Blazenboom (Koelreuteria paniculata)

Foto: Wouter Hagens, Public domain · bron

Loofboom · Zeepboomfamilie (Sapindaceae)

Blazenboom

Koelreuteria paniculata · ook: Koelreuteria

De blazenboom komt uit China en Korea. Het is een kleine boom van 8–12 m met een brede, ronde kroon en geveerd, grof getand blad dat roodachtig uitloopt. In juli–augustus, als er nog maar weinig bomen bloeien, staat hij vol grote, goudgele bloempluimen die veel bijen lokken. Daarna volgen de opgeblazen vruchtjes, eerst groen tot rozerood, later papierachtig bruin, als lampionnetjes aan de takken. Hij houdt van zon en warmte en verdraagt droogte goed: een mooie boom voor een zonnige, middelgrote tuin of een plein.

  • Licht

    Volle zon

    warm en licht

  • Vocht

    Droog

    verdraagt droogte

  • Grond

    Elke tuingrond

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    In heel België

    geen bescherming nodig

  • Grootte

    8–12 m

    hoog

  • Bloei

    juli–augustus

Feiten op een rij
Snoeimaandennovember–maart
Hoogte8–12 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeijuli–augustus

Herkennen

Hoe herken je een blazenboom?

Groeivorm
Kleine boom van 8–12 m met een brede, ronde, vrij open kroon.
Blad
Verspreid, geveerd tot deels dubbel geveerd, 15–35 cm, met 7–15 grof en onregelmatig getande tot ingesneden blaadjes; jong roodachtig, herfstkleur geel tot oranje.
Schors
Lichtbruin tot grijsbruin, ondiep gegroefd.
Bloem
Grote, rechtopstaande pluimen met kleine goudgele bloempjes met een rood hartje, in juli–augustus.
Vrucht
Opgeblazen, driekantige blaasjes van 4–5 cm, eerst groen tot rozerood, later papierachtig bruin, met zwarte zaden.
Verschil met de hemelboom
De hemelboom heeft veel groter blad met gave blaadjes die elk 1–3 tanden aan de voet hebben, en stinkt bij kneuzen.
Verschil met de robinia
De robinia heeft gave, ovale blaadjes, stekels aan de bladvoet en witte bloemtrossen in mei.

Bloei: juli–augustus · Snoeien: november–maart

Herkennen per kenmerk: Gevinde bladeren

Lijkt op, maar is het niet

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Bloeit midden in de zomer goudgeel, als er weinig andere bomen bloeien.
  • De gele zomerbloemen trekken veel bijen.
  • Sierlijke lampionvruchten die lang blijven hangen, ook mooi in droogboeketten.
  • Verdraagt zon, hitte en droogte: een boom voor warme, zonnige plekken.

Waar staat een blazenboom graag?

  • Volle zon; hoe warmer de plek, hoe rijker de bloei.
  • Elke goed doorlatende grond, ook kalkrijk of zandig; hij verdraagt droogte, maar geen natte voeten.
  • Reken op ongeveer 7 m breed: geschikt voor een middelgrote tuin, een voortuin of een plein.
Licht
Volle zon
Grond
Elke tuingrond
Vocht
Droog
Grootte
10 m hoog, 7 m breed
Winterhard
In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

  • Echte lavendel: Bloeit tegelijk, wil dezelfde zon en droogte, en trekt nog meer bijen.
  • Pruikenboom: Purperen of groen blad en pluimen als rook, voor dezelfde zonnige, droge plek.
  • Altheastruik: Bloeit in de nazomer verder, als de blazenboom uitgebloeid is.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een blazenboom?

  1. Plant van november tot maart, met kluit of uit pot.
  2. Kies de warmste, zonnigste plek van de tuin, uit de koude wind.
  3. Zet een steunpaal aan de windkant en geef ruim water na het planten.
  4. Geef het eerste jaar water bij droogte; daarna redt hij zich.

Verzorgen

Water
Het eerste jaar bij droogte; daarna verdraagt hij droge zomers goed.
Bemesten
Niet nodig; op heel schrale grond wat compost in het voorjaar.
Vruchten
Laat de lampionnen hangen: ze sieren de boom tot in de herfst. Pluk er enkele voor droogboeketten.
Zaailingen
Kiemen er zaailingen onder de boom, trek ze jong uit.

Tip: Plant hem bij een terras of zitplek waar je er van onderuit naar kijkt: de gele pluimen en later de lampionnen tegen de blauwe lucht zijn een prachtig zomerbeeld.

Wanneer snoei je een blazenboom?

Snoeimaanden: november–maart.

Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Moet er toch gesnoeid worden, doe het dan in de winterrust (november–maart).

Hoe:

  • Weinig snoei nodig. Haal kruisende of naar binnen groeiende takken in de winter weg.
  • Geef een jonge boom een stam van de gewenste hoogte door de laagste takken geleidelijk weg te halen.

Let op: Zaag geen grote takken af zonder reden: kleine wonden genezen het best. Moet het toch, zaag dan in drie stappen, net buiten de takkraag.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien
Zaai de zwarte zaden in de herfst buiten in een pot; ze kiemen vaak pas na een winter, soms later.

Hoe komt een blazenboom de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

  • Winterhard in België en Nederland.
  • In de winter hangen er vaak nog bruine, papierachtige lampionnen aan de takken.

Ziektes en plagen

  • Meniezwam: Kleine roze tot oranje bolletjes op dode twijgen. Snoei afgestorven hout weg tot in gezond hout.
  • Natte grond: Op natte, zware grond groeit hij slecht en sterven takken af. Kies een goed doorlatende plek.
  • Weinig bloei: Te veel schaduw of een koele plek geeft weinig bloemen: hij wil volle zon en warmte.

Het jaar rond

  • Januari: Vormsnoei in de winter; dode takken weg.
  • Maart: Laatste maand voor de vormsnoei en om te planten.
  • Mei: Het jonge blad loopt roodachtig uit.
  • Juli: Bloei: goudgele pluimen vol bijen.
  • Augustus: De bloei loopt af; de lampionnen vormen zich.
  • September: Lampionnen kleuren rozerood tot bruin; pluk er enkele om te drogen.
  • Oktober: Herfstkleur geel tot oranje.
  • November: Plantseizoen; vormsnoei kan beginnen.

Gebruiken

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap
Kleine boom voor zonnige tuinen en pleinen; bloeit in de zomer en de lampionnen blijven lang hangen.
Voor de natuur
De gele zomerbloemen trekken veel bijen.
Ook gebruikt voor
De vruchtjes zijn mooi in droogboeketten.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • Een van de weinige bomen die midden in de zomer geel bloeien. Genoemd naar de Duitse botanicus Joseph Kölreuter, een pionier in het onderzoek naar plantenkruisingen.
  • Hij hoort bij de zeepboomfamilie, net als de esdoorns en de paardenkastanje.
  • In het Engels heet hij ‘golden rain tree’, maar met de goudenregen is hij geen familie.

Alle soorten · Determinatietabel · Snoeikalender

Laden…