Himalayaceder

Hoe herken je een himalayaceder?

Groeivorm

Boom van 20–35 m met een kegelvormige kroon van zo’n 12 m; de takpunten hangen sierlijk over en de top knikt.

Naalden

2,5–5 cm, de langste van de ceders, vrij zacht, groen tot grijsgroen; in toefjes op kortloten en los aan jonge loten. Groenblijvend.

Schors

Donkergrijs tot bruinzwart, in kleine platen gebarsten.

Kegels

Rechtopstaand en tonvormig, 7–12 cm, met een afgeronde top; jong blauwgroen berijpt.

Verschil met de Atlasceder

De Atlasceder heeft kortere, stijve naalden en schuin opgaande takken en top.

Verschil met de Libanonceder

De Libanonceder heeft kortere, stijve naalden en vlakke, horizontale etages.

Snoeien: augustus–september

Herkennen per kenmerk: Zachte naalden · Naalden in bundeltjes

Lijkt op, maar is het niet

• Atlasceder Cedrus atlantica: kortere, stijve naalden en schuin opgaande takken en top. Verschil met atlasceder
• Libanonceder Cedrus libani: kortere, stijve naalden en vlakke, horizontale etages. Verschil met libanonceder
• Ceder Cedrus: de fiche van het hele geslacht, met wat alle ceders gemeen hebben.

Waarom in je tuin?

• De zachtste naalden en de sierlijkste vorm van alle ceders, met overhangende takpunten.
• Groeit op bijna elke goed doorlatende grond, zuur of kalkrijk.
• Weinig snoei nodig.
• Al jong sierlijk, met de typische hangende takpunten.

Waar staat een himalayaceder graag?

• Volle zon; in de schaduw wordt hij ijl.
• Elke goed doorlatende grond die niet uitdroogt en niet nat blijft; kalk is geen probleem.
• Een plek uit de koude oosten- en noordenwind helpt jonge bomen door strenge winters.
• Reken op 20–35 m hoog en een kroon van zo’n 12 m: alleen voor een park of een ruime tuin, op ruime afstand van het huis.

Licht

Volle zon

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

30 m hoog, 12 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Ruwe berk: Witte stammen en licht blad naast de zachtgroene, overhangende ceder.
• Amberboom: Een parkboom met vurige herfstkleur, mooi naast het groenblijvende naaldwerk.
• Winterheide: Een lage bodembedekker voor de zonnige rand buiten de kroon, die in de winter bloeit en kalk verdraagt.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een himalayaceder?

1. Plant bij voorkeur in april: dan heeft een jonge boom de hele zomer om in te wortelen voor zijn eerste winter. September kan ook.
2. Kies een jonge boom in pot: een ceder verdraagt het slecht als zijn wortels verstoord worden.
3. Maak rondgedraaide wortels los en zet de boom even diep als hij in de pot stond.
4. Zet een steunpaal aan de windkant en haal hem na 2–3 jaar weg.
5. Geef water na het planten en de eerste twee zomers bij droogte.

Verzorgen

Water

De eerste twee jaar bij droogte; ook later in lange droge zomers, want hij houdt meer van een frisse grond dan de Libanonceder.

Bemesten

Niet nodig.

Mulch

Een laag houtsnippers rond een jonge boom houdt de grond vochtig en beschermt de wortels bij vorst.

Onderste takken

Laat ze staan tot op de grond: dat is het mooiste van een vrijstaande ceder.

Tip: Te weinig plaats voor een boom van 30 m? Kies een lage, breed uitgroeiende vorm zoals ‘Golden Horizon’, met goudgele naalden, voor de voorgrond van een border of een grote rotstuin.

Wanneer snoei je een himalayaceder?

Snoeimaanden: augustus–september.

Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Eventuele vormsnoei in de late zomer.

Hoe:

• Weinig snoei nodig. Laat de knikkende top staan: die richt zich elk jaar vanzelf weer op.
• Moet een tak weg, zaag hem dan helemaal weg tegen de stam.
• Heeft een jonge boom twee toppen, haal er dan in de late zomer één weg.

Let op: Snoei niet tot in het kale hout: een ceder loopt daar niet meer uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaai vers zaad uit een kegel die op de boom uiteenvalt in het voorjaar in een pot; oud zaad kiemt slecht.

Enten

Bijzondere vormen, zoals de lage ‘Golden Horizon’, worden door de kweker vegetatief vermeerderd.

Hoe komt een himalayaceder de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Winterhard in België en Nederland, maar van de ceders het gevoeligst: jonge bomen kunnen in strenge winters wat naaldschade oplopen.
• Schud natte sneeuw van jonge bomen, en bescherm een pas geplante boom op een open plek met een windscherm tegen koude oostenwind.

Ziektes en plagen

• Vorstschade: Bruine naalden na een strenge winter, vooral bij jonge bomen op een open plek. Wacht tot de zomer met wegknippen: vaak lopen de takken nog uit.
• Bladluizen: Kleverige honingdauw en zwarte roetdauw onder de boom, soms met naaldval in het voorjaar. Meestal herstelt de boom vanzelf.
• Honingzwam: Honingkleurige paddenstoelen aan de voet en afstervende takken: wortelrot. Laat een boomverzorger de stevigheid controleren.
• Natte grond: Gele naalden en een kwijnende groei in grond die lang nat blijft. Kies een goed doorlatende plek.

Het jaar rond

• Januari: Natte sneeuw van jonge bomen schudden.
• April: Beste maand om te planten.
• Juni: Takken die na de winter niet meer uitliepen, nu wegknippen.
• Juli: Jonge bomen water geven bij droogte.
• Augustus: Eventuele vormsnoei; een dubbele top wegnemen.
• September: Vormsnoei kan nog; planten kan ook nog.
• Oktober: De mannelijke kegels geven stuifmeel.
• December: Jonge bomen op een open plek beschermen tegen koude wind.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Sierlijke parkboom met overhangende takken en de zachtste naalden van alle ceders.

Hout

In India en Pakistan een gewaardeerd, geurig en duurzaam bouwhout.

Wist je dat?

• De naam deodara komt uit het Sanskriet: ‘deva-daru’, het hout van de goden. In India worden er tempels mee gebouwd.
• De Himalayaceder is de nationale boom van Pakistan.
• Van alle ceders heeft hij de langste en zachtste naalden: tot 5 cm.