugzetten.
- Draag handschoenen.
Let op: Draag handschoenen, lange mouwen en bij veel snoeiwerk een stofmasker: de viltharen irriteren huid en luchtwegen. Juni–juli valt in het broedseizoen: kijk eerst of er geen vogels nestelen.
Vermeerderen
- Stekken
- Neem in de zomer halfrijpe stekken van 10–15 cm en laat ze wortelen onder glas of folie.
- Afleggen
- Buig een lage tak naar de grond en dek hem af met aarde; na een jaar heeft hij wortels.
Hoe komt een rimpelbladige sneeuwbal de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Winterhard. Bij strenge vorst rollen de bladeren zich op en hangen ze slap omlaag: dat is normaal, bij dooi richten ze zich weer op.
- In koude, droge oostenwind kan het blad bruin worden; op een beschutte plek blijft het mooier.
- De viltige bloemknoppen staan de hele winter klaar voor de bloei in mei.
Ziektes en plagen
- Bruin blad: Na een strenge winter met koude wind kan een deel van het blad bruin worden. Wacht tot het voorjaar; de struik loopt weer uit.
- Taxuskever: Halvemaanvormige hapjes uit de bladrand. Bestrijd de larven met aaltjes in het voorjaar of de nazomer.
- Weinig bessen: Een enkele struik zet weinig bessen. Met twee verschillende planten in de buurt krijg je er meer.
- Te groot: Hij groeit stevig door. Zet hem na de bloei stap voor stap terug; hij loopt vlot uit op oud hout.
Het jaar rond
- Januari: Bij vorst hangt het blad slap: dat is normaal.
- Maart: Planten.
- Mei: Bloei: crèmewitte schermen vol insecten.
- Juni: Na de bloei snoeien; kijk eerst naar nesten.
- Juli: Laatste snoeimaand; de besjes kleuren rood.
- Augustus: De besjes kleuren van rood naar zwart.
- Oktober: Planten.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Groenblijvende scherm- of solitaire struik voor schaduw en grote tuinen.
- Voor de natuur
- Bloemen voor insecten, bessen voor vogels; met twee verschillende planten in de buurt krijg je meer bessen.
Let op: De viltharen van blad en twijgen kunnen huid en luchtwegen irriteren; de besjes zijn licht giftig.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Bij strenge vorst rollen de bladeren zich op en hangen ze slap omlaag; zo verliezen ze minder water.
- Rhytidophyllum betekent ‘gerimpeld blad’, naar de diep ingedrukte nerven.
- Net als de wollige sneeuwbal heeft hij ‘naakte’ knoppen zonder knopschubben: alleen een dikke viltlaag beschermt ze in de winter.