Natuurtuin

Een muurtuin: een droge stapelmuur voor muurplanten, hagedissen en bijen

Een muurtuin maak je met een droge stapelmuur: stenen zonder mortel gestapeld, met aarde in de voegen, waarin je muurpeper, tijm, grasklokje en varens plant. In de spleten vinden hagedissen, padden, solitaire bijen, spinnen en kevers een schuilplaats, en de stenen houden de warmte van de zon vast.

Wat doe je?

  1. Kies een zonnige plek, liefst op het zuiden, als vrijstaande muur of als steunmuur tegen een talud. Natuursteen, oude bakstenen en stukken van uitgebroken tegels of klinkers zijn allemaal goed.
  2. Graaf een sleuf van 20–30 cm diep, vul ze met steenslag of grind en leg daar de grootste stenen op. Houd een steunmuur onder 1 m hoogte, of vraag raad aan een vakman.
  3. Stapel de stenen zonder mortel, met de voegen versprongen zoals bij metselwerk, en leg om de paar lagen een lange steen dwars in de muur. Laat de muur 10–15 % naar achteren hellen.
  4. Vul de voegen met een mengsel van zand en wat aarde, en plant al stapelend: muurpeper, wit vetkruid, kleine tijm, grasklokje en steenanjer op de zonkant; steenbreekvaren, muurvaren en eikvaren op de schaduwkant.
  5. Leg aan de voet een strook met zand en grind of een paar holle stenen: daar graven bijen nestjes en kruipen padden en egels onder.
  6. Onderhoud de muur zo weinig mogelijk: geen hogedrukreiniger, geen onkruidverdelger en geen mortel in de voegen, en trek enkel wat opslag van bomen uit.

Let op: Een steunmuur die hoger is dan 1 m of naast een pad of oprit staat, moet stevig zijn: laat hem berekenen of bouwen door een vakman. Hagedissen zijn beschermd: vang ze niet en haal ze niet uit de natuur.

Waarom helpt het?

  • Een stapelmuur heeft twee kanten: op de zonnige kant warmen hagedissen, bijen en vlinders zich op, en op de schaduwkant groeien varens en mossen in de koelte.
  • In de spleten nestelen solitaire bijen en wespen, overwinteren padden, lieveheersbeestjes en vlinders, en jagen spinnen en hazelwormen.
  • Een muur is ook een stukje landschap dat verdwijnt: oude tuinmuren en kademuren met muurvaren en muurleeuwenbek worden vaak gevoegd of schoongespoten. Met een stapelmuur maak je er zelf een.

Welke planten?

  • Muurpeper Sedum acre vaste plant · bloeit juni–juli InheemsGiftig
  • Wit vetkruid Sedum album vaste plant · bloeit juni–augustus Inheems
  • Kleine tijm Thymus serpyllum kruid · bloeit juni–augustus Inheems
  • Grasklokje Campanula rotundifolia vaste plant · bloeit juni–september Inheems
  • Steenanjer Dianthus deltoides vaste plant · bloeit juni–september Inheems
  • Kleine pimpernel Sanguisorba minor kruid · bloeit mei–juli Inheems
  • Muizenoor Pilosella officinarum kruidachtige plant Inheems
  • Kandelaartje Saxifraga tridactylites kruidachtige plant Inheems
  • Robertskruid Geranium robertianum kruidachtige plant Inheems
  • Steenbreekvaren Asplenium trichomanes varen Inheems
  • Muurvaren Asplenium ruta-muraria varen Inheems
  • Schubvaren Asplenium ceterach varen Inheems
  • Gewone eikvaren Polypodium vulgare varen Inheems
  • Muurleeuwenbek Cymbalaria muralis kruidachtige plant
  • Gele helmbloem Pseudofumaria lutea vaste plant · bloeit april–oktober Giftig
  • Muurbloem Erysimum cheiri eenjarige plant · bloeit april–mei Giftig
  • Huislook Sempervivum tectorum vaste plant · bloeit juli–augustus

Wanneer?

Maart–mei en september–oktober.

Tuinwerk in maartTuinwerk in aprilTuinwerk in meiTuinwerk in septemberTuinwerk in oktober

Doe mee met de uitdaging

  • Maak een bijenhotel (maart–mei)
    Hang een bijenhotel op een zonnige, droge plek op het zuiden, of laat een stukje kale grond liggen voor bijen die in de grond nestelen.

Naar Uitdagingen en badges

Wist je dat? In Nederland leeft de muurhagedis enkel nog op de oude vestingmuren van Maastricht; in de Maasvallei in Wallonië leeft hij op veel rotsen en muren, en daar profiteert hij van elke stapelmuur.

Lees ook

Verwante gidsen

Maai Mei Niet en alle natuurtuingidsen

Laden…