Anna Paulownaboom

Hoe herken je een Anna Paulownaboom?

Groeivorm

Snelgroeiende loofboom van 10–15 m met een brede, ronde, vrij open kroon en dikke twijgen.

Blad

Tegenoverstaand, 15–30 cm (aan jonge scheuten tot 60 cm), breed hartvormig, gaaf of met enkele hoekige lobben, aan beide kanten zacht behaard.

Schors

Grijsbruin en glad, met lichte stippen (lenticellen).

Bloem

Rechtopstaande pluimen geurende, lavendelblauwe klokbloemen in mei. De bruine, viltige knoppen staan de hele winter al klaar.

Vrucht

Eivormige, puntige, houtige doosvruchten (3–4 cm) vol gevleugelde zaadjes.

Verschil met de trompetboom

De trompetboom heeft blad dat vaak per drie staat en minder behaard is; hij bloeit wit in juli en draagt lange, dunne ‘bonen’.

Bloei: april–mei · Snoeien: februari–maart

Herkennen per kenmerk: Hartvormig blad · Tegenoverstaande bladeren · Paarse of blauwe bloemen

Lijkt op, maar is het niet

• Trompetboom Catalpa bignonioides: blad vaak per drie en minder behaard; witte bloemen in juli en lange, dunne ‘bonen’. Verschil met trompetboom

Waarom in je tuin?

• Spectaculaire, geurende lavendelblauwe bloei in mei, op kale takken.
• Groeit razendsnel: een schaduwboom in enkele jaren.
• Jaarlijks afgezet geeft hij bladeren tot 60 cm, voor een tropische sfeer, en dan zet hij geen zaad.
• Eerlijk is eerlijk: voor inheemse insecten is hij weinig waard, op de hommels in de bloeitijd na. Zoek je een schaduwboom voor de natuur, kies dan een inheemse boom.

Waar staat een Anna Paulownaboom graag?

• Volle zon en een warme, beschutte plek: in de wind scheuren de grote bladeren.
• Elke goed doorlatende grond die niet te nat is; hij verdraagt ook stadsgrond.
• Als boom reken je op een kroon van ongeveer 8 m breed: dan past hij alleen in een ruime tuin. Jaarlijks afgezet blijft hij een struik van 2–3 m, ook voor een kleinere tuin.
• Plant hem niet in de buurt van bos, natuurgebied of spoorweg, waar zaailingen kunnen verwilderen.

Licht

Volle zon

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

12 m hoog, 8 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Winterlinde: De inheemse keuze voor wie een schaduwboom zoekt: bloeit in juli geurig voor bijen en is veel waardevoller voor de natuur.
• Trompetboom: Ook groot, hartvormig blad, maar witte bloemen in juli: samen een tropische sfeer in een grote tuin.
• Vingerplant: Groenblijvend, groot glanzend blad voor de halfschaduw onder een afgezette paulownia: een jungle-effect.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een Anna Paulownaboom?

1. Plant in het voorjaar (april–mei), uit pot: dan kan hij inwortelen voor de winter.
2. Jonge planten zijn vorstgevoelig: bescherm de voet de eerste winters met een dikke laag mulch.
3. Graaf een ruim plantgat en meng er compost door; geef het eerste jaar water bij droogte.
4. Twijfel je nog? Een inheemse schaduwboom zoals de winterlinde bloeit ook geurig, voedt bijen en is veel meer waard voor de natuur.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte. Afgezette planten met reuzenbladeren verdampen veel en hebben in droge zomers water nodig.

Bemesten

Alleen bij jaarlijks afzetten: wat compost of oude stalmest in het voorjaar, voor grote bladeren.

Zaailingen

Kijk in de buurt van een bloeiende boom naar zaailingen in voegen, borders en grind, en trek ze uit.

Opslag

Na zware snoei of kappen kan hij uitlopen uit de stronk en de wortels: knip die scheuten weg als je ze niet wilt.

Tip: Wil je de tropische sfeer zonder kans op verwildering? Zet hem elk voorjaar af: je krijgt bladeren tot 60 cm, en een plant die niet bloeit, zet ook geen zaad.

