Kruipwilg

Hoe herken je een kruipwilg?

Groeivorm

Laag, kruipend wilgje van 0,2–1 m met deels liggende takken en ondergrondse uitlopers.

Blad

Verspreid, elliptisch tot lancetvormig, 1–4 cm, gaafrandig of fijn getand; onderzijde (in de duinen beide zijden) zilverig zijdeachtig behaard.

Schors

Dunne, roodbruine tot grijze twijgen, deels liggend en wortelend uit ondergrondse uitlopers.

Bloem

Kleine katjes (1–2 cm) in april–mei, vlak vóór of met het blad; mannelijke geel, vrouwelijke groenig, op aparte planten.

Vrucht

Doosvruchtjes die in mei–juni openspringen en zaden met witte pluizen vrijlaten.

Verschil met de boswilg

De boswilg is een grote struik of boom met breed, onderaan grijsviltig blad en grote, dikke katjes.

Verschil met de katwilg

De katwilg is een grote struik met lange, smalle bladeren (10–20 cm).

Bloei: april–mei · Snoeien: mei–juni

Lijkt op, maar is het niet

• Boswilg Salix caprea: een grote struik of boom met breed, onderaan grijsviltig blad en grote, dikke katjes. Verschil met boswilg
• Katwilg Salix viminalis: een grote struik met lange, smalle bladeren (10–20 cm). Verschil met katwilg

Waarom in je tuin?

• Vroege katjes in april: stuifmeel en nectar voor bijen en hommels.
• Inheems en waardplant van veel insecten.
• Een lage, zilvergroene bodembedekker voor zandgrond, ook aan zee.
• Verdraagt droogte en natte grond, wind en zeelucht.

Waar staat een kruipwilg graag?

• Volle zon; in de schaduw wordt hij ijl.
• Schrale, zanderige grond, zuur of kalkrijk: hij groeit zowel op heide als in kalkrijke duinen.
• Droog of vochtig: van stuivend duinzand tot natte duinvalleien en natte heide.
• Reken op 1–1,5 m breed; met zijn uitlopers kan hij zich verder uitbreiden.

Licht

Volle zon

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Droog tot nat

Grootte

0,8 m hoog, 1,5 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Duinroos: Een lage, inheemse struikroos van dezelfde duinen, met witte bloemen in mei–juni en zwarte bottels.
• Duindoorn: Een inheemse duinstruik met oranje bessen, voor dezelfde zonnige zandgrond.
• Struikhei: Voor een heidetuin op zure zandgrond: kruipwilg bloeit in april, struikhei in augustus.
• Gewone dophei: Voor de natte, zure kant van de heidetuin.

Past goed bij, en liever niet bij

Liever niet bij

• Niet onder de dichte kroon van deze bomen planten: fijnspar, gewone zilverspar, kaukasische zilverspar, douglasspar, taxus, witte paardenkastanje, noorse esdoorn, gewone esdoorn

Hoe en wanneer plant je een kruipwilg?

1. Plant in de herfst of het vroege voorjaar (oktober–maart), als de plant kaal is; planten in pot kunnen ook later, behalve bij droogte of vorst.
2. Koop planten bij een kwekerij met inheems plantgoed, liefst van autochtone herkomst; haal ze niet uit de natuur.
3. Zet ze op 60–80 cm van elkaar voor een gesloten bodembedekker.
4. Meng geen mest door de plantgrond en geef na het planten flink water. Voor de gele stuifmeelkatjes kies je een mannelijke plant, als de kwekerij ze apart aanbiedt.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte water geven; daarna redt hij zich.

Bemesten

Niet nodig: kruipwilg houdt van schrale grond.

Uitlopers

Steek uitlopers af die te ver in een border of pad groeien.

Wieden

Wied de eerste jaren grassen tussen de jonge planten weg, tot ze de grond bedekken.

Tip: Zet een kruipwilg aan de rand van een zandige, zonnige tuin of op een talud: hij houdt het zand vast, en in april zoemt hij van de bijen. De zilverbladige duinvorm is extra mooi.

Wanneer snoei je een kruipwilg?

Snoeimaanden: mei–juni.

Wanneer: Na de bloei, in mei–juni.

Hoe:

• Weinig nodig. Knip te lange of rechtop groeiende takken in.
• Een oude plant mag je flink terugzetten: hij loopt makkelijk opnieuw uit.

Let op: Snoei niet in de winter of het vroege voorjaar: dan knip je de katjes weg, die in april de eerste bijen voeden.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Gebruik het snoeihout van mei–juni: stekjes van 10–15 cm wortelen makkelijk in vochtige grond of in een glas water.

Scheuren

Steek in de herfst of het vroege voorjaar een stuk met uitlopers en wortels af en plant het opnieuw.

Hoe komt een kruipwilg de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard; ook zeewind en vorst deren hem niet.
• Kaal in de winter; de knoppen van de katjes zitten al klaar op de twijgen.

Ziektes en plagen

• Roest: Oranje puistjes op het blad in de nazomer: een roestschimmel die op wilgen veel voorkomt. Meestal onschuldig; ruim afgevallen blad op als het erg is.
• Bladhaantjes: Kleine, glanzend blauwe of groene kevertjes en hun larven vreten het blad. Een gezonde plant herstelt zich.
• Woekeren: Met zijn uitlopers groeit hij in borders en paden. Steek ze af.
• IJl en kaal: Te veel schaduw, of een oude plant. Zet hem in de zon en verjong hem na de bloei.

Het jaar rond

• Maart: De knoppen van de katjes zwellen; planten kan nog.
• April: Bloei: katjes voor bijen en hommels.
• Mei: Snoeien na de bloei: te lange takken in; witte zaadpluis.
• Juni: Laatste snoeimaand; stekken van het snoeihout.
• Augustus: Water geven bij lange droogte, zeker aan jonge planten.
• Oktober: Planten en uitlopers afsteken.
• November: Planten.

Wat kan je ermee?

Voor de natuur

Vroege katjes: stuifmeel en nectar voor bijen en hommels in april; waardplant van veel insecten.

Tuin en landschap

Lage bodembedekker voor een zonnige tuin op zandgrond, ook aan zee.

Ook gebruikt voor

Legt in de duinen het stuivende zand vast.

Wist je dat?

• In de duinen raakt hij telkens bedolven onder het stuivende zand, maar hij groeit erdoorheen omhoog: zo bouwt hij zijn eigen kleine duintjes.
• Er zijn twee vormen: een groene van de heide en een zilverig behaarde van de duinen, met blad dat aan beide kanten zilverig is.
• In het voorjaar is kruipwilg voor veel wilde bijen een van de eerste bronnen van stuifmeel.