Libanonceder

Hoe herken je een libanonceder?

Groeivorm

Boom van 20–35 m met een kroon van zo’n 18 m; jong kegelvormig, oud breed en afgeplat, met lange, horizontale takken in vlakke etages, als tafels boven elkaar.

Naalden

2–3 cm, stijf en spits, donker- tot grijsgroen; in toefjes op kortloten en los aan jonge loten. Groenblijvend.

Schors

Donkergrijs, in kleine, schubbige platen gebarsten.

Kegels

Rechtopstaand en tonvormig, 8–12 cm, met een afgeplatte top; ze vallen op de boom uiteen.

Verschil met de Atlasceder

De Atlasceder heeft schuin opgaande takken en top, kortere naalden en kleinere kegels.

Verschil met de Himalayaceder

De Himalayaceder heeft lange, zachte naalden en overhangende takpunten.

Snoeien: augustus–september

Herkennen per kenmerk: Stekende naalden · Naalden in bundeltjes

Lijkt op, maar is het niet

• Atlasceder Cedrus atlantica: schuin opgaande takken en top, kortere naalden en kleinere kegels. Verschil met atlasceder
• Himalayaceder Cedrus deodara: lange, zachte naalden en overhangende takpunten. Verschil met himalayaceder
• Ceder Cedrus: de fiche van het hele geslacht, met wat alle ceders gemeen hebben.

Waarom in je tuin?

• Een monumentale solitaire boom met een silhouet als geen ander: vlakke etages als tafels boven elkaar.
• Verdraagt droogte en arme, kalkrijke of zanderige grond, zolang die goed doorlatend is.
• Weinig werk: een ceder groeit het mooist zonder snoei.
• Een boom voor generaties: Libanonceders kunnen eeuwen oud worden.

Waar staat een libanonceder graag?

• Volle zon: alleen zo krijgt hij zijn brede, vlakke etages.
• Elke goed doorlatende grond, ook kalkrijk, zanderig of stenig; hij verdraagt droogte goed, maar geen natte voeten.
• Een vrije plek met ruimte rondom: de lange, lage takken zijn het mooiste van de boom.
• Reken op 20–35 m hoog en een kroon van zo’n 18 m: alleen voor een park, een kasteeltuin of een heel ruime tuin, op ruime afstand van het huis.

Licht

Volle zon

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Droog

Grootte

30 m hoog, 18 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Judasboom: Komt uit hetzelfde oostelijke Middellandse Zeegebied, bloeit in april roze op de kale takken en houdt ook van een zonnige, droge plek.
• Steeneik: Een groenblijvende eik die net als de ceder droogte verdraagt; samen geven ze een park ook in de winter structuur.
• Echte lavendel: Voor de zonnige, droge rand buiten de kroon.
• Krokus: Bloeit in het voorjaar in het gras aan de rand van de kroon.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een libanonceder?

1. Plant in april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of kurkdroog is.
2. Kies een jonge boom in pot: die slaat beter aan dan een grote, en een ceder verdraagt het slecht als zijn wortels verstoord worden.
3. Maak rondgedraaide wortels los en zet de boom even diep als hij in de pot stond.
4. Zet een steunpaal aan de windkant en haal hem na 2–3 jaar weg.
5. Geef water na het planten en het eerste jaar bij droogte.

Verzorgen

Water

De eerste twee jaar bij droogte; daarna redt hij zich ook in droge zomers.

Bemesten

Niet nodig, ook niet op arme grond.

Onderste takken

Laat ze staan: de lage, brede etages zijn het mooiste van een vrijstaande Libanonceder.

Grond onder de kroon

Laat de naalden liggen en rij niet met zware machines onder de kroon: de wortels verdragen geen verdichte grond.

Tip: Plant hem op de plek waar je hem over vijftig jaar nog wil zien: een Libanonceder laat zich niet verplanten, en zijn brede etages komen pas met de jaren. Laat de onderste takken tot op de grond staan.

Wanneer snoei je een libanonceder?

Snoeimaanden: augustus–september.

Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Eventuele vormsnoei in de late zomer.

Hoe:

• Niet snoeien: een Libanonceder groeit het mooist zoals hij is.
• Moet een tak toch weg, zaag hem dan helemaal weg tegen de stam, net buiten de takkraag: halve takken ontsieren de boom blijvend.
• Laat oude bomen met zware, horizontale takken om de paar jaar nakijken door een boomverzorger.

Let op: De zware zijtakken kunnen onder een pak natte sneeuw afbreken.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Raap in de winter zaden van een kegel die op de boom uiteenvalt en zaai ze in het voorjaar in een pot. Zaailingen groeien traag en krijgen pas na vele jaren de typische etages.

Enten

Bijzondere vormen, zoals dwerg- en treurvormen, worden geënt; dat is werk voor de kweker.

Hoe komt een libanonceder de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Winterhard in België en Nederland.
• Natte sneeuw kan de brede, vlakke takken breken: schud jonge bomen af en laat breuk bij oude bomen netjes wegzagen.

Ziektes en plagen

• Sneeuwbreuk: Afgebroken zware takken na natte sneeuw. Zaag de breuk netjes weg tegen de stam of een gezonde zijtak; bij grote takken doet een boomverzorger dat.
• Bladluizen: Kleverige honingdauw en zwarte roetdauw onder de boom, soms met naaldval in het voorjaar. Meestal herstelt de boom vanzelf.
• Honingzwam: Honingkleurige paddenstoelen aan de voet en afstervende takken: wortelrot. Laat een boomverzorger de stevigheid controleren.
• Natte grond: Gele naalden en een kwijnende groei in grond die lang nat blijft. Kies een goed doorlatende plek.

Het jaar rond

• Januari: Natte sneeuw van jonge bomen schudden; gebroken takken weg.
• April: Jonge bomen in pot planten.
• Juni: Jonge bomen water geven bij droogte.
• Juli: Water bij lange droogte, alleen voor jonge bomen.
• Augustus: Eventuele vormsnoei; dode en gebroken takken weg.
• September: Vormsnoei kan nog; de mannelijke kegels geven stuifmeel.
• Oktober: Jonge bomen in pot planten.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Monumentale solitair voor grote parken en kasteeltuinen; de vlakke etages komen pas bij oudere bomen.

Hout

Geurig, rotvast hout, in de oudheid het bouwhout van tempels, paleizen en schepen.

Wist je dat?

• Staat op de vlag van Libanon. Feniciërs en Egyptenaren bouwden er schepen en tempels mee; volgens de Bijbel ook koning Salomo.
• In Libanon zelf zijn nog maar weinig oude cederbossen over; het bekendste, de ‘Ceders van God’ bij Bsharri, staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
• Jong is hij gewoon kegelvormig: de vlakke etages, als tafels boven elkaar, komen pas bij oudere bomen.