Wanneer snoei je een Anna Paulownaboom?

Snoeimaanden: februari–maart.

Wanneer: Eind van de winter, vóór de groei begint.

Hoe:

• Als boom: alleen vormsnoei. Haal dode, kruisende en slecht geplaatste takken weg en houd één doorgaande stam.
• Voor reuzenbladeren zet je hem elk voorjaar af op 30–50 cm boven de grond. Houd van de nieuwe scheuten alleen de sterkste over.
• Een afgezette paulownia bloeit niet, want de bloemen komen op hout van het jaar ervoor; daardoor zet hij ook geen zaad.

Let op: Knip bij een bloeiende boom niet in de takeinden: daar zitten de bloemknoppen, die al vanaf de herfst klaarstaan.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Liever niet

Vermeerder hem liever niet: hij verspreidt zich al met zaad. Wil je een tweede plant, neem dan in de winter wortelstekken van 5–10 cm, leg ze in een pot met zanderige grond en zet die vorstvrij; ze lopen in de lente uit.

Zaailingen

Zaailingen die vanzelf opkomen, trek je beter uit, zeker in de buurt van bos of natuur.

Hoe komt een Anna Paulownaboom de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• De boom zelf is winterhard, maar jonge planten en onrijpe scheuttoppen vriezen in strenge winters terug; ze lopen in de lente weer uit.
• De bloemknoppen staan de hele winter klaar en kunnen in een strenge winter bevriezen: dan bloeit hij dat jaar niet of weinig.
• Het blad valt bij de eerste nachtvorst, zonder echte herfstkleur.

Ziektes en plagen

• Geen bloei: Bevroren bloemknoppen na een strenge winter, of jaarlijks afzetten: dan zijn er geen bloemknoppen. Een warme, beschutte plek helpt.
• Teruggevroren scheuten: Zwarte, dode scheuttoppen na de winter, vooral bij jonge bomen. Knip ze in maart terug tot in gezond hout.
• Gescheurd blad: De grote bladeren scheuren in de wind. Plant hem beschut.
• Zaailingen: De gevleugelde zaadjes waaien ver uit en kiemen in voegen, grind en open grond. Trek ze jong uit.

Het jaar rond

• Februari: Jaarlijks afzetten voor reuzenbladeren, of vormsnoei van een boom.
• Maart: Snoei afronden; dode scheuttoppen wegknippen.
• April: Planten uit pot; compost geven aan afgezette planten.
• Mei: Bloei: lavendelblauwe, geurende klokbloemen voor hommels.
• Juli: Afgezette planten water geven bij droogte.
• September: Zaailingen in de buurt uittrekken; de doosvruchten rijpen.
• November: Het blad valt bij de eerste vorst; mulch rond jonge planten.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Snelle schaduwboom met paarse voorjaarsbloei; als hakhout krijg je reusachtige bladeren.

Hout

Zeer licht, maar stevig hout: kistjes, surfplanken en muziekinstrumenten.

Voor de natuur

De vroege bloemen zijn goed voor hommels.

Let op: Zaait zich in warme streken uit; in Midden-Europa verwildert hij soms langs spoorwegen.

Goed voor dieren

Hommels

Nectar en stuifmeel voor hommels, ook uit diepe bloemen en vroeg in de lente.

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Genoemd naar Anna Paulowna, de Russische grootvorstin die koningin van Nederland werd. In Japan maakt men van het lichte hout kimonokistjes.
• Het hout is zeer licht, maar stevig: men maakt er ook surfplanken en muziekinstrumenten van.
• In Japan heet hij ‘kiri’; zijn blad en bloemen staan in het embleem van de Japanse regering.
• De boom werd beschreven door Philipp Franz von Siebold, de Duitse arts die voor de Nederlanders op het handelseiland Dejima in Japan werkte.
• Een gestileerde paulownia, drie bladeren met bloemtrossen, is in Japan het embleem van de regering en de eerste minister.