Foto: Weepingraf, CC BY-SA 3.0 · bron
Loofboom · Wilgenfamilie (Salicaceae)
Treurwilg
Salix × sepulcralis · ook: Gele treurwilg
De treurwilg is een kruising tussen onze schietwilg en de Chinese treurwilg. Met zijn lange, goudgele twijgen die tot op de grond of in het water hangen, is hij dé boom van de vijver en het kasteelpark. Hij groeit snel tot 10–20 m hoog en wordt bijna even breed: reken op een kroon van zo’n 15 m. Hij houdt van zon en vochtige grond, en zijn wortels zoeken actief naar water. Voor een kleine tuin is hij dus niets. Aan een grote vijver, in een park of op een ruim, nat perceel ver van huis en leidingen is hij wel op zijn plaats.
Let op: Wordt snel groot en breed, en de wortels zoeken water: plant hem niet in een kleine tuin en niet in de buurt van het huis, de riolering of drainage.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Vochtig tot nat
mag niet uitdrogen
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
10–20 m
hoog
Bloei
april
| Snoeimaanden | november–maart |
|---|---|
| Hoogte | 10–20 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vlinders |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | april |
Herkennen
Hoe herken je een treurwilg?
- Groeivorm
- Boom van 10–20 m met een brede, ronde kroon van zo’n 15 m en lange twijgen die tot op de grond hangen.
- Blad
- Verspreid, smal lancetvormig, 8–12 cm, fijn gezaagd.
- Schors
- Grijsbruin en gegroefd; twijgen goudgeel.
- Bloei
- Katjes in april, samen met het blad.
- Verschil met de schietwilg
- De schietwilg heeft opgaande takken en zilvergrijs blad.
Bloei: april · Snoeien: november–maart
Herkennen per kenmerk: Lang en smal blad
Lijkt op, maar is het niet
- Schietwilg Salix alba: opgaande takken en zilvergrijs blad. Verschil met schietwilg
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een van de eerste bomen die in het voorjaar groen kleurt.
- Een sierlijk silhouet aan het water, en in de winter goudgele twijgen.
- De katjes in april zijn vroeg voedsel voor bijen.
- Groeit op natte grond, waar veel andere bomen het moeilijk hebben.
- Groeit snel: binnen enkele jaren een volwassen ogende boom.
Waar staat een treurwilg graag?
- Volle zon.
- Vochtige tot natte grond, aan een vijver, sloot of beek; het grondtype maakt weinig uit.
- Reken op 10–20 m hoog en een kroon van zo’n 15 m: alleen voor een grote vijver, een park of een heel ruime tuin.
- Plant hem op minstens 15 m van het huis, de riolering en drainagebuizen: de wortels zoeken water en dringen in lekkende leidingen, en op klei kunnen ze de grond onder funderingen uitdrogen.
- Licht
- Volle zon
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Vochtig tot nat
- Grootte
- 15 m hoog, 15 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Rode kornoelje: Rode twijgen naast goudgele: samen een kleurrijk winterbeeld aan de waterkant.
- Moerascipres: Verdraagt ook natte voeten en geeft met zijn rechte vorm en roestbruine herfstkleur een mooi contrast.
- Zwarte els: Een inheemse boom van de oever die de rand van een grote vijver mee vasthoudt.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een treurwilg?
- Plant van november tot maart, als de grond niet bevroren is.
- Kies een jonge boom met een rechte stam; zet hem vast aan een boompaal tot hij goed geworteld is.
- Plant niet vlak aan een kleine vijver: de kroon groeit er al snel helemaal overheen.
- Geef water na het planten en de eerste zomers bij droogte, zeker op gewone tuingrond.
Verzorgen
- Water
- Aan het water niet nodig; op gewone tuingrond de eerste jaren bij droogte.
- Bemesten
- Niet nodig.
- Opruimen
- Hij laat het hele jaar twijgjes en in de herfst veel blad vallen: haal het blad uit een kleine vijver, zodat het water niet te voedselrijk wordt.
- Controle
- Wilgenhout is bros: laat een grote, oude treurwilg geregeld nakijken op dode en scheurende takken.
Tip: Wil je een treurboom in een kleine tuin? Kies dan een hangende boswilg (Salix caprea ‘Kilmarnock’): een kleine treurwilg op stam die maar een paar meter hoog wordt.
Wanneer snoei je een treurwilg?
Snoeimaanden: november–maart.
Wanneer: In de winterrust (november–maart).
Hoe:
- Knip de hangende twijgen in op de hoogte die je wil, bijvoorbeeld zodat je eronder kan lopen of maaien.
- Verwijder takken die rechtop groeien of elkaar kruisen, en dode takken.
- Houd bij een jonge boom de stam vrij tot op de hoogte waar de kroon moet beginnen.
Let op: Zaag een te grote treurwilg niet zwaar terug: hij loopt dan uit met massa’s rechtopstaande scheuten en verliest zijn treurvorm.
Vermeerderen
- Stekken
- Steek in de winter een stuk twijg van 20–30 cm voor twee derde in vochtige grond: het wortelt vlot. Ook in een glas water maken wilgentwijgen snel wortels.
Hoe komt een treurwilg de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Volledig winterhard.
- De goudgele twijgen geven kleur in de winter; natte sneeuw en ijzel kunnen takken doen breken.
Ziektes en plagen
- Bladvlekken en twijgsterfte: In natte voorjaren bruine vlekken op blad en twijgen; het blad valt vroeg en twijgtoppen sterven af. Ruim afgevallen blad op en knip dode twijgen in de winter weg.
- Wilgenhaantje: Kleine blauwe of groene kevertjes en hun larven vreten het blad. Lelijk, maar onschuldig.
- Wilgenhoutrups: De dikke, rode rups van de wilgenhoutvlinder boort jarenlang gangen in de stam; je ruikt een azijnachtige geur en ziet boormeel. Zwaar aangetaste bomen kunnen breken.
- Takbreuk: Bros hout: grote takken kunnen bij storm afbreken. Laat oude bomen nakijken.
Het jaar rond
- Januari: Snoeien in de winterrust.
- Februari: Snoeien; stekken steken.
- Maart: Het eerste groen; laatste maand om te snoeien en te planten.
- April: Katjes, samen met het jonge blad.
- Juli: Water geven op drogere grond.
- Oktober: Het blad kleurt geel en valt: uit de vijver halen.
- November: Plantseizoen; snoeien kan weer.
- December: Snoeien: hangende twijgen op hoogte knippen.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Sierboom voor grote vijvers en parken.
Let op: Groeit snel groot en breed: niet geschikt voor kleine tuinen.
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
- Rupsen
- Waardplant: rupsen van vlinders of nachtvlinders eten van het blad.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Een kruising die vooral aan vijvers en in parken is geplant.
- Sepulcralis betekent ‘van de graven’: de treurwilg was een geliefde boom op begraafplaatsen en een symbool van rouw.
- Een van de ouders heet Salix babylonica, maar komt uit China: Linnaeus dacht dat het de wilgen van Babylon uit de psalmen waren.
- Een van de ouders is Salix babylonica, door Linnaeus genoemd naar Psalm 137 over de wilgen aan de rivieren van Babel. Die bijbelse ‘wilgen’ waren wellicht eufraatpopulieren.
- Sepulcralis betekent ‘van het graf’: de treurwilg was een geliefd rouwsymbool. Stekken van de wilg bij het graf van Napoleon op Sint-Helena raakten in de 19e eeuw ver verspreid.