Bomen herkennen in de winter

Zonder blad herken je bomen aan hun knoppen, schors, silhouet en de vruchten die blijven hangen. Met deze kenmerken zet je de eerste stappen.

In de winter lijken alle bomen op elkaar: grijze stammen en kale takken. Toch kan je de meeste bomen ook nu herkennen, als je weet waar je moet kijken.

1. Tegenoverstaand of verspreid?

Kijk eerst hoe de knoppen op de twijg staan. Dat is de belangrijkste eerste splitsing, net als bij het blad in de zomer.

• Tegenoverstaand, per twee op dezelfde hoogte: esdoorns, es, witte paardenkastanje, kornoelje en vlier.
• Verspreid, om beurten links en rechts: bijna alle andere bomen, zoals eik, beuk, linde, berk en de fruitbomen.

2. De knoppen

• Beuk: lange, dunne, spitse knoppen, als een sigaar, die schuin van de twijg afstaan.
• Es: dikke, pikzwarte knoppen, tegenoverstaand.
• Witte paardenkastanje: grote, glanzende, kleverige knoppen; daaronder hoefijzervormige bladlittekens.
• Zomereik: kleine bolle knoppen, in een groepje aan de top van de twijg.
• Haagbeuk: spitse knoppen die plat tegen de twijg liggen.
• Linde: rode tot groene, zigzaggende twijgen met dikke knoppen waar je maar twee of drie knopschubben ziet.

3. De schors

• Ruwe berk: wit, met onderaan zwarte, diepe ruiten.
• Plataan: afbladderende camouflageschors in groen, grijs en crème, en hangende balletjes.
• Zoete kers: glanzend roodbruin met horizontale strepen.
• Tamme kastanje: diepe groeven die bij oude bomen in een spiraal rond de stam draaien.
• Beuk: glad en zilvergrijs, ook bij heel oude bomen.

4. Wat er blijft hangen

• Zwarte els: kleine houten elzenproppen en al hangende katjes.
• Europese lork: een kale naaldboom met kleine kegeltjes.
• Hazelaar: gele katjes, vaak al in januari.
• Trompetboom: lange, dunne ‘bonen’.
• Haagbeuk en jonge beuken houden vaak hun dorre, bruine blad tot in de lente.

• LoofboomBeukFagus sylvatica
• LoofboomEsFraxinus excelsior
• LoofboomWitte paardenkastanjeAesculus hippocastanum
• LoofboomZomereikQuercus robur
• LoofboomHaagbeukCarpinus betulus
• LoofboomRuwe berkBetula pendula
• LoofboomZwarte elsAlnus glutinosa
• NaaldboomEuropese lorkLarix decidua

5. Het blad onder de boom

Het makkelijkste hulpmiddel ligt vaak onder de boom: afgevallen bladeren. Ook verdroogd blad heeft nog zijn vorm, nerven en rand. Daarmee kan je de determinatietabel gewoon volgen, net zoals in de zomer.