Foto: Inti-sol, CC BY-SA 3.0 · bron
Naaldboom · Dennenfamilie (Pinaceae)
Japanse lork
Larix kaempferi
De Japanse lork lijkt sterk op de Europese lork: ook hij heeft zachte naalden in toefjes die in de herfst geel kleuren en afvallen. Je herkent hem aan de roodbruine, berijpte twijgen, de iets blauwgroenere naalden en de ronde kegeltjes met teruggeslagen schubben, die op kleine roosjes lijken. Hij groeit sneller dan de Europese lork en wordt daarom veel in de bosbouw gebruikt. Met 25–35 m is hij te groot voor een gewone tuin, maar er bestaan dwerg- en treurvormen die ook in een kleine tuin passen.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
25–35 m
hoog
| Snoeimaanden | juli–augustus en november–februari |
|---|---|
| Hoogte | 25–35 m |
| Inheems in België | Nee, ingeburgerd |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor vogels |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
Herkennen
Hoe herken je een Japanse lork?
- Groeivorm
- Boom van 25–35 m met een brede, kegelvormige kroon van zo’n 8 m en vrij horizontale takken.
- Naalden
- 2–4 cm, iets blauwgroener dan bij de Europese lork, in toefjes; vallen af in de herfst.
- Twijgen
- Roodbruin en vaak blauwig berijpt.
- Schors
- Roodbruin tot grijs, in smalle schilfers.
- Kegels
- Bijna rond, 2–3 cm; de schubranden zijn naar buiten teruggeslagen (roosjesvorm).
- Verschil met de Europese lork
- De Europese lork heeft geelachtige twijgen en kegelschubben zonder teruggeslagen rand. De hybride lork (Larix × marschlinsii), een kruising van beide, heeft tussenvormen.
Snoeien: juli–augustus en november–februari
Herkennen per kenmerk: Naalden die afvallen · Naalden in bundeltjes
Lijkt op, maar is het niet
- Europese lork Larix decidua: geelachtige twijgen en kegelschubben zonder teruggeslagen rand. Verschil met Europese lork
- Hybride lork (Larix × marschlinsii): kruising van beide, veel aangeplant, met tussenvormen.
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Snelle groei en een open, lichte kroon die veel ondergroei toelaat.
- Fris blauwgroen in het voorjaar, goudgeel in de herfst.
- Roodbruine twijgen die in de winter kleur geven.
- Dwerg- en treurvormen passen ook in een kleine tuin.
Waar staat een Japanse lork graag?
- Volle zon; net als andere lorken verdraagt hij geen schaduw.
- Bijna elke goed doorlatende grond, liefst wat vochthoudend: hij houdt van een vochtig zeeklimaat en heeft het moeilijk in lange droogte.
- Minder gevoelig voor lorkenkanker dan de Europese lork.
- Reken op 25–35 m hoog en een kroon van zo’n 8 m; in een kleine tuin kies je een dwerg- of treurvorm.
- Licht
- Volle zon
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 30 m hoog, 8 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Japanse esdoorn: Een kleine boom met rode herfstkleur naast een dwerg- of treurvorm van de Japanse lork.
- Rododendron: Wintergroen en bloeiend in mei: groen als de lork kaal staat.
- Winterheide: Bloeit roze of wit in de winter, aan de voet van een kale dwergvorm.
- Ruwe berk: Witte stammen en geel herfstblad naast een grote lork.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Japanse lork?
- Plant in de bladloze periode, van november tot februari.
- Een dwerg- of treurvorm in pot kan je ook in het voorjaar planten, maar niet bij vorst of droogte.
- Treurvormen zijn op een stam geënt: zet een stevige paal en bind de stam losjes vast.
- Bescherm jonge bomen tegen reeën en konijnen.
- Geef water na het planten en in droge zomers.
Verzorgen
- Water
- De eerste jaren bij droogte, en ook later in hete, droge zomers.
- Bemesten
- Niet nodig voor een boom; een dwergvorm in pot krijgt in het voorjaar wat compost.
- Dwergvormen
- In een pot of rotstuin droogt de grond snel uit: geef in de zomer regelmatig water.
- Kaal in de winter
- In november vallen alle naalden: dat is normaal.
Tip: Wil je een lork in een kleine tuin? Kies een treurvorm zoals ‘Stiff Weeping’ of een dwergvorm zoals ‘Blue Dwarf’: ze blijven klein en kleuren net zo mooi in de herfst.
Wanneer snoei je een Japanse lork?
Snoeimaanden: juli–augustus en november–februari.
Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Moet er toch gesnoeid worden, doe het dan in de winter (november–februari) of in de zomer (juli–augustus).
Hoe:
- Snoei zoals de Europese lork: weinig, en de doorgaande top intact laten.
- Bij een treurvorm knip je scheuten weg die rechtop groeien of over de grond slepen.
- Wilde scheuten onder de entplaats van een geënte vorm haal je meteen weg.
Let op: Snoei niet in het voorjaar tijdens de uitloop.
Vermeerderen
- Zaaien
- Laat rijpe kegeltjes in de winter op een warme plek opengaan en zaai de zaden in maart–april in een bak.
- Enten
- Dwerg- en treurvormen worden geënt; dat is werk voor de kweker.
Hoe komt een Japanse lork de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Volledig winterhard.
- In de winter staat hij kaal; de roodbruine twijgen geven dan kleur.
Ziektes en plagen
- Droogte: Bruine naalden en vroege naaldval in lange droge zomers. Geef jonge bomen water en bedek de grond.
- Lorkenmot: Witte, verdroogde naaldpunten in het voorjaar. Een gezonde boom herstelt vanzelf.
- Wolluis: Witte, wollige plukjes op de naalden; meestal onschuldig.
- Phytophthora ramorum: Afstervende scheuten, zwart verkleurde naalden en harsvloeiing op de stam. In Groot-Brittannië heeft deze ziekte veel lorkenbossen aangetast. Laat een vakman kijken als je het vermoedt.
Het jaar rond
- Januari: Vormsnoei in de winterrust; planten bij zacht weer.
- Februari: Laatste maand voor wintersnoei en planten.
- Maart: Uitloop van de nieuwe naalden: niet snoeien.
- Juni: Water geven bij droogte.
- Juli: Zomersnoei; treurvormen bijknippen.
- Augustus: Zomersnoei kan nog; water in droge zomers.
- Oktober: Goudgele herfstkleur.
- November: Naalden vallen; plantseizoen en wintersnoei.
- December: Wintersnoei kan; jonge bomen beschermen tegen vraat.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Hout
- Snelgroeiend bosbouwhout voor gevelbekleding, palen en balken.
- Tuin en landschap
- Ook in dwergvormen voor kleine tuinen.
Goed voor dieren
- Vogels
- Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Groeit sneller dan de Europese lork en wordt daarom veel in de bosbouw gebruikt.
- De kegeltjes met hun naar buiten gekrulde schubben lijken op kleine houten roosjes.
- De hybride lork ontstond rond 1900 in Schotland, bij Dunkeld, waar Europese en Japanse lorken naast elkaar stonden.
- De soortnaam kaempferi eert Engelbert Kaempfer, een Duitse arts die eind 17e eeuw voor de VOC op Deshima in Japan werkte en er de planten beschreef.
- In het wild groeit hij alleen in de bergen van het centrale deel van Honshu, het grootste Japanse eiland.